همبستگی اجتماعی؛ صمیمیت مردم و دولت

این موضوع مورد توجه محمداسماعیل سعیدی، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی هم قرار می‌گیرد وقتی این نماینده مجلس به ما می‌گوید: یکی از عوامل اصلی ایجاد همبستگی اجتماعی و مشارکت عمومی در جامعه،‌ وجود احساسات و اعتقادات مشترک و هماهنگی بین باورها و ارزش‌هاست. خوشبختانه از این نظر جامعه ما در سطح بالایی از همبستگی قرار دارد و ما مصادیق مختلف این همبستگی را بارها در جامعه دیده‌ایم.

سعیدی می‌افزاید: ما بارها جلوه‌های این مشارکت اجتماعی و همبستگی را در جامعه، در قالب‌های مختلف مانند شوراها یا در مناسبت‌های مذهبی و ملی با تعاون و مشارکت در امور مختلف در جامعه دیده ایم. عضو کمیسیون فرهنگی مجلس تاکید می‌کند: همان‌قدر که بدون مشارکت و همبستگی اجتماعی، امکان رشد و تعالی برای یک کشور وجود ندارد، به همان میزان با ایجاد همبستگی سطح رضایتمندی در جامعه بالا می‌رود و این اتفاق هم به ایجاد رابطه‌ای صمیمانه‌تر بین مردم، دولت و مسئولان کمک می‌کند.

سعیدی در ادامه با اشاره به تاکید ویژه رهبر معظم انقلاب بر توجه بر ارکان اقتصاد مقاومتی می‌گوید: اقتصاد مقاومتی یکی از مصادیق وجود همبستگی اجتماعی است، چراکه تنها با مشارکت و همبستگی عموم مردم، ‌فرصت تبلور و رشد پیدا می‌کند.

ریشه‌های یک پیوند میلیونی

«همبستگی اجتماعی یک مقوله چندبعدی است و هرکدام از این ابعاد در شکل‌گیری آن سهمی دارند.» این را دکتر غفور شیخی، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه با ما می‌گوید. او تاکید می‌کند: یکی از عوامل ایجاد همبستگی اجتماعی، تامین حداقلی رفاه اقتصادی در جامعه است زیرا توان اقتصادی، توان افراد را برای این‌که در کارهای مشارکتی سهم داشته باشند، بالا می‌برد. از طرف دیگر بخشی از همبستگی به وجود فرهنگ همزیستی مسالمت‌آمیز بین مردم جامعه وابسته است، این‌که مردم به این باور برسند که همه در یک بستر جغرافیایی مشترک زندگی می‌کنند و باید برای حفظ این کشور در کنار هم بایستند. ساختار و سازوکارهای دولتی و مجاری قانونی هم می‌توانند در شکل گیری و رشد همبستگی اجتماعی موثر باشند.

شیخی در ادامه با اشاره به نشانه‌های پررنگ وجود همبستگی اجتماعی در جامعه ما می‌گوید: خوشبختانه در این زمینه، جامعه ما بستر دینی، تاریخی و ملی را برای همبستگی دارد. خیلی از جوامع، هیچ وقت به این سطح از همبستگی نمی‌رسند، درحالی که مردم ما همیشه در مواقع حساس همبستگی خودشان را نشان داده و هرجا که لازم بوده پای کار آمده‌اند.

رسانه‌ها چه اهمیتی دارند؟

نمونه‌های این همبستگی را خیلی جا‌ها می‌توان دید، در مشارکت‌های مردمی، در اعیاد و مناسبت‌های مختلف مذهبی و ملی و تمام اتفاق‌هایی که به حضور فعال مردم نیاز داشته است. شیخی با اشاره به این موضوع می‌گوید: برای این‌که این همبستگی بیشتر شود، وظیفه بزرگی بر دوش رسانه‌های جمعی گذاشته شده است تا با نشان دادن زوایای مختلف انسجام اجتماعی،‌ با شناساندن نقاط قوت و مزایای این اتفاق، توجه همه را به این موضوع جلب کنند. چراکه این موضوع در آیات و احادیث دین ما هم بارها مورد توجه قرار گرفته و بارها تاکید شده همدلی، همیاری و همدردی مردم می‌تواند راهگشای مشکلات باشد. همان‌طور که از قول امام علی (ع) در نهج‌البلاغه آمده است: «یداللَّه مع الجماعه» که دلیلی است بر اهمیت همبستگی اجتماعی.

همبستگی دلیل آرامش

همبستگی و انسجام اجتماعی، مورد توجه حجت‌الاسلام دکتر مسعود آذربایجانی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و عضو شورای تحول و ارتقای علوم انسانی هم قرار می‌گیرد. آن هم وقتی که این استاد دانشگاه به ما می‌گوید: برای ایجاد همبستگی اجتماعی، باید اعتماد اجتماعی در جامعه به وجود بیاید که این موضوع به صداقت،‌یگانگی و صمیمیت بین مردم و مسئولان نیاز دارد. هرقدر این احساس صمیمیت بیشتر باشد، اعتماد بیشتری حاصل می‌شود و در نهایت سطح همبستگی اجتماعی بالاتر می‌رود.

آذربایجانی در ادامه تاکید می‌کند: برای ایجاد اعتماد اجتماعی،‌باید خبرها و اطلاعات مورد نیاز مردم بموقع و از منابع موثق در اختیارشان قرار داده شود. اگر این اتفاق نیفتد، ضریب شایعه و اعتماد به منابع ناموثق بالا می‌رود و خود این موضوع برهم زننده همبستگی اجتماعی است.

عضو شورای تحول و ارتقای علوم انسانی با اشاره به مزایای وجود همبستگی در جامعه می‌گوید: اولین فایده همبستگی این است که سطح آرامش و اطمینان را در جامعه بالا می‌برد. همچنین باعث می‌شود بین مردم نشاط اجتماعی به وجود بیاید، در مرحله بعدی هم احساس امنیت قلبی بین آنها شکل بگیرد. این ضریب امنیت نه‌تنها در مسائل داخلی که در بحث‌های خارجی و در تثبیت جایگاه سیاسی ما در ارتباط با دولت‌های دیگر هم اثربخش است و درحقیقت به دولتمردان ما قدرت سیاسی بیشتری می‌بخشد.

گروه جامعه