رفتار دوگانه آژانس

در جریان کنفرانس عمومی آژانس بین المللی انرژی اتمی ، تصویب قطعنامه تهدید توانمندی هسته ای رژیم صهیونیستی که توسط 15 کشور عربی ارائه و از جانب اندونزی و ایران حمایت می شد، با حمایت امریکا و اروپا ناکام ماند.

کد خبر: ۱۱۰۸۸۱

در همین حال ، آژانس بین المللی انرژی اتمی با صدور قطعنامه ای از تمام کشورهای خاورمیانه خواست تا برنامه های خود را با اصول و معیارهای آژانس همسو ساخته و منطقه را از سلاحهای کشتارجمعی عاری سازند.
دکتر آقایی کارشناسی سازمان های بین المللی در گفتگو با جام جم بر این باور است که اسرائیل با عدم عضویت در آژانس و ان.بی.تی ، هنجارهای بین المللی را مخدوش می کند.

عدم تصویب قطعنامه علیه برنامه های هسته ای اسرائیل را چگونه ارزیابی می کنید؛
در واقع یکی از مشکلات جامعه بین الملل کنونی نوعی تعامل قدرتهای بزرگ با مسائل بین المللی است. اساسا قدرتهای بزرگ در راستای تامین منافع ملی و بین الملل خود ، به نوعی از مجامع بین المللی به عنوان ابزاری در جهت منافع خود استفاده می کنند. به عبارت دیگر قدرتهای بزرگ از جایگاه حق وتوی خود در شورای امنیت و آژانس بین المللی انرژی اتمی سوئاستفاده می کنند. آنچه مسلم است ، آژانس بین المللی انرژی اتمی وظیفه نظارت بر عملکرد دولتهایی را دارد که در مسیر استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای گام برمی دارند. بر این اساس آژانس بین المللی انرژی اتمی باید با فعالیت غیرصلح آمیز کشورها برخورد کند اما متاسفانه شاهد اعمال سیاست های دوگانه یا یک بام و دو هوا از سوی آژانس بین المللی انرژی اتمی هستیم . آژانس یا شورای حکام با مخالفت های هسته ای هند و پاکستان در گذشته چندان برخوردی نداشته اما هم اکنون جمهوری اسلامی ایران در مسیر استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای با شدیدترین فشارهای سیاسی مواجه شده است که این امر با عدم برخورد آژانس با فعالیت های اتمی اسرائیل نشان دهنده یک تناقض در عملکرد آژانس است . برای افکار عمومی جهان مسجل است که اسرائیل یک رژیم اتمی است که بین 200 تا 400 کلاهک هسته ای در اختیار دارد. با توجه به سوابق اسرائیل به عنوان یک کشور متجاوز به کشورهای همسایه ، هسته ای بودن این رژیم یک تهدید جدی برای صلح و امنیت بین الملل است اما با این توصیف ، برخوردی با آن صورت نمی گیرد و اسرائیل با اجتناب از عضویت در آژانس و ان.بی.تی و به تبع عدم امضای پروتکل الحاقی ، هنجارهای بین المللی را مخدوش می کند. رد درخواست کشورهای عربی برای محکومیت اسرائیل درقالب قطعنامه پیشنهادی در آژانس بیانگر اعمال نفوذ اروپا و امریکا در این نهاد بین المللی است.

از یک سو امریکا و اروپا بر عاری شدن خاورمیانه از سلاح هسته ای تاکید دارند و از سوی دیگر بر هسته ای ماندن اسرائیل پافشاری می کنند. آیا این دو آلیسم رفتاری موجب گسترش رقابت هسته ای در منطقه نخواهد شد؛
برخورد دوگانه آژانس در اثر فشارهای امریکا باعث گسترش سلاحهای هسته ای در منطقه می شود ، چراکه فعالیت هسته ای اسرائیل در یک فضای آزاد و بدون نظارت ، موجب تضییع حقوق دیگران است که برخورد شدید با فعالیت های صلح آمیز هسته ای ایران در این چارچوب قابل ارزیابی است . فعالیت هسته ای اسرائیل حتی باعث افزایش تهدید این رژیم علیه کشورهای منطقه شده است. در روزهای گذشته خبرنگاری این پرسش را از رئیس جمهور امریکا مطرح می کند که چرا امریکا در مورد برنامه هسته ای ایران این گونه حساس است اما از کنار اسرائیل براحتی عبور می کند که بوش در پاسخ غیرمنطقی ، غیرمسوولانه و جانبدارانه خود ، دلیل آن را اتحاد استراتژیک واشنگتن تل آویو عنوان کرده است بنابراین در فضای جدید سیاست قدرت در عرصه بین المللی اتحاد استراتژیک به معنای آزاد بودن فعالیت های هسته ای اسرائیل مفهوم می یابد.

آیا حمایت امریکا و اروپا از برنامه های هسته ای اسرائیل که خارج از ان.پی.تی است ، موجب تزلزل پایه های این کنوانسیون بین المللی نخواهد شد؛
قطعا این گونه است. زمانی که یک هنجار بین المللی شکل می گیرد باید در مورد همه کشورها اعمال شود. به عبارت دیگر وقتی که اساسنامه آژانس مدون می شود باید فعالیت های هسته ای همه کشورها مورد نظارت قرار گیرد تا از مسیر صلح آمیز خارج نشوند. بی تردید صلح و امنیت بین المللی در صورت هنجارشکنی یک کشور مورد تهدید قرار می گیرد. در حالی که اساسنامه آژانس و قرارداد ان.پی.تی به عنوان قراردادی قانونی تلقی می شود. طبیعتا خارج ماندن یک کشور از آن ، برنامه ها و سیاست های نظارتی آژانس را تحت الشعاع قرار می دهد.