ابن عربی، وارث انبیاء

مترجم: هوشمند دهقان

ناشر: پیام امروز

چاپ اول: 1393

216 صفحه

قیمت: 10000 تومان

ابن عربی ملقب به «شیخ اکبر» و «محیی‌الدین» (زنده گرداننده دین) سال 1165 م در اسپانیا متولد شد و به جرأت می‌توان گفت او یکی از بحث برانگیزترین متفکران و عرفای مسلمان در نهصد سال گذشته بوده است. برجسته‌ترین اثر ابن عربی «فتوحات مکیه» است که دائره‌المعارفی از ماوراءالطبیعه، الهیات، کیهان شناسی، انسان شناسی روحانی، روان‌شناسی و فقه است.

ابن عربی آثار بسیاری نگاشته و هنوز بخشی از آثار او در قالب رسائل و نسخ خطی در کتابخانه‌های سراسر دنیا پراکنده شده و به چاپ نرسیده است. حتی درباره فتوحات مکیه عده معدودی از متخصصان مدعی شده‌اند که تمامی آن را خوانده‌اند؛ همچنین درباره این اثر گفته می‌شود افرادی که در هر عصر به فهم این اثر نائل می‌شوند از انگشتان یک دست تجاوز نمی‌کنند. این امر چند علت دارد که «علی‌الخصوص می‌توان به دانش شگفت‌انگیز، مباحث پیوسته متعالی، دیدگاه‌های دائم التغییر و سبک‌های متنوع شیخ» اشاره کرد. ویلیام چیتیک در این باره می‌گوید: «نظرات و دیدگاه‌های ابن عربی نه محدوده‌ای داشت و نه مخاطبین خاصی که انسان انتظارش را دارد. به علاوه این آموزه‌ها به همه زوایا و روزنه‌های تمدن اسلامی رخنه کرد.

این امر به انحاء مختلف محقق گشت؛ بویژه به‌واسطه طریقت‌های عرفانی موجود و در دسترس که نقش عمده‌ای در شکل گیری جوامع در تمامی عالم اسلامی داشت. حتی چند طریقت مدعی گشتند که او یکی از عقلاء و آباء معنوی آنهاست.» دو اثر بسیار مشهور دیگر عبارتند از: 1ـ «فصوص الحکم» (نگین‌های حکمت) که ابن عربی در آن براساس استنباطش از آیات قرآنی و احادیث تشریح کرده که چطور هر یک از بیست و هفت پیغامبر از آدم تا حضرت محمد(ص) بر او آشکار شده‌اند. 2ـ «ترجمان الاشواق» (بازگوینده اشتیاق) که مجموعه مختصر اشعار عاشقانه است که از دیدار شیخ اکبر با «نظام» در اولین زیارتش از مکه الهام یافته بود.

یکی از بهترین آثار درباره زندگی و آثار ابن عربی را «کلود عدّاس» با نام «کبریت احمر» نگاشته که به فارسی هم ترجمه شده است. اما ویلیام چیتیک در کتاب «ابن عربی وارث انبیا» می‌کوشد علاوه بر گزارشی از زندگینامه شیخ، اندیشه او را بسادگی به خوانندگان معرفی کند.

این اثر شامل 9 باب با نام‌های میراث محمدی، محبان خداوند، اصول الهی محبت، کیهان‌شناسی ذکر، معرفت و تحقیق، زمان و مکان و عینیت معیارهای اخلاقی، تجلی خیالی برزخی و هرمنوتیک رحمت است. چیتیک که یکی از دوستداران آثار ابن عربی است، سال‌های طولانی از عمرش را وقف مطالعه و پژوهش در زبان‌های فارسی و عربی در موضوعات عرفان و ادیان شرقی کرده و آثار متعددی را نیز نگاشته است. با این‌که زبان اثر بسیار ساده و صمیمی است اما نویسنده در همه جای اثر برای برخی از خوانندگان ناآشنا با متون ابن عربی توضیحات بیشتری آورده است.

کتاب «ا بن عربی وارث انبیاء» اثر ویلیام چیتیک و ترجمه هوشمند دهقان را انتشارات پیام امروز در سال 1393، در 216 صفحه و با شمارگان 1000 نسخه و با قیمت 10000 تومان منتشر کرده است.