ارس نفس‌های آخر را می‌کشد

به گزارش فارس ، مدیرعامل آب منطقه‌ای استان اردبیل با بیان این‌که رود ارس آب شمال استان را با وجود نبود حتی یک چاه تامین می‌کند، از تهدید منابع آبی 400 هزار موجود زنده در این استان خبر می‌دهد و می‌گوید: با وجود اجرای شبکه مغان در شمال استان، مهم‌ترین منبع آبی این منطقه یعنی رود ارس روبه خشکی است.

داوود نجفیان با بیان این‌که همیشه گمان می‌رفت این رود هیچ‌وقت خشک نمی‌شود، می‌افزاید: امسال قبل از اجرای برخی طرح‌‌های آبی شاهد خشکی تنها منبع آبی شمال استان شده‌ایم؛ بنابراین مجبوریم برای رفع بی‌آبی حجم مرده سد ارس را باز کنیم و تا هفت روز دیگر به این سطح مرده سد خواهیم رسید.

وی با بیان این‌که اگر باران نبارد، امکان آبیاری و تامین آب نخواهیم داشت، اضافه می‌کند: در تلاشیم خروجی زهکشی‌ها را مدیریت کنیم هر چند، اکنون خروجی زهکشی در این منطقه به صفر رسیده است.

نجفیان با اشاره به استفاده 90 میلیون مترمکعب از آب زهکشی می‌گوید: برای اولین‌بار آبیاری شبانه در این منطقه اجرا شد و حتی مشترکانی با بازده بالا داشتیم.

مدیرعامل آب منطقه‌ای استان معتقد است با وجود تلاش‌های صورت گرفته، امسال در کشت اول محصولات کشاورزی مشکل داشتیم و اکنون نیز 30 هزار هکتار از اراضی این منطقه در وضع بحرانی است.

اگرچه نجفیان دلیل اصلی خشکی ارس را کاهش بارندگی می‌داند؛ ولی در عین حال تاکید می‌کند که در سال‌های اخیر 400 حلقه چاه غیرمجاز در این استان حفر شده است.

معصومه ابتکار، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز در جلسه شورای اداری استان اردبیل دلیل اصلی بحران را مدیریت نادرست مصرف می‌داند و می‌گوید: آب تهران از ده جا تامین می‌شود و با این حال باز هم مشکل داریم به همین دلیل تامین آب فراحوزه‌ای یک تصور مکانیکی است.

وی به نگاه دولت یازدهم به حوزه محیط‌زیست بویژه منابع طبیعی و آب اشاره می‌کند و می‌افزاید: دولت اعتبارات خوبی پیش‌بینی کرده تا با اصلاح الگوی مصرف در بخش کشاورزی و استفاده از روان‌آب‌ها بتوانیم بخش عظیمی از خواسته‌های مردمی را جامه عمل پوشانده و جلوی بسیاری از آسیب‌ها را بگیریم.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست درباره آلودگی آب ارس از سوی کشور ارمنستان به مواد شیمیایی و خطرناک نیز اظهار می‌‌کند: در سفر اخیری که مسئولان محیط‌زیست کشور ارمنستان به تهران داشتند، ما از آنها خواستیم تا به پروتکل و تفاهم‌نامه مشترک در از بین بردن آلودگی آب ارس اهتمام جدی داشته باشند و در یک برنامه مشترک بتوانیم پایش مستمر این رودخانه را با توجه به اهمیت بهره‌مندی کشورهای مختلف از آب آن داشته باشیم.

ابتکار می‌افزاید: این موضوع را در ماه‌های آینده با دقت نظر بیشتر رصد خواهیم کرد تا ارمنستان به تعهدات خود عمل کند؛ زیرا هرگونه آلودگی رودخانه مشترک ارس که کشورهای مختلف از آن استفاده می‌کنند، تبعات منفی به دنبال دارد.

خطر فرونشست 1.5 متری در دشت اردبیل

مدیر گروه محیط‌زیست دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل نیز از خطر فرونشست 1.5 متری در دشت اردبیل و ایجاد چاله‌های خطرناک در این دشت ابراز نگرانی می‌کند.

ابراهیم فتایی می‌افزاید: در شمال این استان، رود ارس که تامین‌کننده آب شرب کشاورزی است، مبتلا به آلودگی‌هایی است که این آلودگی بیشتر ناشی از فعالیت‌های مختلف فیزیکی و شیمیایی است که در صورت تداوم می‌تواند مردم شمال استان را به بیماری‌های مختلف مبتلا کند.

این مدرس دانشگاه از بین رفتن آهوی دشت مغان و برخی گونه‌های نادر را یکی دیگر از دغدغه‌ها و نگرانی‌ها عنوان و خاطرنشان می‌کند: راه‌اندازی تصفیه‌خانه‌ها بدون مطالعات زیست‌محیطی و رها شدن برخی خروجی تصفیه‌خانه‌های صنعتی به محیط طبیعی آثار زیانباری را به دنبال داشته است؛ در حالی که با نگاه کارشناسی و دیدگاه‌های علمی بهتر از این می‌توانستیم جلوی این آسیب‌ها و دغدغه‌ها را بگیریم.

وی به نبود کنترل و نظارت بر صنایع و مناسب نبودن کانال‌های زهکشی و اتصال آنها به فاضلاب‌ها، نبود نظارت پساب‌های شهری و ورود آب‌های آلوده به رودخانه‌ها و آب‌های سطحی اشاره می‌کند و می‌گوید: مرگ هزاران ماهی در قره‌سو به دلیل ورود تصفیه‌خانه فاضلاب به داخل این رودخانه فاجعه زیست‌محیطی بود که مسئولان امر سعی کردند بر آن سرپوش بگذارند.

فتایی، ارزیابی ناقص مسائل زیست‌محیطی را در شهرک‌های صنعتی و تصفیه‌خانه‌ها یادآور می‌شود و ادامه می‌دهد: این ارزیابی‌ها به صورت دقیق و مستمر انجام نمی‌شود و صاحبان واحدهای صنعتی فقط در زمانی که متوجه حضور کارشناسان محیط‌زیست می‌شوند، از این تجهیزات و امکانات پایش آلایندگی استفاده می‌کنند و در بقیه ساعات این دستگاه‌ها خاموش است.

به گفته فتایی، دشت اردبیل در آستانه فرونشست است و پیش‌بینی‌ها حاکی است که این فرونشست‌ها تا 1.5 متر اتفاق می‌افتد که خطر بزرگ برای ساکنان این منطقه محسوب می‌شود.

این استاد دانشگاه معتقد است؛ در استان اردبیل به دلیل تغییر اقلیم آب و هوایی و از دست رفتن بسیاری از برجستگی‌های اکوتوریسم بویژه در دریاچه نئور، تولید بهترین ماهی دنیا را به علت بی‌توجهی در گذشته از دست دادیم و امروز درصدد احیای نئور آن هم با برنامه و رویکرد مطالعاتی طولانی‌مدت هستیم که هیچ پیامد خوبی به دنبال نخواهد داشت.