تقاضایی برای تجدید رسیدگی یک پرونده

بعد از صدور رای در دادگاه های عمومی و انقلاب ، ممکن است متهم یا شاکی تصور کنند دادگاه به ضرر آنها حکم کرده یا آن که به دلایلی که آنها ارائه داده اند توجه نکرده است و برای همین درخواست یا دادخواست تجدید نظر بدهند،

کد خبر: ۱۲۱۳۹۷

اما برای تجدید نظر خواهی درباره پرونده های کیفری ، باید شرایط خاصی وجود داشته باشد که بدون آنها نمی شود درخواست یا دادخواست داد. در این شماره وکیل قصد داریم تا به تجدید نظرخواهی در پرونده های کیفری بپردازیم و شرایط و راههای آن را به طور بسیار ساده و خلاصه توضیح دهیم.

طبق ماده 232 قانون آیین دادرسی در امور کیفری ، رای قضات تمامی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری قطعی به شمار می رود ، مگر در 6 مورد که آراء صادر شده قابل تجدید نظر هستند.
اولین و دومین مورد برای درخواست یا دادخواست تجدیدنظر خواهی در پرونده های کیفری مربوط می شود به جرایمی که مجازات قانونی آنها اعدام ، رجم (سنگسار) ، حد یا قصاص نفس است.
سومین مورد هم به جرایمی مربوط می شود که شامل ضبط اموال بیش از صد هزار تومان و مصادره اموال است. چهارمین مورد هم که می توان درخواست تجدید نظر کرد به جرایمی مربوط است که طبق قانون مستلزم پرداخت دیه بیش از یک پنجم دیه کامل هستند. موارد بعدی در رابطه با جرایمی است که حداکثر مجازات قانونی آن بیش از 3 ماه حبس ، شلاق یا جزای نقدی بیش از 50 هزار تومان بوده یا محکومیت های انفصال از خدمت باشد. البته طبق تبصره این قانون ، آرای قابل درخواست تنها شامل آرای محکومیت نیست ، بلکه شامل برائت ، منع تعقیب یا موقوفی تعقیب هم می شود.

وقتی که رای نقض می شود

طبق ماده 235 همین قانون ، آرای دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری در موارد زیر نقض می شود: نخستین مورد زمانی است که قاضی صادرکننده متوجه اشتباه خود شود.
دومین دلیل برای نقض آراء زمانی است که قاضی دیگری (رئیس دیوان عالی کشور ، دادستان کل کشور ، رئیس حوزه قضایی یا هر قاضی دیگری که طبق مقررات قانونی پرونده تحت نظر او قرار می گیرد) پی به اشتباه رای صادره ببرد به نحوی که اگر به قاضی صادرکننده رای تذکر دهد، متنبه شود.
زمانی که قاضی صادر کننده رای صلاحیت رسیدگی را نداشته باشد ، سومین موردی است که باعث می شود رای نقض شود.
موارد اول و دوم ترتیبات خود را دارند، اما طبق تبصره 5این قانون ، چنانچه عدم صلاحیت قاضی صادر کننده رای ادعا شود ، مرجع تجدیدنظر ابتدا به اصل ادعا رسیدگی می کند و در صورت احراز ، رای را نقض و دوباره رسیدگی خواهدکرد.

دیوان عالی کشور یا دادگاه تجدید نظر استان

طبق ماده 233 ، مرجع تجدیدنظر آرای دادگاه های هر حوزه قضایی ، دادگاه تجدید نظر همان استان است.
اما در مورد جرایمی که مجازات قانونی آنها اعدام ، رجم (سنگسار)، قطع عضو و قصاص نفس باشد ، بعلاوه جرایمی که مجازت قانونی آنها بیش از 10 سال زندان بوده و نیز آرای مربوط به مصادره اموال برای تجدیدنظر در اختیار قضات دیوان عالی کشور قرار می گیرد.

