بسیج ، ذخیره پایان ناپذیر انقلاب

هفته بسیج تنها بهانه ای بود تا در میانه یک روز سرد پاییزی میهمان لبخند گرم و صمیمی حجت الاسلام و المسلمین علی محمدی نماینده ولی فقیه در نیروی مقاومت بسیج باشیم.

کد خبر: ۱۱۷۵۹۳

بیش از یک ساعت گفت و شنود راجع به 3دهه عملکرد و چالشهای پیش روی بسیج با صدای روحانی اذان و الله اکبر مرحوم موذن زاده اردبیلی در حالی به پایان رسید که هنوز حرفها و صحبتهای فراوانی باقی مانده بود.
آنچه درادامه می خوانید، تنها بخشی از دغدغه های ایشان درخصوص معرفی دقیق ودرست بسیج در اذهان عمومی جامعه است آن هم در روزگاری که دشمنان این سرزمین با ابزارهای مختلف سعی در مخدوش کردن چهره بسیج و فرزندان پاک ایران اسلامی را دارند؛ بسیجی که امروز تنها با آمدن نامش شاید یک ایست بازرسی ساده در ذهنمان نقش ببندد اما باور کنیم که این ، همه ک بسیج نیست. راستی تا یادم نرفته بگویم که حاج آقا از ما اصحاب رسانه هم گله مند بودند. شاید حق با ایشان بود؛ ما هم آن گونه که باید در معرفی بسیج کوشا نبودیم.

3 دهه عملکرد بسیج به گونه ای بوده است که در میان اذهان جامعه ، بسیج به ارگانی با فعالیت های نظامی تبدیل شده و ابعاد دیگر فعالیت بسیج چندان روشن نشده است ، چرا؛

پیش از هر سخنی ، هفته بسیج را به همه بسیجیان و ملت عزیز ایران و فرماندهی کل قوا تبریک و تهنیت عرض می کنم. همان طور که شما اشاره کردید، بسیاری فکر می کنند بسیج فقط برای جنگ تشکیل شده بود و پس از پایان دفاع مقدس ، دیگر ضرورتی برای فعالیت و حضور بسیج وجود ندارد. در حالی که اثر و نقش بسیج در حفاظت و صیانت از انقلاب اسلامی چشمگیر بوده و هست و این نوع برداشت از عملکرد بسیج کاملا اشتباه است. همچنین باید توجه داشته باشیم که فرمان تشکیل بسیج 10 ماه قبل از آغاز جنگ یعنی 5آذر ماه سال 1358 توسط امام (ره) صادر شد؛ هنگامی که هنوز جنگی واقع نشده بود و بعد از پایان جنگ نیز حضرت امام در 2آذر سال 67پیامی صادر کردند که فکر می کنم آخرین پیام امام در رابطه با بسیج بود و ایشان در آن پیام اشاره می کنند که این ساده لوحی است که ما فکر کنیم دشمنان از دشمنی و کینه توزی نسبت به این انقلاب و ملت دست می کشند و بسیج تنها برای زمان جنگ نیست. ما همیشه باید آمادگی داشته باشیم ؛ چرا که تهاجم همیشه وجود دارد و البته نوع و شکلش فرق می کند. بنابراین بسیج فقط برای عملیات نظامی و زمان جنگ به وجود نیامده است که به آن دوران محدود شود. پس ملاحظه می کنید که فرمان حضرت امام پیش از شروع جنگ بوده و پیام دوم و مهم امام نیز بعد از توقف جنگ بوده و اصل و اساس بسیج هم برای دفاع از ارزشهای اسلام و انقلاب بوده است. من در این رابطه به سخنان امام (ره) استناد می کنم: «یکی از معجزات دیگر انقلاب ، حرکت بسیج و تبلور آن است. اگر بسیج مستضعفان وجود نداشت ، یقینا انقلاب در دفاع از خود و ارزشهای خود ناقص بود.» پس می بینید که امام در این جمله هیچ اشاره ای به زمان جنگ و اقدام نظامی و جبهه ندارد و بحث انقلاب و ارزش های اسلامی مطرح است.

