درآمدی بر نشانه‌شناسی موسیقی

کتاب درآمدی بر نشانه‌شناسی موسیقی به قلم صادق‌ رشیدی، که نخستین کتاب تالیفی در حوزه نشانه‌شناسی موسیقی است متشکل از پنج فصل است، در فصل نخست به پیشینه نشانه‌شناسی موسیقی در ایران و مقدماتی درخصوص مباحث فلسفی و زیبایی‌شناختی درخصوص موسیقی پرداخته شده و در فصل دوم، نویسنده به رابطه بین زبان‌شناسی و معنی‌شناسی به موسیقی پرداخته و سپس در بخش‌های بعدی به تحلیل موسیقی ایرانی از منظر نشانه‌شناسی فرهنگی، رویکرد بینامتنیت توجه ویژه نشان داده است. در این کتاب کوشش شده تا دیدگاه‌ها و نگرش‌های مختلف در‌باره نشانه‌شناسی موسیقی مطرح شود و آغازی برای پژوهش‌های تخصصی‌تر بعدی باشد. هرچند از زمان شکل‌گیری نشانه‌شناسی موسیقی تاکنون بیش از نیم قرن می‌گذرد با این حال نویسنده کوشش نموده تا کلیات و نظریه‌های این حوزه را معرفی نماید. حوزه‌ای که از نظر نویسنده این کتاب، می‌تواند در کنار سایر شاخه‌های مطالعاتی موسیقی قرار بگیرد.

این کتاب، نشانه‌شناسی موسیقی کلاسیک ایرانی نیست، بلکه درآمدی است بر معرفی سازوکارهای نشانه‌شناسی موسیقی. اما برای آزمودن و کاربرد نظریه‌ها در عمل، موسیقی ایرانی مورد توجه نویسنده بوده است. آنهایی که با ترجمه منابع نشانه‌شناسی و حوزه‌های مرتبط سروکار دارند، بخوبی می‌دانند آماده کردن یک فصل از یک کتاب نظری دشوار است. پس حجم کتاب در قالب 150 صفحه، باز هم برخلاف تصور برخی منتقدان، دال بر کم‌کاری یا تقلیل جوهره مباحث نبوده بلکه چنان‌که از نام کتاب پیداست، این کتاب مقدمه‌ای بر این موضوع بوده است و طبعا دیگران می‌توانند این راه را ادامه دهند و بر دانش‌های قبلی بیفزایند. مقدمه این کتاب را دکتر حمیدرضا شعیری نوشته‌اند و تحت نظارت‌های علمی او و دکتر فرزان سجودی منتشر شده است. باوجود فعالیت‌های قابل توجه در حوزه نشانه‌شناسی هنر، هنوز به طور جدی به مساله نشانه‌شناسی موسیقی پرداخته نشده است از این‌رو، این کتاب منبع مناسبی برای علاقه‌مندان به این حوزه است.