دیدار با شگفتی های کیهان

و اما امسال در ایران 31 فروردین ماه 1386 روز نجوم تعیین شده است. مراکز و گروههای نجومی بسیاری در شهرهای تهران ، کرج ، قزوین ، قم ، اراک ، آمل ، رشت ، تبریز، دورود، مشهد، اصفهان ، اردکان یزد، سه قلعه فردوس ، سنندج ، کرمانشاه ، شاهرود، بسطام ، دزفول ، اهواز، زابل ، زاهدان ، کرمان ، شهرضا، ایذه ، یاسوج ، همدان ، دیواندره ، ارومیه ، نیشابور، آران و بیدگل کاشان ، میبد، لامرد، سعادت شهر و حتی شهر کوچک بندرگنگ برای برگزاری روز و هفته نجوم آماده می شود.
سال گذشته انجمن نجوم ایران بسته هایی را که حاوی دستورالعمل برگزاری روز نجوم ، پوستر، ماکت ، اطلاعاتی از تاریخچه روز نجوم و... بودند، برای گروههای نجومی ارسال کرد، اما متاسفانه این مرحله کمی طولانی بود و نشانی برخی گروهها تغییر کرده بود، برخی گروهها هم بسیار دیر بسته را دریافت کردند. برای همین شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران برای بهتر برگزار شدن روز نجوم در سال 86 و دسترسی آسان علاقه مندان به اطلاعات برگزاری روز نجوم ، این اطلاعات را روی www.asiac.ir قرار داده است.
علاقه مندان می توانند از طریق این نشانی اطلاعاتی درباره تاریخچه روز نجوم ، دستورالعمل برگزاری روز نجوم ، ایده های برگزاری روز نجوم ، نحوه اجرای برنامه ها در سال 86، پوستر و کارت ویژه روز نجوم ، ماکتهای نجومی و... دریافت کنند. همچنین در بخشی از وبگاه گروهها و مراکز نجومی که در سال 86 میزبان برنامه های روز نجوم خواهند بود، می توانند برنامه های خود را وارد کنند تا در صورتی که مردم علاقه مند در شهرشان مایل باشند از زمان و محل برگزاری روز نجوم در آن منطقه مطلع شوند براحتی به این اطلاعات دسترسی پیدا کنند.
برخی گروههایی که بتازگی به جمع میزبانان روز نجوم پیوسته اند، می پرسند که چه کارهایی می توان در روز نجوم انجام داد، یا عنوان می کنند که ابزار رصدی مناسب یا بودجه کافی برای برگزاری روز و هفته نجوم ندارند. خوبی روز نجوم این است که هر گروه یا فردی که مایل است در این زمینه فعالیت کند، با هر امکاناتی می تواند مجری برنامه های روز نجوم باشد، مثلا برای شرکت در مسابقات روبوکاپ که چندی پیش برگزار شد، امکانات خاصی مورد نیاز است ، اما در روز نجوم حتی اگر یک دوربین دوچشمی یا تک چشمی کوچک داشته باشید، می توانید اجرام آسمانی ، خورشید، ماه و سیارات را به مردم نشان دهید.
حتی با چشم غیرمسلح هم نشان دادن خورشید (البته با رعایت نکات ایمنی مثلا استفاده از عینک مخصوص خورشید که قیمت زیادی ندارد یا با درست کردن یک اتاق تاریک دست ساز) و صورتهای فلکی و سیارات به مردم می توان یک برنامه رصدی جالب اجرا کرد. بخصوص که در شامگاه 31 فروردین هنگام غروب زهره در ارتفاع زیادی در کشیدگی شرقی مدارش قرار دارد و به زیبایی در کنار هلال ماه و در جمع ستاره های صورت فلکی ثور و خوشه پروین می درخشد.
زحل هم شامگاه این روز در غرب آسمان در صورت فلکی اسد قابل مشاهده است. اگر برنامه ها تا پس از ساعت 21 ادامه داشته باشد، می توانید مشتری را نیز که 99 درصد بخش روشن آن قابل رویت است در افق شرقی به مردم نشان دهید.
همچنین ساخت و نمایش ماکت ابزارهای قدیمی و ابزارهای جدید بخش جالبی از نمایشگاه های روز نجوم است. تعدادی ماکت ساعت آفتابی و شاتل در وبگاه شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران در دسترس است. بدون اختصاص هزینه زیاد با خمیر کاغذ که با روزنامه های باطله و چسب چوب و آب تهیه می شود هم می توانید ماکتهای جالبی مانند ماکت منظومه شمسی و ماکت بناهای نجومی را بسازید. با نقاشی روی پارچه و مقوا هم می توان پوسترهای جالب نجومی که مفاهیم نجومی مانند شکل گیری اهله ماه ، گرفت ماه و خورشید و دایره البروج را نمایش می دهند، ساخت.
بخش دیگر فعالیت ها می تواند نقاشی و بازیهای نجومی برای کودکان باشد. هرچند تمرکز برنامه ها در روز نجوم است ، اما در سراسر ایران گروههای نجومی برنامه های متعددی را در هفته نجوم اجرا می کنند؛ تاکنون برنامه های دانشگاه آزاد اراک ، مشهد، اصفهان و چند شهر دیگر در هفته نجوم اعلام شده است. در تهران نیز برنامه های جالبی در مهدکودک ها، مدارس ، فرهنگسراها، مرکز حمایت از کودکان سرطانی (محک) مراکز بهزیستی ، سالمندان و کودکان و معلولان و کانون اصلاح و تربیت از سوی شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران و دیگر گروهها انجام خواهد شد. در روز جمعه 31 فروردین انجمن نجوم ایران از 10 صبح تا 8 شب در پارک ملت برنامه های متعددی را اجرا خواهد کرد.