وقتی صحبت از حضور بسیج در عرصه های مختلف می شود، مهمترین توجیه برای ورود و فعالیت در ابعاد مختلف جامعه ، بحث ضرورت هاست. امروز چه ضرورت هایی را شما احساس می کنید که بسیج باید در زمینه های مختلف وارد عمل شود؛

اصلا این که فکر کنیم بسیج تنها باید عهده دار فعالیت ها و مسوولیت های نظامی باشد، کاملا برداشت غلطی است ؛ چرا که بسیج برای دفاع از انقلاب تشکیل شد؛ یعنی مواقعی که انقلاب در معرض آسیب و تهدیدهای متفاوت قرار می گیرد، بسیج وارد عمل می شود. در دوران دفاع مقدس 8سال این تهدید بعد نظامی داشت و بعد از توقف جنگ بعد فرهنگی ، سیاسی ، اقتصادی و... گرفت و شما اگر دقت کنید، به راحتی می فهمید که خود دشمنان هم به این نتیجه رسیدند که دیگر اقدام نظامی در مقابل انقلاب اسلامی و مکتب اسلام و اهل بیت کارایی ندارد. حتی شما در سفر اخیر رهبر معظم انقلاب به سمنان می بینید که ایشان فرمودند «ناتو» درصدد ایجاد ناتوی فرهنگی است ؛ چون به این باور رسیدند که دیگر این نوع فعالیت کارآمدی خود را از دست داده است. پس با توجه به این وضعیت ما وظیفه داریم با بسیج عمومی ، در مقابل این ناتوی فرهنگی آماده باشیم و بهترین راهکار نیز بسیج عمومی مردم برای مقابله است و این مساله را هیچگاه نباید فراموش کنیم که ماموریت نهایی و استراتژیک بسیج ، اقدام فرهنگی است که من باز هم در این زمینه از نظر حضرت امام ره استفاده می کنم: «امروز جهان تشنه فرهنگ اسلام ناب محمدی است و مسلمانان در یک تشکیلات بزرگ اسلامی زرق و برق کاخهای سفید و سرخ را از بین خواهند برد، جنگ ، جنگ عقیده است و جغرافیا و مرز نمی شناسد و ما باید در جنگ اعتقادی بسیج بزرگ سربازان اسلام را در جهان به راه اندازیم.» پس می بینید که بعد فرهنگی و اعتقادی بسیج در نگاه بنیانگذار جمهوری اسلامی و فرماندهی معظم کل قوا بسیار پررنگ بوده است ، متاسفانه بعضی ها می خواهند بسیج را یک تشکیلات نظامی صرف معرفی کنند، مثل یک نیروی نظامی یا ارتش.

فکر نمی کنید بخشی از این برداشت نادرست به دلیل نوع عملکرد بسیج در جامعه است ، به عبارتی ، خود بسیج هم نتوانسته به طور کامل ابعاد مختلف فعالیت و حساسیت های کار خود را، به جامعه معرفی کند؛

البته در نوع معرفی بسیج هم ممکن است آن همت لازم و اقدام بایسته و شایسته صورت نگرفته باشد، هر چند در این موضوع ، شما و همکارانتان هم نقش اساسی داشته و دارید. رسانه ها در معرفی دقیق و همه جانبه بسیج نقش کلیدی دارند، هر چند متولیان بسیج هم در شناسایی ابعاد مختلف بسیج موفق نبودند.

چرا این یک بعد از عملکرد بسیج یعنی نظامی ، اینقدر برجسته شده است؛

پاسخ این سوال ، کاملا واضح و روشن است ، چون رشد و نمو بسیج در دوران دفاع مقدس شکل گرفت ؛ درست 10ماه قبل از جنگ ، حضرت امام (ره) فرمان تشکیل بسیج را صادر کردند. بسیج حضور فعال و تاثیرگذاری در جبهه و جنگ داشت و این موضوع در ذهن جمعی جامعه نقش بست و بعد از پایان جنگ ، آن اقدام اساسی و ریشه ای که می بایست طی آن ، کارکرد بسیج و ابعاد آن معرفی می شد، رخ نداد و متولیان کار به آن نپرداختند و این موضوع تا دوران دولت اصلاحات و در مقطعی که مسائل فرهنگی در جامعه مطرح شد و ادبیات جدیدی که دولت وقت در جامعه مطرح کرد، ادامه داشت ؛ آن زمان فرماندهی معظم کل قوا با تدابیری که اندیشیدند و خودشان در بیاناتشان به صورت عمومی مطرح فرمودند، ابعاد مختلف را تبیین و تشریح کردند و از مسوولان مربوط هم خواستند تا به این موضوع توجه و عنایت ویژه ای داشته باشند، لذا می بینیم که اقشار مختلف بسیج به طور فعال شکل می گیرد؛ مثل بسیج دانشجویی ، طلاب و روحانیون ، استادان ، فرهنگیان ، دانش آموزی و... این اقشار عمده ماموریت و رسالتشان فرهنگی است ، ولی هنوز هم بسیار با معرفی حقیقت بسیج فاصله داریم.

