چالش‌گری آمریکا با روسیه

به نظر نگارنده، تحریم‌ها علیه روسیه ادامه خواهد داشت، روسیه در حال حاضرتبدیل به بازیگری شده که برای غرب مشکلاتی ایجاد کرده است، چراکه اگر در منطقه آب‌های کشتیرانی بین‌المللی در آب‌های ساحلی قلمرو سرزمینی شبه‌جزیره کریمه کشوری قصد مانور یا حرکتی داشته باشد به دلیل این‌که از لحاظ مالکیت در آب‌های سرزمینی اوکراین شمرده می‌شود و در اشغال روسیه است در آنجا با مشکلاتی مواجه می‌شوند و این مشکلات برای پرواز هواپیما نیز وجود خواهد داشت، اروپاییان نیز راهکار حل این مشکلات را نمی‌دانند. بنابراین احتمال کاهش تحریم‌ها علیه روسیه در آینده کم بوده و حتی ممکن است این تحریم‌ها افزایش یابد.

در مورد عدم تمایل ترامپ به تحریم روسیه باید به این نکته اشاره شود که ترامپ یک شخص است. از این جهت آمریکا و روسیه با هم متفاوت هستند، در روسیه رئیس‌جمهور همه اختیارات را در دست دارد اما در آمریکا این گونه نیست. در دوره انتخابات ترامپ سخنان بسیاری را مطرح کرد اما نتوانست آنها را عملی کند، به دلیل این‌که هر دو حزب در آمریکا بسیار فعال هستند و پشت آنها سرمایه‌داران و لابی‌های سیاسی و پرقدرت هستند که رئیس‌جمهور را وادار به انصراف از تمایلاتش و پاسخگویی به آنها می‌کنند.

از این منظر در جامعه آمریکا نسبت به روسیه بویژه بعد از بحران اوکراین و اشغال شبه‌جزیره کریمه نظرات بسیار منفی و شدیدی علیه روسیه شکل گرفت و خود شخص ترامپ قادر نخواهد بود اراده خود را به جامعه تحمیل کند، مجلس سنا و مجلس نمایندگان آمریکا و دیگر لابی‌های قدرت و سرمایه‌داران این امکان را به او نخواهند داد.

نباید این موضوع را از نظر دور داشت که از علاقه‌مندی‌های غرب برای روسیه در تشدید بحران اقتصادی، کشاندن روسیه به سمت مسابقه تسلیحاتی است. به دلیل این‌که از اقتصاد 18 هزار میلیارد دلاری، آمریکا فقط 600 میلیارد دلار که سهم ناچیزی است صرف هزینه نظامی می‌کند در حالی که روسیه از 1300 میلیارد دلار اگر 100 میلیارد هم هزینه کند به اقتصادش لطمه بسیاری وارد می‌شود و برای موازنه استراتژیک با غرب لازم است هزینه‌های نظامی خود را افزایش دهد.

هرچند آمریکا نیز دارای 20هزار میلیارد دلار بدهی خارجی است و از این منظر چالش‌گری آمریکا با روسیه برای واشنگتن نیز پرهزینه خواهد بود. روسیه ناگزیر است به نوعی بحران اوکراین و کریمه را حل کند و پاسخ دهد. تا زمانی که کریمه وجود دارد روسیه از لحاظ اقتصادی بیشتر تضعیف خواهد شد و قدرت نظامی گرفتن در یک مرحله کوتاه و در یک دهه ممکن است برای هویت روسی ایجاد جاه‌طلبی و اعتماد به نفس ایجاد کند و به آنها قدرت بدهد، اما بعدها که با بحران‌های اقتصادی، بیکاری و کاهش ارزش پول ملی مواجه شدند آرام‌آرام به فکر این خواهند بود که این مساله را چطور حل کنند که آن‌موقع اقتصاد روسیه آسیب‌پذیرتر خواهد شد. هرچند پوتین در جهت سامان دادن به اقتصاد این کشور فعالیت‌هایی را انجام داده تا قیمت روبل را ثابت نگه دارد و نگذارد پایین‌تر از این بیاید، اما این کافی نیست.

دکتر بهرام امیراحمدیان/ کارشناس مسائل روسیه