احتمال تغییر در سهمیه بندی بنزین

زمزمه هایی که دیروز از احتمال عرضه بنزین آزاد به گوش رسید، مجددا این پرسش را در محافل کارشناسی مطرح کرد که آیا در شرایط فعلی عرضه بنزین آزاد انجام می شود یا خیر و مزایا و آسیب های آن کدام است.

کد خبر: ۱۵۴۲۴۶

به گزارش خبرنگار ما، پس از رد طرح چند تن از نمایندگان برای عرضه بنزین آزاد در صحن علنی مجلس که حدود 2 ماه پیش صورت گرفت به نظر می رسید موضوع عرضه بنزین آزاد از دستور کار قوه مقننه خارج شده باشد؛ اما روندی که طی شد به نقطه ای رسیده که نه تنها بخشی از مجلس از پیگیری تصویب قانونی برای عرضه بنزین آزاد منصرف نشده ، بلکه دولت و شخص رئیس جمهور و وزیر نفت نیز تلویحا به حذف سهمیه بندی بنزین اشاره کرده اند.
دیروز روز اظهارنظر درباره احتمال عرضه بنزین آزاد بود؛ چرا که رئیس مجلس ، رئیس جمهور و وزیر نفت در مصاحبه هایی جداگانه احتمال عرضه بنزین آزاد و حذف سهمیه بندی را به طور تلویحی و دوپهلو با ذکر شرایط و مقدماتی منتفی ندانستند.
در مهمترین اظهارنظر، دکتر احمدی نژاد، رئیس جمهور در بخشی از گفتگوی خود در حاشیه جلسه دیروز هیات وزیران از حذف سهمیه بندی فعلی تا پایان سال آینده خبر داد.
وی گفت: طبق برنامه بلندمدت دولت ، پمپ های گاز در کل کشور در حال توسعه است و همزمان سهمیه بندی بنزین طبق برنامه تا پایان سال آینده حذف می شود.
وی با بیان این که ما می خواهیم از راه های مختلف مصرف بنزین را کنترل کنیم ، افزود: پیش بینی ما برای حذف سهمیه بندی بنزین پایان سال آینده است ، اما احتمال می دهیم این اتفاق زودتر نیز رخ دهد.
در همین حال کمی آن سوتر از میدان پاستور، در میدان بهارستان غلامعلی حدادعادل ، رئیس مجلس نیز از احتمال عرضه بنزین آزاد سخن گفت.
وی اظهار کرد: تعدادی از نمایندگان طبق آیین نامه داخلی خواستار پیش افتادن نوبت رسیدگی به استفساریه ای شده اند که پیشتر با فوریت در مجلس تصویب شده و اگر مجلس به این استفساریه پاسخ مثبت دهد، دولت موظف به عرضه بنزین آزاد با نرخی که خود تعیین می کند، خواهد بود.
وی با اعلام این که سهمیه بندی بنزین از تصمیمات مهم و خوب مجلس هفتم بود که سبب صرفه جویی قابل توجهی در مصرف بنزین و جلوگیری از قاچاق آن شد، تصریح کرد: وسعت میدان کار و پیچیدگی عرضه بنزین به صورت سهمیه بندی با کارت هوشمند اشکالاتی را به وجود آورده که بسیاری از آنها پس از شروع سهمیه بندی خود را نشان داده و برطرف کردن آنها مستلزم گذشت زمان است.
حداد عادل در ادامه با اعلام این که کارشناسان در حال بررسی این موضوع هستند که آیا رفع مشکلات یاد شده در گرو عرضه بنزین با قیمت آزاد است یا خیر، افزود: دولت معتقد است عرضه بنزین به قیمت آزاد تورم زاست که این نگرانی بی جا نیست.
وی خاطرنشان کرد: دولت و مجلس برای بررسی و رفع مشکلات ناشی از سهمیه بندی بنزین جلساتی داشته اند و 2 روز پیش نیز مسوولان ستاد تبصره 13 و کمیته مدیریت و تنظیم سوخت با طراحان استفساریه عرضه بنزین آزاد و برخی نمایندگان مجلس جلسه مشترکی داشتند و پس از کارشناسی درباره عرضه بنزین آزاد مقرر کردند این مباحث ادامه یابد و اگر به نتیجه برسند که عرضه بنزین آزاد در رفع مشکلات موثر است ، مجلس در این زمینه تصمیم گیری می کند، اما کارشناسی ها تاکنون این مساله را تایید نکرده است.
از سوی دیگر وزیر نفت نیز برای حل مشکلات سهمیه بندی بنزین تا پایان امسال از مجلس مهلت خواست. ظاهرا همانند اظهارنظر رئیس جمهور، وزیر نفت نیز برنامه افزایش تعداد جایگاه های عرضه گازطبیعی را مورد نظر دارد.غلامحسین نوذری در حاشیه نشست هیات دولت در جمع خبرنگاران درباره احتمال تصویب ارائه بنزین آزاد در مجلس شورای اسلامی گفت: پیشنهاد ما به مجلس این است که به وزارت نفت تا پایان سال برای رفع مشکلات موجود در سهمیه بندی بنزین مهلت دهد.
وی افزود: تا چند هفته آینده تسهیلات جدیدی برای رفع این مشکلات ایجاد می شود که مهمترین آنها احداث جایگاه های عرضه گاز طبیعی است .به گفته وی ، پیش بینی می شود تا پایان سال 500 جایگاه عرضه گاز به تعداد جایگاه های موجود افزوده شود که این مهم باعث کاهش فشارهای موجود در این باره به مردم می شود.
وزیر نفت ادامه روند صرفه جویی بنزین در کشور را مورد تاکید قرار داد و گفت: با اجرای سهمیه بندی بنزین روزانه 24 میلیون لیتر در مصرف بنزین صرفه جویی می شود که این موضوع نقش مهمی در صرفه جویی ارزی کشور داشته است. در نتیجه سهمیه بندی بنزین طرح وسیعی است که باید ادامه یابد.