با توجه به آنچه اشاره فرمودید، فکر می کنم جا دارد یک بار دیگر نگاهی به 3دهه عملکرد بسیج از نگاه حضرتعالی داشته باشیم. شاید بهتر باشد از دوران دفاع مقدس و دهه 60آغاز کنیم؛

فکر می کنم نقش مردم در دفاع از انقلاب در برابر هجوم استکبار جهانی بر همگان واضح و روشن است ، اگر حضور بسیجیان و نیروهای مردمی و اقشار مختلف نبود، قطعا برای نیروهای مسلح امکان نداشت که بتوانند 8سال در برابر عراق که به پشتوانه ابرقدرتهای شرق و غرب به ایران حمله کرده بود، مقاومت کنند و با اتکا به مردم و بسیج بود که نیروهای مسلح توانستند مقاومت کنند و این در فرمایشات امام راحل نیز به وضوح دیده می شود با این مضمون که: «بسیج مستضعفان پشتوانه ای عظیم برای انقلاب اسلامی است.»

یا یک تعبیر دیگری از رهبر معظم انقلاب داریم که: «بسیج ، ذخیره پایان ناپذیر انقلاب اسلامی است.»

همین نظرها و صحبتها بود که سبب شد رزمندگان سپاه و ارتش و دیگر نیروهای نظامی و دفاعی از اقشار مختلف بسیجی کمک می گرفتند و آنها نیز به تعبیر آقا، بی منت و بی توقع وظیفه خود را به طور کامل انجام می دادند و این موضوع را هم نباید نادیده بگیریم که حداقل در 200سال اخیر و در رژیمهای گذشته هر زمانی که جنگی به وجود آمد، دشمنان خارجی بخشی از سرزمین ما را اشغال کردند؛ در حالی که آن جنگها در وسعت و مدت مثل دفاع مقدس نبود و ما در جنگ با عراق حتی یک وجب از خاک کشورمان را به دشمن ندادیم ؛ این نشان از مدیریت و فرماندهی بسیار خوب حضرت امام و ابتکار ایشان برای ایجاد بسیج بود که در مقابل دشمن از خود مردم استفاده کردند و به این وسیله دشمن با سرافکندگی و ذلت به مرزهای خودش عقب رانده شد؛ اما عملکرد بسیج در این دهه ، بعد دیگری هم داشت ؛ اگر بسیج نبود دعوت از مردم بدون سازماندهی امکان نداشت و با توجه به گستردگی ای که بسیج در محله ها، روستاها و شهرها داشت ، افراد مورد نیاز فراخوانده می شدند، آموزش می دیدند و راهی جبهه ها می شدند. البته از عملکرد بسیج در جمع آوری کمکهای مردمی و پشتیبانی روحی و مادی و جمع آوری خدمات عمومی در این دوران نباید چشم پوشید. در این مورد هم بار اصلی بر دوش بسیج بود، از جمع آوری ، آماده کردن ، ارسال و رساندن به دست رزمندگان تا به روز نگه داشتن مردم نسبت به اوضاع و روند جنگ و دفاع مقدس. هر چند من نباید این حرف را بزنم ، ولی اگر جمع بندی عادلانه ای داشته باشیم ، بسیج در آن دوران ، نمره خوب و عملکرد مناسبی داشت.

