عمر گل ها را طولانی تر کنیم

گل شاخه بریده
به تعداد زیادی ازگل‌های زینتی گفته می‌شود که دسته‌ای یا تک شاخه به‌صورت بخش‌های بریده شده و جدا از پایه مادری موجود در گلخانه‌ها، قابل عرضه به بازار هستند. کاربردهای تزیینی زیادی هم دارند از جمله برای فضای خانه، تالارها، تاج گل‌ها و... . تولید گل‌های شاخه بریده یک تجارت عمده در بسیاری از کشورهای توسعه یافته دنیاست. هلند کشور نام آشنای این حوزه است. حتما شما هم با انواع گل‌های شاخه بریده پرمصرف در ایران مثل میخک، رز، ژربرا، ارکیده، گلایل، مریم، نرگس، آنتوریوم، لیلیوم، آلسترومریا و لیزیانتوس آشنا هستید.

عمر گلجای یا Vase Life
به طول زمانی گفته می‌شود که یک دسته‌گل یا هر شاخه گل بریده شده وقتی در یک گلدان آب راکد نشسته، شادابی، جذابیت و زیبایی‌اش را حفظ می‌کند. در مقالات و گزارش‌های فارسی به آن عمر گلدانی هم گفته می‌شود. میخک با 14 تا 21 روز عمر گلجایی یکی از گل‌هایی است که بیشترین ماندگاری را دارد. به طور کلی عمر ماندگاری اغلب گل‌های شاخه بریده بین سه تا هفت روز است.

چه عواملی بر افزایش عمر گلجای مؤثرند؟
چیزی که گل‌های شاخه بریده را از گل‌های گلدانی متمایز می‌کند بی‌ریشه بودن‌شان است و آنها آب و مواد غذایی را فقط از طریق آوندهایی که در محل بریده شدن ساقه قرار دارند، جذب می‌کنند. وقتی ساقه را قطع می‌کنیم گیاه به طور طبیعی با سطح بریده شده مثل یک زخم برخورد کرده و شروع می‌کند به ترمیم و باز سازی آن قسمت. بستن آوندهای بریده شده تلاشی در جهت این بازسازی است که باعث مختل شدن جذب آب و در نتیجه پژمردگی گل می‌شود.
اما این همه ماجرا نیست. عوامل دیگری هم وجود دارند که عمر گلجایی گل‌ها را کم می‌کنند؛ چیزی که رغبت ما را برای خرید این دسته از گل‌ها کم می‌کند. کاهش مواد غذایی مثل قندها، حمله باکتری‌ها، بلوغ و پیری گل، لهیدگی آنها در حین انتقال به بازار، کیفیت پایین آب، نوسانات دمایی در گلخانه، گلفروشی و خانه از جمله این عوامل مهم و مؤثر است.

