فعـلا ترکیــه پَــــــر

ترکیه به‌عنوان کشور همسایه ما، طی سال‌های گذشته با تدابیری که برای ارائه تسهیلات و توسعه زیرساخت‌های گردشگری خود دیده‌بود موفق شد به آمارهای شگفت‌انگیزی در جذب گردشگر دست یابد. چنانکه براساس آمارهای سال 2013، پس از تایلند، روسیه و انگلیس این ترکیه بود که بیشترین «رشد‌در صنعت گردشگری» را داشت.

اما روند رشد گردشگری ترکیه که بیش از 35 میلیارد دلار از درآمد سالانه این کشور را تامین می‌کرد با حضور داعش و به تبع آن درگیری‌هایی که به موجب آن شاهد ناامنی در ترکیه بودیم، تغییر کرد.

اولین نقطه عطف

اما قطعا یکی ازنقاط عطف و موثرترین عوامل در کاهش تعداد گردشگران ترکیه، سقوط جنگنده روس توسط ترکیه بود که به موجب آن، نه تنها روابط سیاسی و اقتصادی بلکه روابط گردشگری بین دو کشور تقریبا قطع شد؛ چراکه به دستور مسئولان روس، اتحادیه گردشگری روسیه از شرکت‌های فعال در زمینه توریسم در این کشور خواست تا روند فروش بلیت به گردشگران روسی برای سفر به ترکیه را لغو کنند. قطع رابطه در این حوزه، ضرر مستقیم و غیر مستقیم ترکیه در بخش گردشگری را به بیش از هشت میلیارد دلار رساند چراکه بیش از چهار میلیون روس هر سال به ترکیه سفر می‌کردند.

روند تغییرات منفی گردشگری ترکیه همچنان ادامه داشت، چراکه بمب‌گذاری‌ها و حملات تروریستی افزایش یافت و حتی گذر بمب‌گذاران انتحاری به فرودگاه آتاتورک هم رسید. با وجود آن‌که ناامنی‌ در ترکیه همچنان ادامه داشت و بیداد می‌کرد، اما ایرانیان همچنان در صحنه ترکیه حضور پررنگی داشتند تا مبادا خدشه‌ای بر رونق گردشگری و درآمدزایی ترکیه وارد شود و سواحل آنتالیا و شهرهای آنالیا و کوش آداسی و... از حضور ایرانی‌ها خالی بماند!

این کودتای لعنتی...

وضعیت ترکیه، حملات تروریستی و مشکلات داخلی آن تا جایی پیش رفت که به یکباره شاهد بروز کودتایی نافرجام در ترکیه بودیم. یکشبه و در عرض چند ساعت ترکیه، کودتایی را تجربه کرد که شاید در حوزه سیاسی نافرجام بود، اما ضربه‌های هولناکی به پیکره گردشگری ترکیه وارد کرد. چنانکه گفته می‌شود، در پی این کودتا، بیشترین افت گردشگری ترکیه در 17 سال گذشته اتفاق افتاد و کاهش 8 میلیارد دلاری در حوزه درآمد گردشگری را شاهد بود.

بسیاری از کشورهای جهان سفر اتباع خود را به ترکیه را ممنوع کردند و اقداماتی را برای بازگرداندن اتباع خود که در ترکیه حاضر بودند انجام دادند. حتی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران که تا آن زمان، از ارائه بیانیه رسمی درخصوص سفر نکردن به ترکیه سر باز می‌زد، در اطلاعیه‌ای از دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری خواست تا اطلاع ثانوی و تا زمان برقراری مجدد امنیت و آرامش، از هرگونه ثبت‌نام و اعزام گردشگر به مقاصد گردشگری این کشور اکیداً خودداری کنند. شرکت هواپیمایی کشوری هم مجوز پروازهای بدون مسافر (فری فلایت) به ترکیه را صادر کرد تا ایرانی‌هایی را که در آنجا بودند، بازگرداند.

هزینه اضافی و گردشگران ایرانی گیر افتاده

اما نکته جالبی که در این خصوص اتفاق افتاد، تحمیل هزینه‌های اجباری به گردشگرانی بود که به دلیل کودتا و لغو پروازها، به ناچار باید در ترکیه می‌ماندند. گفته شد مسافرانی که در ترکیه هستند باید منتظر بمانند که آیا دفاتر خدمات مسافرتی هماهنگ‌کننده تور گردشگران می‌پذیرند که هزینه اقامت اضافه آنها پرداخت شود یا خیر. بالاخره کودتا در ترکیه با گذشت چند ساعت از شروع آن، پایان یافت و ایرانی‌ها همچنان توانستند نقش پررنگی در شبکه‌های اجتماعی داشته باشند، از عکس‌های دورهمی که با تانک‌ها و شورشی‌ها گرفتند تا ساختن جوک‌ها و سر زدن به صفحه شخصی اردوغان و...

در نهایت نیز حدود 10 هزار گردشگر ایرانی که در این روزها در ترکیه به سر می‌بردند با تدابیری که برای بازگشتشان اندیشیده شده‌بود توسط حدود 17 فروند هواپیما به ایران بازگشتند تا سال‌ها، خاطرات باورنکردنی از تجربه منحصر به‌فردشان از سفری که با کودتا همراه بود تعریف کنند... و این‌گونه شد که شاید شاهد سقوط صنعت گردشگری ترکیه واز چشم افتادن آن نزد بسیاری از ایرانیان باشیم. هرچند هستند بسیاری افراد که مطابق با سلیقه خاص خود آنتالیا وآنالیا وسایر نقاط مشابه را خالی از حضورشان نخواهند کرد، چراکه تفریحات نوع دیگررا در ایران نمی‌یابند، اما برای عموم ایرانیان و خانواده‌ها شاید به گونه‌ای سفر به ترکیه با سایه‌ای از ناامنی و نگرانی همراه شده باشد و این مقصد از چشمشان افتاده باشد. لذا در حال حاضر می‌توان گفت در چشم بسیاری از ایرانیان دیگر «این ترکیه آن ترکیه سابق» نخواهد شد و معادلات تغییر کرده است.

معصومه دیودار/ جام‌جم