چالش‌های میراثی پلاسکو

ساختمان پلاسکو به عنوان نخستین برج خاورمیانه در سال 1341 و در محدوده تاریخی شهر تهران بنا شده بود؛ محدوده‌ای که امروزه هرگونه ساخت‌وساز در آن مستلزم رعایت مرتبط با ضوابط میراث فرهنگی شده است. گفت‌وگوهای اولیه درباره ساخت مجدد پلاسکو اما ضوابط حریم آثار تاریخی دیوار به دیوار پلاسکو را نادیده گرفته بود؛ احداث دوباره ساختمان پلاسکو با ده طبقه ارتفاع که نه‌تنها با ضوابط ارتفاع در حریم آثار تاریخی همخوانی نداشت، بلکه حریم مدرسه و کلیسای تاریخی ژاندارک، خانه‌ای تاریخی، مسجد هدایت و باغ شمیران در همسایگی پلاسکو را نیز به خطر می‌انداخت. ساخت مجدد ساختمان پلاسکو که در مالکیت بنیاد مستضعفان و جانبازان قرار دارد، اکنون یکی از چالش‌های اداره کل میراث فرهنگی استان تهران با تصمیم‌گیران ساخت دوباره پلاسکو به شمار می‌آید که هنوز به پایان نرسیده است.

تصمیم با استانداری است
در تازه‌ترین اظهارات، حسن کاری، معاون بنیاد مستضعفان و جانبازان و کارفرمای بازسازی ساختمان پلاسکو به همشهری گفته است که پلاسکو بار دیگر در همان قطع پیشین و همان ارتفاع و البته با پنج‌طبقه اضافی در مکان قبلی خود برپا می‌شود. درحالی که براساس ضوابط میراث فرهنگی هرگونه ساخت‌وساز در حریم آثار تاریخی باید قانون ارتفاع را رعایت کند. براین اساس ساختمان جدید باید تنها با ارتفاع 12متر در همان محل سابق احداث شود.
در این میان سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری نظر خود را درخصوص ضوابط برپا‌شدن پلاسکو براساس قوانین میراث فرهنگی به اطلاع همه دستگاه‌های مسؤول ارسال کرده و پرونده پلاسکو برای تصمیم‌گیری در اختیار معاونت عمرانی استانداری تهران قرار گرفته تا استانداری تهران ماجرای پلاسکو را تعیین‌تکلیف کند. براساس پرونده‌ای که در اختیار استانداری تهران است، باید در ساخت دوباره ساختمان پلاسکو، مدرسه و کلیسای تاریخی ژاندارک، مسجد هدایت، حیاط یک خانه تاریخی و باغ شمیران مصون بمانند و ساختمان پلاسکو در همان نقطه‌ای که بود مانند گذشته ساخته شود؛ نه یک متر بیشتر و نه یک متر کمتر!

یادمان یا همان ساختمان پیشین
معاون میراث‌فرهنگی سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری درخصوص چگونگی رعایت ضوابط میراث فرهنگی برای ساخت دوباره پلاسکو به همشهری گفت: آثار تاریخی اطراف ساختمان پلاسکو عرصه و حریم دارند و ساختمان پلاسکو نیز در حریم این آثار است و سازمان میراث‌فرهنگی این عرصه و حریم را به استانداری تهران ابلاغ کرده است.
محمدحسن طالبیان تأکید کرد: چند پیشنهاد برای احداث دوباره این ساختمان وجود داشت؛ نخستین پیشنهاد سازمان میراث فرهنگی به لحاظ کارشناسی این بود که یک یادمان به جای ساختمان در آن محل احداث شود. موضوع مهم دیگر اما حقوق مکتسبه اهالی و کسبه پلاسکو بود که پیشنهاد داده شد از روی زمین به همان میزان که بارگذاری قبلی پلاسکو در محدوده تاریخی شهر تهران انجام شده بود، این ساختمان احداث شود و قرار شد یک طبقه پلاسکو را نیز به موزه شهدای آتش‌نشانی و یادمان پلاسکو اختصاص دهند. وی با اشاره به این‌که بحث دیگر آن بود که ساختمان پلاسکو باید دارای پارکینگ باشد و از آنجا که نظر میراث‌فرهنگی بارگذاری در همان سطح ساختمان پلاسکو بود، قرار شد پارکینگ پلاسکو نیز در ساختمان پاساژ پروانه جانمایی شود. معاون میراث فرهنگی در عین حال تاکید کرد: ساختمان جدید پلاسکو باید به‌گونه‌ای احداث شود که بارگذاری بیشتر از آنچه قبلا داشت بر منطقه تاریخی نداشته باشد. درنهایت اینکه ظاهرا معاون بنیاد مستضعفان هم کوتاه آمده و معاون این بنیاد به همشهری گفته ساختمان جدید پلاسکو با همان ارتفاع و محیط فیزیکی که در گذشته داشت در مکان قبلی خود احداث می‌شود.