محک «نه غربی»

ایشان سپس با بیان چند نمونه، به تبیین وظیفه مطالبه‌گری پرداختند و گفتند: یکی از عناوین انقلاب ما، «نه شرقی نه غربی» بود. ...«نه غربی» یعنی در سیاست، مجذوب و ملحق و مطیع و تحت‌تاثیر غرب نباشیم، در مسیر خواست آنها نیفتیم و کشور و فرهنگ آن را از آمیختگی با فرهنگ منحط غرب پالایش کنیم، و مجلس خبرگان باید در این خصوص ارزیابی و مطالبه‌گری کند.

در ارتباط با این مساله و حفظ فاصله با غرب در دولت‌های پس از انقلاب با دو نفر از کارشناسان گفت‌وگو کرده‌ایم:

حفظ فاصله با غرب شاخص استقلال

حمیدرضا ترقی، کارشناس مسائل بین‌‌الملل با بیان این‌که اغلب دولت‌های بعد از انقلاب در ایران به غرب گرایش داشتند، بیان کرد: بجز یکی دو دولت که موضع محکمی در برابر غرب داشتند سایر دولت‌ها در جهت نزدیک به غرب تلاش کردند.

ترقی در گفت‌وگو با جام‌جم، وجود عناصر غرب‌گرا یا تحصیلکرده غرب در ساختار این دولت‌ها را به عنوان یکی از دلایل نزدیکی آنها به غرب عنوان کرد و گفت: همچنین دنباله‌روی آن دولت‌ها در سیاست‌هایشان در عرصه‌های اقتصادی، سیاسی از دیگر دلایل عدم حفظ فاصله با غرب بود.

وی اظهار کرد: اصولا یکی از شاخصه‌های استقلال در حوزه اقتصاد، سیاست و فرهنگ که لازمه انقلاب است، حفظ فاصله با غرب است.

ترقی تصریح کرد: با توجه به ویژگی‌های خط امام(ره) و آرمان‌های ایشان و تلاش‌های صورت گرفته از جانب رهبری تلاش شد در طول این سال‌ها گرایش به غرب در دولت‌ها تعدیل شود.

وی در عین حال افزود: باوجود این تلاش‌ها با توجه به سیاست جدید غرب بویژه نفوذ اقتصادی و فرهنگی به نظر می‌رسد رصد این مساله نیاز به مرکز اندیشه‌ورز در خبرگان دارد که بتوانند با ماموریت جدید از سوی رهبری این حرکت را مورد کنترل قرار دهند و چنانچه گرایش به غرب از تعادل خارج شد، بتوانند با مطالبه‌گری در جهت جلوگیری از انحراف انقلاب از مسیر اصلی اقدام کنند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: دستگاه‌هایی که به سمت خوداتکایی و قطع وابستگی به غرب تلاش کرده و ظرفیت‌های داخلی کشور را بارور کرده‌اند در زمینه عدم نزدیکی به غرب موفق شدند، اما دستگاه‌هایی که عمدتا مناسباتشان با غربی‌ها صورت گرفته بود نسبت به این شعار ضعیف‌تر عمل کردند. وی در این رابطه عملکرد سپاه و ارتش را که بعد از جنگ به سمت خوداتکایی رفتند از موفق‌ترین نهادها در مورد رعایت فاصله با غرب و استقلال عنوان کرد و افزود: در زمینه فناوری هسته‌ای نیز توفیقات خوبی داشتیم، اما در عرصه سیاسی و صنعت همچنان گرایش به غرب و توانمندی غربی بیشتر از داخلی است.

استقلال به معنی نداشتن رابطه با غرب نیست

نوذر شفیعی، استاد دانشگاه گفت: استقلال به معنای دوری و عدم رابطه با غرب نیست؛ بلکه به معنی نداشتن آن نوع رابطه با غرب است که به استقلال خدشه وارد کند. به این معنی که نباید غرب وارد تصمیم‌گیری‌های داخلی شود و خدشه‌ای به آن وارد کند.

شفیعی در گفت‌وگو با جام‌جم، با اشاره به این‌که جمهوری اسلامی ایران از ابتدای پیروزی انقلاب تاکنون با توجه به سیاست‌ها و آرمان‌هایش همواره تحت فشارهای مختلفی از جمله تحریم، جنگ و ترور بوده است، اظهار کرد: با وجود چنین مشکلاتی همچنان دولت‌ها از ابتدای انقلاب تاکنون مستقل بوده و تحت تاثیر قرار نگرفته‌اند.

وی ادامه داد: استقلال به این معنی است که یک کشور بدون فشارها و مداخلات خارجی در راستای منافع ملی خود تصمیم‌گیری کند. اگر این را به معنای استقلال در نظر بگیریم، با توجه به آرمان‌ها و ارزش‌هایی که در درون انقلاب بوده است، تمام دولت‌ها این گرایش‌های استقلال‌طلبانه را داشته‌اند.

شفیعی افزود: حفظ استقلال به عنوان یکی از آرمان‌های انقلاب اسلامی، کارگزاران را وادار به در پیش گرفتن سیاست خارجی مستقل در داخل و خارج کرده است.

این استاد دانشگاه درعین حال با اشاره به این‌که رابطه با کشورهای مختلف منافاتی با استقلال ندارد، تصریح کرد: تمامی کشورهای جهانی به نوعی با هم دارای رابطه و تعامل هستند.

وی ادامه داد: علت اصرار به دوری از غرب با توجه به سوابق گذشته آنها در دخالت در امور داخلی کشورمان و دخیل بودن عوامل آنها در تصمیم‌سازی‌ها در جهت منافع خودشان بوده است.

شفیعی با اشاره به این‌که مذاکرات با اروپا و آمریکا در مورد برجام نوعی رابطه است که به معنی ورود آنها در تصمیم‌گیری نیست، گفت: استقلال و عدم فاصله با غرب به این معنی است که نباید رابطه‌ای با شرق و غرب داشته باشیم که درون آن نوعی استعمار باشد، بنابراین تا زمانی که چنین رویکردی را در نظر بگیریم، استقلال کشورمان حفظ می‌شود.

این استاد دانشگاه تاکید کرد: هیچ آزادی‌خواهی چنین تاثیرپذیری و وابستگی به غرب را نمی‌پذیرد.