ایران زمین ، بهشت گردشگران

ایران به دلیل برخورداری از شرایط ویژه جغرافیایی و اقلیمی از جاذبه های طبیعی متنوعی برخوردار است . دو رشته کوه عظیم البرز و زاگرس در شمال و غرب ، همچون سدی طبیعی ، بسترساز تنوعی شگرف در فلات ایران شده است . اختلاف درجه حرارت سردترین و گرم ترین نقطه ایران به بیش از 40درجه سانتی گراد می رسد که در دنیا جز کشور پهناور امریکا هیچ رقیبی را برای خود ندارد. اختلاف ارتفاع 6هزار متری بلندترین و پست ترین نقطه کشور، وجود بزرگ ترین دریاچه دریا (دریای مازندران) و دومین دریاچه شور جهان (دریاچه ارومیه) از دیگر مواهب خدادادی است که برای بیش از 8هزار گونه گیاهی ، 500گونه پرنده و 160گونه پستاندار و یک هزار گونه خزنده و آبزی شرایط زیستی مناسبی فراهم آورده است. مهمترین جذابیت های طبیعی ایران عبارتند از :
1- تنوع گیاهی و جانوری
گونه های حیات وحش در خطر انقراض همچون یوزپلنگ آسیایی یا ایرانی ، تمساح پوزه کوتاه آسیایی ، گورخر ایرانی ، انواع قوچ و میش ، سیاه خروس قفقازی ، هوبره ، هما، باز و شاهین ایرانی ، سیاه گوش و پلنگ جنگلهای نیمه گرمسیری مانگرو در آبهای ساحلی خلیج فارس ، درختان دیرزیست و کهنسال موجود در جای جای ایران ازجمله سرو 4000ساله ابرکوه تمرهندی کهنسال میناب آخرین بازمانده های توده طبیعی جنگلهای سرخدار جهان (Taxus baccata) در منطقه جنگلی گرگان ، توده منحصر به فرد جنگل طبیعی شمشاد (Buxus hyrcana) در جنگلهای نور و سی سنگان در حاشیه دریای مازندران.
2- تالاب ها، دریاچه ها و غارهای طبیعی
بیش از 50 تالاب و دریاچه طبیعی ، بزرگترین غار طبیعی موجود دنیا (غار علیصدر) ، غار باستانی و شگفت انگیز طبیعی تاریخی کلما کره لرستان ، غار قوری گل ، تالاب میانکاله ، تالاب هشیلان و تالاب گاوخونی.
3- آثار طبیعی ملی
آثار طبیعی سوسن چلچراغ ، غار سهولان ، سرو هرزویل ، لاله واژگون غار و آبشارهای شیرآباد.
4- یخچال های طبیعی
از جمله یخچال طبیعی علم کوه و یخچال طبیعی دماوند و دنا و زردکوه.
5- مناطق ویژه حفاظت شده کشور
همچون پارک ملی کویر، پناهگاه های حیات وحش و...
6- گلزارها
نظیر قمصر ، محلات و خوانسار.
7- عوارض طبیعی زمین شناختی
نظیر یاردانگ های جنوب و شهر صخره ای بهشت گمشده شهداد و گل افشان های بلوچستان.
8- طبیعت درمانی
آبهای معدنی گرم و سرد همچون رینه ، رامسر، سرعین و لجن طبی ارومیه.
9- راه نوردی ، کوهنوردی و گشت در دامنه کوه ها
بازدید از ییلاق ها و چشم اندازها، ورزشهای زمستانی ، آبی و ساحلی ، شکار و صید کنترل شده ، بیابان پیمایی و کویرگردی . گردشگری طبیعت یا اکوتوریسم به عنوان یکی از شاخه های اصلی صنعت گردشگری ، هدف لذت بردن از طبیعت با توجه به امکانات طبیعی موجود و هرچند محدود است و لذا در گردشگری طبیعت اکوتوریست حداقل امکانات اقامتی و رفاهی را موردنیاز خواهد داشت .گردشگری طبیعت در اشتغال زایی نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است ، به گونه ای که براساس برآوردها، به ازای هر گردشگر طبیعت یا اکوتوریست ، 80 فرصت شغلی به وجود خواهد آمد.با توجه به این که گردشگران طبیعت معمولا مقید به هنجارهای محلی و اجتماعی هستند، حضور آنها در شرایط فعلی ایران کمترین مشکل فرهنگی را ایجاد خواهد کرد. براساس برآوردها متوسط کلی درآمد ناشی از ورود هر اکوتوریست در مقیاس متوسط 1300دلار است که این امر اهمیت اکوتوریسم را در ارزآوری و اشتغال زایی بیش از پیش نمایان می کند.این در حالی است که توانمندی هایی نظیر تورهای بازدیدی از حیات وحش در محیط طبیعی ، آب درمانی و کویرپیمایی حتی بیش از 3هزار دلار برای هر نفر ارزآوری خواهد داشت . نکته دیگر این که براساس قوانین حاکم بر اکوتوریسم ، حساسیت و آسیب پذیری محیط زیست منطقه باید مورد توجه کافی قرار گیرد. ازجمله این که باقی گذاشتن هر نوع زباله در طبیعت و برداشتن یادگاری و هر نوع فرآورده حیوانی نظیر قندیل های غارها، عاج حیوانات و... ممنوع است . بر این اساس ، جهت اکوتوریسم براساس توسعه پایدار به گونه ای که نیازهای حاضر را برطرف نماید، بدون این که برآورده شدن نیاز آیندگان را به مخاطره اندازد، استفاده بهینه با پایش های لازم زیست محیطی باید براساس قابلیت های گردشگری طبیعت موجود صورت پذیرد.علاوه بر این ، ارزش گذاری عوامل و فاکتورهای طبیعی موجود به عناصر قابل عرضه و ترویج سیاست حفظ و مراقبت از سنتها و آداب و رسوم ، چشم اندازها و جذابیت های اقامتی منطقه از عوامل مهم گسترش و توسعه منطقه ای این صنعت می تواند تلقی شود.کوتاه سخن این که :با توجه به این که ایران هرگز نتوانسته آن گونه که شایسته و بایسته است از گردشگری طبیعت به عنوان منبع اتکای ارزی استفاده کند، برای نیل به هدف توسعه اقتصادی ، اجتماعی کشور در چشم انداز 20ساله برای توسعه صنعت گردشگری طبیعت با بهره گیری از میراث طبیعی در کنار میراث فرهنگی و تاریخی ، نقش آفرینی همه ارکان های مسوول بویژه معاونت محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست بسیار حائز اهمیت است . در این راه ، ارتقای سطح آگاهی های عمومی و ایجاد نظامهای اطلاعاتی و تحقیقاتی برای امکان سنجی جاذبه های گردشگری طبیعت در کشور ضرورتی است که در آن هر گونه برنامه ریزی باید با محوریت و تقدم حفظ طبیعت صورت پذیرد.