ابهام

اکنون مهم ترین پرسشی که در ذهن مردم مطرح می شود، این است که بالاخره نظر مقامات ارشدی که اظهارنظر کرده اند، به عرضه بنزین آزاد رای داده است یا خیر؛ چراکه اظهارنظرها عمدتا مبهم بیان شده است.
در این میان ، نگاهی به اظهارات رئیس جمهور نشان می دهد که ایشان با این که بصراحت از عبارت «حذف سهمیه بندی بنزین تا پایان سال آینده» در سخنانش استفاده کرده ، اما هیچ گاه از عرضه بنزین آزاد و احتمال عرضه آن صحبتی نکرده است . نکته دوم این است که ایشان همزمان از برنامه دولت برای عرضه گاز زیاد به مردم از طریق افزایش تعداد پمپ های گاز سخن گفتند، لذا ممکن است مقصود اصلی این باشد که با افزایش عرضه گاز، اصلا به استفاده از بنزین زیاد نیازی نخواهد بود و ضمن آن که سهمیه بندی بنزین حذف می شود، بنزین آزاد نیز عرضه نخواهد شد...
در مجموع باید به افکار عمومی توصیه کرد تا زمانی که توضیحات کامل و مفصلی درباره سرنوشت سهمیه بندی بنزین و عرضه بنزین آزاد در آینده دریافت نکرده اند، به اظهارنظرهای دیروز اکتفا نکنند.