چگونه ماندگاری گل‌های شاخه بریده را بالا ببریم؟

یادتان باشد قرار نیست با نوشتن این نکات معجزه کنیم و طول عمر گلجایی گل را مثلا از سه روز به یک ماه تبدیل کنیم ولی با این کار می‌شود مقدار آن را کمی بیشتر کرد.
1. بعد از خرید گل و آوردنش به خانه، شاخه گل را زیر شیرآب برده و با یک قیچی یا چاقوی تیز چند سانتی‌متری ته آن را ببرید. بریدن ساقه‌ها در زیر آب باعث می‌شود هوا نکشد و عمر گل بیشتر شود. ضمن این که هرچه ساقه گل بلندتر باشد زودتر پژمرده می‌شود چراکه نمی‌تواند آب را بالا بکشد پس بهتر است ساقه را کوتاه کرد.
2. سعی کنید برای برش از چاقوی تیز استفاده کنید. وگرنه بافت ساقه لهیده می‌شود و آن را مستعد بیماری و در نتیجه کوتاهی عمر می‌کند.
3. بهتر است برش به صورت مورب باشد. هر چه سطح مقطع برش بیشتر باشد دریافت اکسیژن، آب و مواد قندی بیشتر است.
4. بلافاصله بعد از برش آن را به گلدان منتقل کنید. به خاطر همان قضیه هوا نکشیدن و بسته شدن آوندها.
5. بهتر است آب گلدان آب شیر باشد که کلرش رفته است. استفاده از آب خنک لزومی ندارد. چون در هوای گرم خانه، آب خیلی زود با محیط اطرافش هم دما می‌شود. بر فرض که یکی دو ساعت هم آب خنک بود بعدش چه؟
6. برگ‌های قسمت پایین ساقه را که در آب قرار می‌گیرد، بکنید. این کار چند دلیل دارد:
اول این‌که اگر اینها داخل آب باشند محیط مناسبی را برای رشد باکتری‌ها ایجاد می‌کنند یعنی ما دستی‌دستی به عمر کوتاه گل کمک کرده‌ایم.
دوم این‌که اگر گلدان‌تان شیشه‌ای باشد ممکن است از نظر ظاهری شکل قشنگی نداشته باشد و گلدان را نامرتب و شلخته جلوه دهد.
سوم این‌که مزاحم ایستایی گل می‌شود و گل‌ها نمی‌توانند خوب در گلدان سرپا بایستند.
7.برگ‌های بالایی را نکنید. وجود آنـــــــــــــــها به تغذیـــــــــــــــه گل و دیر پژمردگی‌اش کمک می‌کند.
8.اگر در گوگل سرچ کنید مواد زیادی را به‌عنوان افزاینده عمر گل‌های شاخه بریده معرفی کرده‌اند؛ مثل نوشابه، سرکه، قند، وایتکس، سکه مسی، اسپری مو، شکر، آسپیرین، آبلیمو و عسل. تجربه به من نشان داده قند و وایتکس بهترین‌ است. شما هم می‌توانید خودتان تجربه کنید.
9.بعد از گذاشتن گل در گلدان یکی دو حبه قند هم درون آن بیندازید. قند در حکم مواد غذایی برای گل است.
10.اضافه کردن یکی دو قطره وایتکس هم برای ضدعفونی محیط گلدان مناسب است تا باکتری‌های موجود در آن را از بین ببرد. وجود باکتری باعث می‌شود راه آوندها بسته شود، جذب آب صورت نگیرد و درنتیجه گل بر اثر کم آبی پرمژده شود و بمیرد.
11.اسانس گیاهان دارویی مثل آویشن، پونه، نعنا، اسطوخودوس، میخک و... هم خاصیت باکتری‌کشی دارند. استفاده از یکی دو قطره آنها هم می‌تواند مفید باشد. ولی تجربه‌های زیسته دیگری به من می‌گویند زود بازده‌ترین و قابل مشاهده‌ترین اثر را همان قند و وایتکس دارند. شما هم می‌توانید امتحان کنید و نتایج را با هم مقایسه نمایید.
12.آب گلدان را یکی دو روز یکبار با آب تمیز عوض کنید. خود گلدان را هم در صورت امکان بشویید. اگر گل‌تان درون اسفنج قرار دارد هر روز اسفنج را خیس کنید تا آب به میزان کافی در دسترس گل باشد.
13.در گل‌هایی مثل رز که ساقه‌شان کلفت‌تر است، می‌توانید موقع عوض کردن آب گلدان، دوباره انتهای ساقه را برش بزنید تا اگر آوندها در حال بسته شدن هستند جلوی این کار گرفته شود.
14.هر چه جای گل‌ها خنک‌تر باشد عمرشان هم بیشتر است. تشخیص این نقاط در خانه هر کسی با دیگری متفاوت است. اما مثلا می‌توان گفت نزدیک تلویزیون یا آشپزخانه کمی گرم‌تر از بقیه قسمت‌های خانه است. نزدیکی به پنکه، کولر و بقیه وسایل سرمایشی یا گرمایشی هم بر کاهش ماندگاری گل‌ها مؤثر است.
15.گاهی ممکن است یکی از گل‌ها زودتر از بقیه پژمرده شود. بهتر است آن را از گلدان خارج کنید. چون چنین گل‌هایی درصد خیلی پایینی گاز اتیلن تولید می‌کنند. این گاز، مقدار تنفس و مصرف اکسیژن را بالا می‌برد در نتیجه باعث پژمردگی زودتر باقی گل‌ها می‌شود.
16.یک تجربه دیگر: آخر شب گلدان را روی تراس بگذارید که خنک است و فردا دوباره به داخل خانه بیاوریدش. من با همین روش نزدیک به یک ماه چند گلدان میخک را نگهداری کرده‌ام. شما هم می‌توانید.

ویژگی‌های گل شاخه بریده خوب
1- ساقه گل هر چه بلندتر، راست تر و سفت‌تر باشد بهتر است.
2- گلبرگ‌ها و برگ‌ها سرحال، بدون لکه و پژمردگی باشند.
3- بهترین حالت، خرید گل‌هایی با غنچه نیمه باز است. این گل‌ها بیشترین ماندگاری را دارند.

زینب خزایی

جامعه