اما دهه 70با توجه به این که مرحله گذر از یک جنگ 8ساله به دوران سازندگی بود و اواخر این دهه نیز گفتمان جدیدی وارد حاکمیت شد، قطعا حساسیت های فراوانی را به دنبال داشت ، عملکرد بسیج در این دوران را چگونه ارزیابی می کنید؛

در دوران سازندگی نیز عملکرد بسیج در ابعاد مختلف قابل بررسی است ، اول پرداختن به مسائل داخلی و سازمانی خود بسیج مطرح بود که می بایست بازنگری و نگاه مجددی به تشکیلات خود می داشت چون در دوران دفاع مقدس این فرصت وجود نداشت. دوم کمک به دولت بود که در آن زمان سازندگی را به عنوان شعار خود انتخاب کرده بود و بسیج در این زمینه بویژه در بعضی حوادث غیرمترقبه و بحران هایی که برای کشور به وجود می آمد، نقش و عملکرد ویژه ای داشت و این که بسیج در تمام نقاط دورافتاده وجود داشت ، سبب تاثیرگذاری بیشتر آن می شد. در همین مقطع زمانی ، رهبر معظم انقلاب تدبیری اندیشیدند مبنی بر ایجاد تشکیلات منسجمی به نام نیروی مقاومت بسیج در حالی که بسیاری فکر می کنند نیروی مقاومت بسیج یعنی همان بسیج ، اما این نیرو مجموعه ای از پاسداران رده های مختلف مثل فرماندهان ، مدیران و مسوولان هستند که متولی امور بسیج بوده ، در ابعاد مختلف مثل آموزش های نظامی ، سازماندهی ، عقیدتی ، سیاسی و... فعالیت می کنند. بسیج آن چیزی است که در متن مردم است و در اقشار مختلف مردم مثل دانشجو، طلبه ، کارمند، زن ، مرد، جوان ، پیر و... حضور دارد. این اقدام و تدبیر برای بازیابی و برطرف کردن بعضی نقاط ضعف و ناکارآمدی بسیج بسیار ارزشمند بود.

به نظر می رسد این سازماندهی با وجود دستاوردهای فراوانی که داشت تا حدودی بسیج را از شکل مردمی و خودجوش آن دور کرد و شاید این موضوع یک آسیب جدی به این نیروی مردمی وارد کند.

به این عنوان که شما مطرح می کنید، نه. اگر به تاریخ بسیج و سپاه باز گردیم و بررسی کنیم ، اوایل انقلاب و جنگ بعضی می خواستند سپاه و بسیج را از هم جدا کنند و رو در روی هم قرار دهند. یک عده هم از روی ناآگاهی یا تعمد این موضوع را دنبال می کردند. سپاه و بسیج لازم و ملزوم و مکمل یکدیگرند، به این دلیل که سپاه یک تشکیلات نظامی و مولود انقلاب اسلامی است ، درست مثل بسیج. نباید غافل شویم که سپاه و بسیج هر دو از متن مردم به وجود آمدند و ما نه تنها این موضوع را آسیب نمی دانیم ، بلکه نقطه قوت و تدبیری حکیمانه می دانیم.

شما می فرمایید هدف غایی و نهایی بسیج یک اقدام فرهنگی است اما هنگامی که زیرمجموعه سپاه پاسداران به عنوان یک نیروی نظامی قرار می گیرد این هدف تا حدودی کمرنگ می شود.

اولا وظیفه سپاه در قانون اساسی مشخص است و در قانون اساسی صراحتا بیان شده که حفظ انقلاب و دستاوردهای آن به عهده سپاه است و یکی از نیروهای توانمندی که در اختیار سپاه قرار دارد، همین نیروهای بسیج است که در زمان لازم سازماندهی می شوند و مورد استفاده قرار می گیرند. ممکن است یک زمان تهدید نظامی باشد و سپاه از بسیج در این زمینه استفاده می کند، زمانی هم یک تهدید فرهنگی انقلاب را تهدید می کند. چند سال پیش رهبر معظم انقلاب فرمودند دشمنان در فکر شبیخون فرهنگی یا تهاجم فرهنگی هستند. وقتی این حمله از سوی دشمنان طرح ریزی می شود سپاه پاسداران که وظیفه اش حفظ دستاوردهای انقلاب است می تواند دست روی دست بگذارد و بگوید کار ما نظامی است؛! اتفاقا این میدان و این جنگ فرهنگی و اعتقادی بهترین بستر برای فعالیت بسیج است. وظیفه سپاه و بسیج این است که متناسب با برنامه و تهاجم دشمن برنامه ریزی کنند.

