انگیزه آمریکا از جاسوسی در اروپا چیست؟

در همین باره با سید شمس‌الدین خارقانی سفیر اسبق ایران در آلمان گفت‌وگو کرده‌ایم که مشروح آن را می‌خوانید:

آمریکا چگونه جاسوسی می‌کند، هدف ازاین کار چیست؟

آمریکایی‌ها همواره یک توجیه منطقی برای حفظ قدرت خود دارند و می‌گویند، باید نظارت کامل بر مسائل جهانی داشته باشیم. به همین دلیل شنود مکالمات و جاسوسی از یکدیگر را امری محتمل می‌دانند. البته مسأله جاسوسی آمریکا در رابطه با آلمان متفاوت از جاسوسی این کشور از فرانسه است. آلمانی‌ها در نهایت با انصراف از پیگیری این مسأله با آمریکایی‌ها به توافق رسیدند. اما در این بین، ویکی‌لیکس در تازه‌ترین افشاگری خود اعلام کرده فرانسه نیز در این مسیر بوده است. البته با لو رفتن قضیه جاسوسی آمریکا از آلمان، به نظر می‌رسد واشنگتن نحوه عمل خود را به خاطر دارا بودن فناوری پیشرفته تغییر داده باشد.

آمریکایی‌ها معمولا اطلاعات را از طریق تلفن‌های دستی می‌گیرند، گرچه این تلفن‌ها کدهای ویژه دارد اما با فناوری بالا از رمزگذاری خارج شده و به این ترتیب شنود مکالمات مقامات عالی‌رتبه براحتی امکان‌پذیر می‌شود. این اطلاعات معمولا در سطح روسای مملکت و فوق‌سری بوده که مسائل مالی و پولی، سیاست‌های کشور در قبال دوستانش و مناطق مختلف جهان بویژه خاورمیانه، خاور دور و مسأله تروریسم را در برمی‌گیرد.

چرا فرانسه؟

اخذ اطلاعات از دیگران یک امر عادی است که همه کشورها از آن بهره‌برداری می‌کنند. کشورهایی که در معرض این اخذ اطلاعات قرار می‌گیرند از آن به عنوان جاسوسی یاد می‌کنند. کشورهایی نیز که اطلاعات را می‌گیرند این موضوع را حق خود می‌دانند و می‌گویند در استراتژی روابط بین دو کشور موثر است. اطلاعات‌گیری آمریکا می‌تواند از طریق شبکه‌های مخابراتی ماهواره‌ها یا افراد باشد. این اطلاعات شاید به خودی خود ارزش نداشته باشد اما وقتی جمع می‌شود برای یک کشور ارزشمند خواهد بود.

بهره‌برداری سیاسی و اقتصادی ـ صنعتی از انگیزه‌های آمریکا برای جاسوسی است. فرانسه یک کشور صنعتی بزرگ بوده و همواره در زمینه‌های مختلف در اروپا در جایگاه دوم و سوم قرار دارد. فرانسه در حقیقت رقیب اقتصادی و صنعتی آمریکاست و این جاسوسی برای ایالات‌متحده ارزشمند و گران خواهد بود.

چرا تنش‌های آلمان و آمریکا بر سر مسأله جاسوسی راه به جایی نبرد؟

دیدگاه غربی‌ها با دیدگاه ما بسیار متفاوت است. روابط آمریکا و هر کدام از کشورهای اروپایی آن قدر پیشرفته و پیچیده است که به این سادگی‌ها مخدوش نمی‌شود. در حقیقت نه آلمانی‌ها حاضر به قطع روابط خود با آمریکا در سطوح مختلف بخصوص اقتصادی هستند، نه آمریکایی‌ها. وجود این دیدگاه باعث می‌شود دو طرف همواره دنبال یک راه‌حل برای مشکل باشند. در حقیقت اصل رابطه آمریکا و آلمان و رابطه لیبرالیسم در سطح کلان باعث شده تا اختلافات دو کشور در همین سطوح نگهداشته شود. اگر این مورد در خصوص فرانسه نیز صدق کند، تنش‌ها در نهایت بعد از مدتی فروکش می‌کند.

آیا جاسوسی تاثیری بر موقعیت حزب مرکل می‌گذارد؟

طبیعتا تاثیرگذار است اما اگر ادامه پیدا می‌کرد و باعث افزایش اختلافات در روابط می‌شد، بیشتر تاثیرگذار بود. این مسائل بالاخره بعد از مدتی فراموش می‌شود اما اگر در روابط دوجانبه تاثیر بگذارد، بسختی به دست فراموشی سپرده می‌شود.

این جاسوسی‌ها تاکنون چه اثری در کل روابط آمریکا و اروپا داشته است؟

روابط آمریکا و اروپا پیچیده‌تر از آن است که بخواهد با این موارد مخدوش شود. با این حال این مسأله تاثیر قابل‌توجهی بر نگرش مردم اروپا نسبت به آمریکا می‌گذارد و باعث بی‌اعتمادی عمومی دو کشور می‌شود. از سوی دیگر ایجاد تنش در روابط بر نحوه رای دادن و مقدار آرای رای‌دهندگان تاثیرگذار است بنابراین سران این کشورها تلاش می‌کنند تا هرچه سریع تر این مشکلات را حل کنند.