چینش همکاری ها در سفر چنی

در سالهای اخیر موضوع عراق آنچنان برای دولت نومحافظه کار امریکا آزاردهنده و رنج آور بوده که شکست در انتخابات سنا و مجلس نمایندگان در نوامبر گذشته در رقابت با دمکرات ها، یکی از تبعات و آثار این مساله بوده است.

کد خبر: ۱۳۳۷۲۲

دولت بوش در ماههای اخیر که به طور همزمان با افزایش خشونت ها در عراق و کاهش حمایت داخلی از حضور امریکا در عراق مواجه شده ، تلاش می کند تا از طریق رایزنی ها با کشورهای منطقه ، گریزگاهی برای موقعیت آتی خود و حزب جمهوریخواه در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008امریکا پیدا کند.
دکتر حسن لاسجردی ، کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتگو با «جام جم» درخصوص اهداف سفر چنی به منطقه و دلایل شکست سیاست های امریکا در خاورمیانه به سه پر سش پاسخ داده است.

سفر دیک چنی ، معاون رئیس جمهوری امریکا به منطقه خاورمیانه با چه اهدافی صورت می گیرد؛

سفر دیک چنی به منطقه خاورمیانه که از روز گذشته با ورود غیرمنتظره به بغداد پایتخت عراق آغاز شده در جهت تقسیم کار منطقه ای در قبال بحران های موجود در خاورمیانه است. ایالات متحده در یک سال اخیر با تمرکز بر مناقشه های منطقه ، کشورهای عربی را در محور برنامه تقسیم کار خود قرار داده است.
به عبارت دیگر دولت بوش در عرصه تقسیم کار، دولتهای عربستان سعودی ، مصر و اردن را به ترتیب در حوزه مسائل لبنان ، فلسطین و عراق در مدار توجه قرار داده تا از طریق تلاشها و رایزنی های آنان مناقشه ها و بحران های مذکور تا اندازه ای تعدیل شود. به نظر می رسد رویکردهای سرکوبگرایانه امریکا که در سالهای اخیر در منطقه شدت گرفته ، در شرایط فعلی با چالش های بسیاری مواجه شده است. لذا این سفر می تواند در بررسی چگونگی مدیریت چالش ها و تغییر نسبی رویکردها موثر باشد. از سوی دیگر، سفر چنی به عنوان یک ضلع مهم مثلث تصمیم گیری نومحافظه کاران در امریکا با هدف باقی ماندن در کورس رقابت های موجود در درون کاخ سفید و در برابر دموکرات ها صورت می گیرد. جناح تندرو نومحافظه کاران حاکم در مقابل جناح معتدل تر آن که برخی اعضای تیم وزارت خارجه امریکا و رابرت گیتس ، وزیر دفاع این کشور حضور دارند تلاش می کنند که تا از رقابت در درون کاخ سفید مبتنی بر کسب موفقیت در عرصه عراق عقب نمانند. همچنین جناح تندرو نومحافظه کاران قصد دارند تا با استفاده از پتانسیل کشورهای خاورمیانه ، به عنوان ابزاری برای پیروزی در عراق بهره بگیرند که این کار به عنوان پایه انتخابات آینده ایالات متحده در سال 2008 به شمار می رود.

آیا این سفر در ادامه اجلاس اخیر شرم الشیخ در مورد عراق و با هدف پیگیری وعده های کشورهای منطقه در قطعنامه پایانی این نشست انجام می شود؛

به اعتقاد بنده ، امریکا از طریق برگزاری اجلاس شرم الشیخ توانست میز عراق را گسترده تر کند. به عبارت دقیق تر، دولت بوش در شرایط فعلی می کوشد موضوع عراق را در یک سطح بین المللی تعریف کند تا شکست سیاست های ایالات متحده تنها بر دوش دولت امریکا سنگینی نکند و دیگر کشورها نیز در این شکست علی رغم ایفای نقش اصلی از سوی امریکا در این بحران ، سهیم شوند. البته باید توجه داشت که برای هیات حاکمه امریکا مشخص شده که فائق آمدن بر موضوع عراق به تنهایی در چارچوب توانایی های آنان میسر نمی شود و جلب همکاری های منطقه ای برای حصول موفقیت نسبی در این عرصه ، بسیار ضروری است. لذا به کارگیری پتانسیل کشورهای منطقه در محور توجه دولت امریکا قرار گرفته است.
چندی پیش ، برخی کشورهای عربی اسلامی از جمله عربستان و مالزی از تمایل خود برای اعزام نیرو به عراق خبر دادند.اما امریکایی ها از حضور نیروهای نظامی این کشورها در عراق تا حد زیادی نگران هستند و از زاویه نگاه ایالات متحده ممکن است در چنین صورتی فاز جدیدی علیه منافع امریکا در منطقه گشوده شود و اوضاع عراق کاملا از حیطه مدیریتی واشنگتن خارج شود.از سوی دیگر، دولت بوش از 2جبهه داخلی و خارجی درخصوص عراق تحت فشار قرار دارد.
تاکید دموکرات ها بر کاهش هزینه های نظامی دولت بوش ، بودجه سنگین عراق و ضرورت تنظیم جدول زمانی برای خروج نظامیان امریکایی در قالب فشارهای داخلی تعریف می شود.در عرصه خارجی نیز فشار کشورهای عربی بر امریکا درخصوص تلاش برای تغییر در ساختار سیاسی فعلی عراق و تضعیف دولت شیعی ، تنگناهای دولت بوش در حیطه فرا داخلی است ، زیرا هر گونه برنامه ریزی برای تغییر در ساختار کنونی عراق با اصول دموکراتیک مطرح شده از سوی امریکا در عراق مغایر است. بنابراین می توان گفت ، تضاد علقه های امریکا و اعراب در زمینه عراق ، از جمله مهمترین عوامل موجود برای کاهش خشونت ها در عراق به شمار می رود.

اساسی ترین مولفه در شکست سیاست های امریکا در منطقه خاورمیانه و بخصوص عراق چیست؛

ساختار کشورهای موجود در منطقه خاورمیانه به لحاظ تکثر قومی و مذهبی و حاکم بودن نگرشهای سنتی و ازلی باعث شده تا امریکا در برآورد خود نسبت به این منطقه ، دچار اشتباهات محاسباتی شود. از این رو نگاه تک بعدی امریکا به خاورمیانه باعث شده تا بسیاری از واقعیت های موجود این منطقه ، در برنامه ریزی های این کشور مورد توجه قرار نگیرد و اساسا سیاست های امریکا به دلیل این که همه جوانب را در نظر نگرفته ، دچار گسست شده است. فضای منطقه خاورمیانه بیانگر این است که سیاست ها و اهداف بازیگران فراملی از جمله امریکا بدون تعامل با کشورهای منطقه راه به جایی نخواهد برد.