بحران آوارگی مردم عراق

خاورمیانه ، چند دهه پس از این که با آوارگی شدید مردم فلسطین دچار بحران شد ، بار دیگر با مشکل آوارگی در مقیاس بسیار وسیع مواجه شده است: این بار از عراق.

کد خبر: ۱۲۵۲۳۱

این آوارگی براساس گزارش سازمان ملل یک میلیون نفر فقط به سوریه یکی دیگر از عوارض پیش بینی نشده تجاوز سال 2003 امریکا به عراق است. این که این بحران در چه زمانی به اوج برسد معلوم نیست اما اگر به نسبت کنونی ادامه یابد، عواقب شدیدی در منطقه خواهد داشت.
کارگزاری آوارگان سازمان ملل می گوید عراقی ها در حال حاضر بیش از 5 درصد جمعیت سوریه را تشکیل می دهند. اردن می گوید 700 هزار عراقی ساکن این کشور جمعیت آن را 12 درصد افزایش داده اند و مقامات اردن می گویند اقدام به کاهش جریان آوارگان به این کشور کرده اند. کاری که مصر با 130 هزار تازه وارد عراقی نیز اقدام به آن کرده است اما درهای سوریه همچنان باز است و تازه واردها بعضی از محله های دمشق را چنان تغییر داده اند که در آنها فقط عربی با لهجه عراقی شنیده می شود.
در حومه جارامانای دمشق، رستوران ها برای غذاهای عراقی آگهی می کنند و کارکنان و آوازخوان های آنها را از بغداد، بصره و موصل آورده اند. در ویترین های مغازه های بسیاری آگهی فروش و اجاره خانه و آپارتمان به چشم می خورد. در السیده زینب، حومه دیگر دمشق ، تعداد عراقی ها در مسجد شیعیان بسیار بیشتر از زوار ایرانی است.
سوریه کشوری فقیر و پر از بیکار است و بسیاری از سوری ها به ورود تازه واردها که باعث گرانی غذا و مسکن می شوند، اعتراض دارند. کارگزاری آوارگان سازمان ملل می گوید برای کمک به عراقی ها که بسیاری از آنان بی بضاعت هستند و پول اندکی را که با خود آورده اند، تمام کرده اند، دشواری دارد.
سازمان ناظر حقوق بشر مستقر در نیویورک از امریکا انتقاد می کند که کاری برای آوارگان عراقی نمی کند و این مردم فقط به کمک های سازمان ملل متکی هستند تا شاید اندکی از مشکلات خود را برطرف کنند.
بیل فره لیک، از مدیران این سازمان گفت: امریکا هر هفته حدود 2 میلیارد دلار خرج جنگ در عراق می کند اما هیچ توجهی به مشکل آوارگان این کشور که خود عامل آن است ، ندارد.
نمایندگی عالی سازمان ملل در امور پناهندگان می گوید امریکا در سال 2006 به حدود چند صد آواره عراقی کمک کرد و انتظار دارد امریکا در سال 2007 به بیست هزار آواره کمک کند.
مصر و اردن از دشواری های امنیتی اندکی در ارتباط با این آوارگان خبر داده اند اما هر دو کشور می گویند نگران سرایت خشونت داخلی عراق به کشورشان هستند و ناچارند با آن مبارزه کنند.
مقامات اردنی به کشته شدن 60 نفر در سال 2005 اشاره می کنند که بمب گذاران انتحاری عراقی وابسته به القاعده در جریان حمله به سه هتل در امان پایتخت اردن باعث آن شدند.
سازمان ناظر حقوق بشر می گوید اردن به مردان عراقی بین 17 تا 35 ساله اجازه ورود نمی دهد. مقامات دولتی به محدودیت هایی در زمینه ورود عراقی ها اذعان می کنند اما حاضر به اعلام جزییات آن نیستند.
ناصر جوده سخنگوی دولت اردن گفت: حضور عراقی ها در اردن فشاری بر این کشور است. او گفت اردن می خواهد کنفرانسی بین المللی درباره پرداخت غرامت به کشورهای عرب میزبان فراریان عراقی ، تصمیم بگیرد.
سوریه، با 18 میلیون جمعیت، انتخاب اول آوارگان است زیرا مقررات ورود به آن برای اعراب سخت نیست ، هزینه زندگی در آن نسبتا ارزان است و مدرسه و امکانات بهداشتی دارد.
دولت بشار اسد رییس جمهور سوریه تمایلی به اعلام فشار ناشی از حضور عراقی ها ندارد. فاروق الشرع معاون رییس جمهور سوریه ، ژانویه در دمشق به خبرنگاران گفت: این واقعا فشاری به سوریه است اما دمشق به کسی شکایت نمی کند و خواهان کمکی نیست.
با این حال، فشار وارده احساس می شود. قیمت مسکن در دمشق 300 درصد افزایش یافته است. مردم سوریه از گرانی قیمت مواد غذایی و شلوغی بعضی از مدارس، که گفته می شود بیش از 28 هزار کودک عراقی را پذیرفته اند ، شکایت دارند.
مردم مناطق عراقی نشین می گویند دانش آموزان کلاس ها از 30 نفر به 50 نفر افزایش یافته است.
دفتر نمایندگی کارگزاری آوارگان سازمان ملل در دمشق می گوید هر ماه حدود 40 هزار عراقی به سوریه می آیند.
آنان می توانند 6 ماه در سوریه بمانند اما بعد باید فرآیند دریافت روادید را از نو شروع کنند. سریع ترین راه، سفری کوتاه به لبنان همسایه است اما پرداخت 20 دلار یا بیشتر برای سفر هر نفر به لبنان برای فقرا بسیار زیاد است.
با این حال بیشتر عراقی ها در سوریه می گویند درباره زندگی در تبعید شکایت جدی ندارند.
بعضی از آنان در اردوگاه های آوارگان فلسطینی مستقر شده اند چون اجاره آنها ارزانتر است و به این ترتیب به هزاران فلسطینی پیوسته اند که پس از تشکیل اسراییل در 1948 و جنگ سال 1967 اسراییل با اعراب به سوریه آمدند.
عراقی ها همچنین یک دانشگاه خصوصی در حومه دمشق ایجاد کرده اند که استادان و بیشتر دانشجویان آن عراقی هستند که نشان دهنده فرار مغزها از عراق است.