زنگ هشدار برای عبور از کودکی

همین مساله باعث می‌شود والدین زیادی فکر کنند که دیگر اختیار از دست آنها خارج شده و نمی‌توانند با نوجوانشان ارتباط برقرار کنند. از این نظر، ضروری است والدین به این نکته آگاه شوند که تمام مسائلی که در دوره نوجوانی برای فرزندشان پیش می‌آید، همانند زنگ هشداری است که می‌خواهد به آنها نشان بدهد که دیگر با یک کودک طرف نیستند، بلکه حالا فردی مقابلشان است که در حال بزرگ شدن و پیدا کردن شخصیتی مستقل است. درک این موضوع به والدین کمک می‌کند تا رابطه‌ای سالم و درست با فرزندانشان ایجاد کنند. در این رابطه صحیح، آنها باید برای فرزندانشان وقت بیشتری بگذارند، صبر و تحمل‌شان را بالاتر ببرند و به حرف‌هایشان گوش بدهند.

اما امروز با وجود گسترش شبکه‌های اجتماعی مجازی از طریق اینترنت، ما شاهد تغییراتی در زندگی کل خانواده‌ها هستیم؛ تغییراتی که خودش را در سبک زندگی هم نشان می‌دهد و به این ترتیب می‌توانیم مدعی شویم که سبک زندگی نوجوان‌ها هم تغییر کرده است. موضوعی که تحت تاثیر رسانه‌های جدید ایجاد شده است. نباید فراموش کرد که نسل امروز به دنبال ورود به دنیای ارتباطات است و به خاطر کنجکاوی ذاتی که در وجودش است، در مواردی غرق این دنیای مجازی می‌شود.

اما نکته اینجاست که تغییر سبک زندگی فقط مشکل جامعه و خانواده‌های امروز نیست و در تمام جوامع نوجوانان درگذر از این دوران، بحران‌های زیادی را تجربه می‌کنند که البته بخشی از آن به خاطر استفاده از دنیای مجازی است؛ دنیایی که براحتی از خط قرمزها و مرزها عبورکرده است.

اما تشخیص خوب و بد در این سبک زندگی جدیدی که در حال رواج است؛ روابطی که آزاد شده و دوستی‌هایی که شکل گرفته، ممکن است برای یک فرد باتجربه و دارای اطلاعات، دشوار نباشد، اما برای نوجوانی که تجربه کافی ندارد کار سختی است و نیاز است والدین از یک طرف به عنوان حامی و راهنما در کنار فرزندانشان باشند و از طرف دیگر چارچوب‌هایی را هم برای فرزندشان درنظر بگیرند.

در حقیقت باید از طرق مختلف سواد‌رسانه‌ای نوجوانان را بالا برد، به آنها آموخت که بسیاری از محتواها و مطالب شبکه‌های اجتماعی ممکن است مناسب سن آنان نباشد، باید به آنها آموخت که در دریای اطلاعات، انتخابگر باشند و بیاموزند که چه مطالبی را شکار کنند که برایشان مفید و مناسب است. به این ترتیب با نوجوانی طرف خواهیم شد که خانواده را مرجع و مرکز توجه می‌داند و جواب سوالاتش را از دنیای مجازی نمی‌گیرد.

دکتر مریم نجابتیان

روان‌شناس و استاد دانشگاه