چقدر مهلت دارم؛

طبق ماده 236 قانون ، مهلت قانونی برای درخواست تجدیدنظر برای اشخاص مقیم ایران 20 روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور، 2 ماه از تاریخ ابلاغ یا انقضای مدت واخواهی است مگر در چند مورد نقض حکم که در ماده 235 بیان شده است و بند «د» ماده 240 قانون که مربوط می شود به ادعای عدم صلاحیت قاضی یا دادگاه صادرکننده رای. البته در صورت تاخیر در دادخواست یا درخواست تجدیدنظر ، فرد تجدید نظر خواه باید عذر موجهی ارائه کند که این بهانه های قانونی طبق ماده 238 ، به این شرح است:
الف) ابتلا به مرضی که مانع از حرکت است.
ب) در توقیف یا در سفر بودن.
ج) عدم امکان تردد و ارتباط به علت حوادث و بلایای غیرمترقبه علاوه بر این اگر محکوم بتواند ثابت کند که تاخیرش در تجدید نظر خواهی به دلیل عدم اطلاع از مفاد رای بوده ، می تواند ظرف یک هفته از تاریخ اطلاع ، درخواست خود را به دادگاه صادر کننده رای تقدیم کند و در صورت اثبات این هم یک عذر موجه محسوب می شود

دلایلی برای تجدیدنظر خواهی

برای تجدیدنظر خواهی همین طوری نمی شود هر وقت رای به ضررمان بود برویم درخواست یا دادخواست تجدید نظر بدهیم ، بلکه باید دلایلی قانونی داشته باشیم. طبق ماده 240 جهات قانونی درخواست تجدیدنظر عبارتند از:
الف) ادعای طرفین دعوی درباره این که مدارکی که دادگاه به آن استناد کرده اعتبار نداشته اند یا این که شاهدان شرایط قانونی برای شهادت را نداشته یا شهادتشان دروغ بوده است.
ب) ادعای مخالف بودن رای با قانون.
ج) ادعای توجه نکردن قاضی به دلایلی که به وی ارائه شده است.
د) ادعای صلاحیت نداشتن قاضی یا دادگاه صادرکننده رای.

چه کسانی حق تجدیدنظرخواهی دارند؛

طبق ماده 239اشخاص زیر حق درخواست تجدیدنظر دارند:
الف) محکوم علیه یا وکیل و نماینده قانونی او.
ب) شاکی خصوصی یا وکیل یا نماینده قانونی او.
ج)
رئیس حوزه قضایی در خصوص جرائمی که به موجب قانون تعقیب آنها به عهده او گذارده شده است.

روشی برای تجدید نظر خواهی

طبق ماده 242 تجدیدنظر خواهی طرفین نسبت به جنبه کیفری رای به موجب درخواست کتبی و با ابطال تمبر هزینه دادرسی صورت می گیرد که البته در صورت اثبات اعسار یا زندانی بودن محکوم علیه به دلیل جرمی که درباره آن درخواست تجدیدنظر خواهی کرده است پرداخت هزینه دادرسی ضروری نیست طبق ماده 244 کسی که تقاضای تجدید نظر خواهی کرده است ، باید درخواست یا دادخواست خود را به دفتر دادگاه صادر کننده رای یا بازداشتگاهی که درآنجا توقیف است تسلیم کند ، دفتر دادگاه یا بازداشتگاه هم پس از ثبت ، رسیدی به وی می دهد و در صورت نداشتن نقص بلافاصله آن را به دادگاه صادر کننده رای می فرستد.
البته اگر این درخواست یا دادخواست دارای نقص باشد ، مدیر دفتر ظرف 2 روز آن را به دادخواست کننده یا تقدیم کننده دادخواست اخطار می کند و او 10 روز از تاریخ ابلاغ باید این نقایص را رفع نماید ، اگر این در خواست یا دادخواست تجدیدنظر مستقیما به دادگاه تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور تقدیم شود ، دفتر آن مرجع با قید تاریخ وصول ، آن را به منظور اقدام لازم به دفتر دادگاه صادرکننده رای ارسال می کند.

پایان منطقه تجدیدنظر خواهی

طبق ماده 246 ، در صورتی که طرفین دعوا با توافق کتبی حق تجدیدنظر خواهی خود را ساقط کرده باشند ، به تجدیدنظر خواهی آنها ترتیب اثر داده نمی شود.
علاوه بر این طبق ماده 248 آرایی که در مرحله تجدیدنظر صادر می شود به جز در خصوص رای اصراری برای درخواست تجدیدنظر مجدد نمی باشد.