بنزین آزاد؛ آری یا خیر؛

و اکنون پرسش اصلی مطرح می شود: با وجود گذشت حدود 5 ماه از سهمیه بندی بنزین و راه اندازی کارت هوشمند سوخت ، آیا نیازی به عرضه بنزین آزاد احساس می شود یا خیر.
موافقان با عرضه بنزین آزاد، این امر را حل کننده و پوشاننده تمام معایب نرم افزاری و سخت افزاری و ماهیتی طرح کارت هوشمند سوخت می دانند. به گفته آنها، اکنون بسیاری از شهروندان مازاد بنزین مورد نیازشان را به طور آزاد و از راه های مختلف به دست می آورند و سود حاصل به جیب دلالان می رود، حال آن که عرضه بنزین آزاد، این پول را به جیب دولت واریز خواهد کرد. آنان می افزایند: دلیل این مدعا، کاهش نیافتن ترافیک در خیابان هاست.
به زعم موافقان ، مصرف کلان بودجه عمومی برای تامین بنزین ارزان کماکان وجود دارد. اختصاص سهمیه های ویژه گذشته و آینده مانند بنزین سفر یا بنزین نوروز یا بنزین آزاد برای ادارات دولتی که از این جیب به آن جیب کردن وجوه جاری دولتی است ، نوعی پنهانکاری مصرف اعتبارات واردات بنزین است که کسری بودجه ایجاد شده برای امسال و درخواست بودجه جدید از مجلس ، شاهد این مدعاست.
با این حال ، مخالفان حذف سهمیه بندی و عرضه بنزین آزاد، رشد نرخ تورم و انتظارات تورمی تحت تاثیر اعلام قیمت احتمالی بنزین آزاد را بزرگ ترین نگرانی خود عنوان می کنند. آنان همچنین حذف سهمیه بندی را باعث کند شدن دستاوردهای رو به جلوی فعلی برای گازسوز کردن خودروها، صرفه جویی در مصرف بنزین و ساخت پالایشگاه های جدید برای افزایش تولید بنزین کشور می دانند. مساله حفظ محیط زیست نیز در میان دلایل مخالفان آزادسازی قیمت بنزین قرار دارد. دکتر حسین الله داد، استاد دانشگاه صنعت نفت به خبرنگار ما می گوید: در تمام کشورهای دنیا، محدودیت مصرف راهی برای صرفه جویی نیست.
چراکه بلافاصله بازار سیاه ایجاد می کند. هیچ نرم افزار ساخته دست بشر هم نمی تواند با نرم افزار آفریده خداوند ذهن و هوش انسان مقابله کند یا آن را مهار سازد. لذا نرم افزار کارت هوشمند سوخت هم نمی تواند جلوی بازار سیاه بنزین را بگیرد. وی افزود: لذا منطقی ترین راه همان محتوای اصلی تبصره 13 یعنی بنزین دونرخی است ؛ عرضه سهمیه ای بنزین ارزان و عرضه نامحدود بنزین آزاد. در این صورت ، حتی نیاز به هیچ گونه واردات بنزین هم نیست و همان تولید پالایشگاه ها را می توان به تناسب نیاز میان اقشار مختلف مصرف کنندگان تقسیم کرد و حتی به خودروهای گران قیمت اصلا سهمیه نداد.
وی اظهار کرد: با این رویه ، سود بازار آزاد به جیب دولت می رود و مشکلاتی که واقعا در شان مردم ایران نیست نیز از بین خواهد رفت. چراکه دنیا به همین نتیجه رسیده است . در مقابل ، سیدکاظم دلخوش ، مخبر کمیسیون اقتصادی مجلس معتقد است: سهمیه بندی بنزین باید ادامه یابد، چراکه باعث رشد غیرمنتظره انتظارات تورمی بویژه در ماه های پایانی سال خواهد شد.
وی به خبرنگار ما می گوید: حتی اگر صحن علنی ، استفساریه عرضه بنزین آزاد را تصویب کند، زمان اجرای آن حداقل باید خرداد 87 باشد. در غیر این صورت ، باید منتظر تورم 20 درصد یا بالاتر باشیم.
وی افزود: تازه مردم به سهمیه بندی بنزین عادت و برنامه زندگی خود را با آن تنظیم کرده اند. حیف است چنین دستاوردی که باعث کاهش مصرف ، حفظ محیط زیست ، کنترل قاچاق و هدفمندسازی یارانه ها می شود، با عرضه بنزین آزاد از دست برود، لذا باید دولت و مجلس بسیار بااحتیاط و بااکراه به مساله عرضه بنزین آزاد نزدیک شوند.