رهبر معظم انقلاب می فرمایند، بسیج باید خلائهای اعتقادی ، سیاسی ، اخلاقی ، روحی و روانی را پر کند. امروز در نیمه دهه 80 و با توجه به اهدافی که پیش از این برای بسیج ترسیم کردید، چه خلائهایی وجود دارد که می تواند بستری مناسب برای فعالیت بسیج باشد؛

امروز هم ما از برنامه ها و آمادگی های رزمی و نظامی بی نیاز نیستیم. امام در پیام آخر خود می فرمایند، ملتی سرافراز است که هنگام خطر، آمادگی رزمی و دفاعی داشته باشد؛ یعنی در هر حال باید این آمادگی را در بسیج و مردم داشته باشیم. پس با حفظ این ماموریت و با توجه به تدابیر رهبر معظم انقلاب و رهنمودهایی که ایشان ارائه می کنند، بسیج برنامه های خود را شروع کرده و به سمت گسترش و بالا بردن سطح کمی و کیفی آنها حرکت می کند. شما در انتخابات نهم ریاست جمهوری می توانید انعکاس فعالیت بسیج و تفکر بسیجی را ببینید. بعد از 27سال و در حالی که همه جهان تحلیل دیگر و غلطی داشتند، اکثریت مردم پای صندوق های رای آمدند و دیدیم که حاصل رای آنها چه بود. شعارهایی که آقای احمدی نژاد در دوران نامزدی خود مطرح کرد مثل عدالت ، مبارزه با فقر و فساد، توجه به محرومان و مستضعفان و مبارزه با استکبار جهانی ، اینها همان شعارهای امام و دغدغه های رهبر معظم انقلاب است. امروز هم بسیج همین دغدغه ها را دارد و در هر کجای ایران ، این خلائها وجود داشته باشد، وظیفه خود می داند که به کمک مردم و مسوولان بیاید.اگر فعالیت های مختلف بسیج ازجمله فعالیت های فرهنگی ، سیاسی ، اجتماعی و... یا ایجاد امنیت و خنثی کردن توطئه های دشمنان را کنار هم بگذاریم ، می بینیم که بسیج عملکرد خوبی داشته است.

در این که بسیج عملکرد خوبی داشته است شاید کمتر کسی تردیدی داشته باشد، اما این موفقیت در مقایسه با دیگر ارگان ها است. هنگامی که بسیج را با توانمندی هایی که دارد یعنی حداقل بیش از 10میلیون نفر (طبق آمارهای غیررسمی) مقایسه کنیم آن هنگام شاید به این نتیجه برسیم که نتوانسته از همه ظرفیت هایی که دارد استفاده مفید و موفقی داشته باشد.

نسبت به ظرفیت بسیج بله ، باید بیش از این کار کنیم و ان شائالله امیدواریم با طرح ها و برنامه ریزی منسجم و هدفمند به آن نقطه برسیم. اما این هم نیست که بگوییم عملکرد خوبی نداشته ایم ، شما اگر تهاجم ، مخالفت ، بی مهری و بی انصافی هایی را که در حق بسیج بود در نظر بگیرید یا آن حرکت سازمان یافته ای که علیه بسیج ، تفکر و روحیه بسیجی از سوی دشمنان نظام تبلیغ و ترویج می شد و با تدبیر رهبر معظم انقلاب و فرزندان ایشان در سپاه خنثی شد، درمی یابید که اینها همه نمونه هایی است که نشان دهنده جایگاه و موقعیت بسیج است و اگر این چنین نبود، دشمنان این همه هزینه نمی کردند تا چهره و جایگاه بسیج را تخریب کنند. این تهاجم ها و تخریب ها هنوز هم وجود دارد. بعضی از اظهارات و تعابیری که در بعضی محافل سیاسی و اجتماعی به بسیج نسبت می دهند مثل «حزب پادگان» بی انصافی است. اصلا بسیج حزب نیست و منحصر به پادگان ها هم نیست ، بسیج در متن مردم است. آقا فرمودند طول و عرض بسیج طول و عرض کشور است. هر نقطه کشور و این سرزمین که مردم حضور دارند بسیج هم هست. پس اگر تبلیغ دشمنان و مشکلات متعددی را که بسیج با آنها دست به گریبان بوده است در نظر بگیرید، درمی یابید که عملکرد خوبی داشته ایم. من امیدوارم روزی فرا برسد که طبق فرمایشات امام و آقا همه بسیجی شوند. اگر همه در این حال و هوا قرار گیرند بسیاری از موانع و مشکلات این مملکت برطرف خواهد شد. البته شما هم بدانید که همه چیز در اختیار بسیج نیست که بخواهیم رفع همه مشکلات جامعه را به بسیج مربوط بدانیم.

شما می گویید همه باید بسیجی شوند. این خیلی اتفاق مبارک و خجسته ای است ؛ اما ما چه کرده ایم و چه جذابیت هایی از بسیج را معرفی کرده ایم. در حالی که به قول خودتان دشمنان با تهاجم و تبلیغاتی که برای تخریب بسیج انجام می دهند تا حدودی در ذهن جامعه آرام آرام تاثیر می گذارند مثلا در هفته دفاع مقدس بجز نمایشگاهی که در میدان آزادی برگزار می شود کمتر حضور بسیج را با کارهای فرهنگی و قدرتمند در جامعه احساس می کنیم.

یک بخشی از فعالیت های بسیج انعکاس بیرونی دارد. بسیاری از فعالیت های بسیج در بیرون بازتاب کمتری دارد. من در پرسشهای قبلی هم گفتم که اصحاب رسانه هم در این زمینه موثر هستند. هر چه تعامل بسیج و رسانه قوی تر و کارشناسی تر باشد معرفی بسیج بهتر خواهد بود. من معتقدم عمق بسیج بدرستی معرفی نشده است. بسیاری از حرکات بسیج در عمق جامعه است و محدود به یک مناسبت مثل هفته دفاع مقدس ، دهه فجر، هفته بسیج و... نمی شود. مثلا بسیج طلاب و روحانیون یا بسیج اساتید یا بسیج سازندگی چقدر شناخته شده است. فعالیت همین بسیجی هایی که در محله ها و مساجد هستند و امور مختلفی را انجام می دهند، خیلی قابل لمس نیست. به عنوان مثال امنیتی که شما با حضور یک پایگاه بسیج در محله خودتان احساس می کنید خیلی قابل آمارگیری و ارائه نیست یا حرکتهایی که بسیج در زمینه ترویج مسائل ارزشی اسلام و انقلاب انجام می دهد، اینها را ما چگونه ارائه کنیم ؛ بگوییم چقدر امنیت یا چقدر مسائل ارزشی را ترویج دادیم؛! ما قبول داریم که باید بیشتر کار کنیم و بیشتر فرهنگ و تفکر بسیجی را به مردم معرفی کنیم. متاسفانه هنوز بسیاری از مردم فکر می کنند بسیج همان ایست بازرسی است ، در صورتی که این تنها بخشی از سطح ظاهری بسیج است که ما می بینیم. بسیج از پایتخت ایران ریشه دارد تا دورترین نقاط کشور و دنیا. حزب الله لبنان خود یک نمونه و الگوست و گروههای متعدد دیگری که الگوی آنها بسیج و انقلاب اسلامی است.

برای پایان این گفتگو، خاطره یا صحبت خاصی اگر دارید بفرمایید.

یک جمله از حضرت امام (ره) را هیچ گاه فراموش نمی کنم چراکه با آن عظمت و جایگاهی که داشتند فرمودند: «افتخار من آن است که یک بسیجی ام و از خدا می خواهم که مرا با بسیجی ها محشور کند.»

ریشه تاریخی و اسلامی

بعضی ها فکر می کنند بسیج یک امر جدید و نویی است که در زمان انقلاب اسلامی به وجود آمد، در حالی که مساله بسیج سابقه تاریخی در صدر اسلام و زمان پیامبران گذشته دارد که حضرت امام (ره) به بعضی از موارد آن اشاره فرمودند: «قضیه بسیج همان مساله ای است که در صدر اسلام بوده است ، وقتی جنگ می شد طوایف مختلف می آمدند به جنگ می رفتند و این مساله جدیدی نیست و در اسلام سابقه داشته است و چون مکتب ما اسلام است باید هر جوانی یک نیرو باشد برای دفاع از اسلام و همه مردم در هر شغلی که هستند باید آمادگی داشته باشند برای جلوگیری از کفر، الحاد و هجوم بیگانگان.»
یا یک جمله دیگری از حضرت امام (ره) داریم که می فرمایند حضرت موسی (ع) مردم را علیه فرعون بسیج کرد و در صدر اسلام هم پیامبر اعظم ، حضرت علی و ائمه اطهار چنین رویکردی داشتند تا زمان غیبت که امام راحل به عنوان یک حرکت جدید این مساله را دوباره در شکل و فرم جدیدی احیائ کردند.