«کاندلاس» در سیبل انتقادها

رسیدن به این افتخار دست‌نیافتنی به نظر می‌رسید. حتی سال 2006 که ژوراندیرو برزیلی و البته بدون نام و نشان نیز هدایت تیم ملی را در دست گرفت و نخستین بار این عنوان را در خاک ازبکستان از دست داد، کمتر کسی در آسیا به این فکر می‌کرد که تیم ملی ایران بار دیگر این عنوان را به تیمی دیگر واگذار کند. شش سال بعد اما در امارات تاریخ بار دیگر تکرار شد. اتفاقاتی که بعد از کنار گذاشتن حسین شمس از سرمربیگری تیم ملی رخ داده بود باعث شد در جام ملت‌های 2012 امارات، تیم ایران قهرمانی را از دست بدهد و حالا دو سال پس از آن ماجرا و کنار گذاشتن ستاره‌هایی مثل شمسایی و حتی کشاورز، تیم ملی برای سومین بار قهرمانی را از دست داده و این بار جام را به ژاپن اهدا کرده است؛ موضوعی که نه‌تنها هضم آن برای خیلی‌ها دشوار بوده که انتقادهای گسترده‌ای را نسبت به عملکرد کادر فنی تیم ملی و حتی کمیته فوتسال به دنبال داشته است.

تیم ملی در حالی در این دوره از مسابقات نتوانست بازی پایانی را به سود خود خاتمه دهد که به نظر می‌رسد ژاپن آن تیم همیشگی نبود. چشم بادامی‌ها در حال گذر از دوره‌ای تاکتیکی به دوره‌ای دیگر هستند و این فرصت خوبی برای تیم کشورمان بود تا برابر ژاپن پیروز شود، ولی نه‌تنها این اتفاق رخ نداد که در ضربات پنالتی شاگردان خسوس کاندلاس اسپانیایی قافیه را باختند و اینچنین بود که تیم ملی برای سومین بار جام ملت‌ها را از دست داد. آخرین باری که تیم ایران قهرمان شد به سال 2010 برمی‌گردد که تیم کشورمان در خاک ازبکستان این تیم را در دیدار نهایی 8 بر 3 شکست داد و جام را بالای سر برد و حالا باید تا سال 2016 صبر کرد و دید آیا تیم ملی بار دیگر آقای فوتسال آسیا خواهد شد؟ این یعنی شش سال انتظار تا فتح جام.

ضعیف‌ترین دوره

محمود خوراکچی، مربی فوتسال درخصوص آنچه در سیزدهمین دوره جام ملت‌های آسیا در ویتنام رخ داد، حرف‌های جالبی برای گفتن دارد. وقتی در این باره از وی پرسیدیم عنوان کرد: «من همه دوره‌های فوتسال قهرمانی آسیا را بررسی کردم و فکر می‌کنم این یکی از ضعیف‌ترین دوره‌هایی بود که برگزار شده است. تیم‌ها اصلا شرایط خوبی نداشتند. حتی تیم‌های مدعی که قبلا در آسیا دیده بودیم هم کیفیت بالایی نداشتند. ویتنام که میزبان این دوره از مسابقات بود چیزی از خود نشان نداد و نتوانست خود را به AFC ثابت کند که در همه دوره‌ها این موضوع تازگی داشت. در مرحله نیمه‌نهایی تیم ملی به ازبکستان 10 گل زد. این قطعا اقتدار فوتسال ایران را نشان می‌دهد، ولی باید واقع‌بین باشیم. هیچ وقت یک تیم در نیمه‌نهایی اینقدر گل دریافت نمی‌کند که این نشان می‌دهد تیم‌های حاضر در این دوره از مسابقات آمادگی بالایی نداشتند. البته تیم ملی ما هم در طول بازی‌ها نشان داد یک سر و گردن بالاتر از آسیاست و بازیکنان نباید از این که قهرمانی را از دست دادند ناراحت باشند، زیرا ما مشکلاتی ازجمله نداشتن مدیریت خوب از روی نیمکت داشتیم.»

هجوم مربیان درجه دوم

از این کارشناس فوتسال درخصوص دلایل افت کیفی فوتسال در آسیا پرسیدیم که گفت: «با توجه به اطلاعاتی که من کسب کردم همه این تیم‌ها اردوهای خوبی را برگزار کردند، ولی مربیان خارجی خوبی را به خدمت نگرفتند و برای همین نتوانستند معیارهای یک تیم خوب بین‌المللی را داشته باشند. مربیانی که به آسیا هجوم آورده‌اند همگی جزو مربیان درجه سوم و چهارم هستند که نام کشورشان را یدک می‌کشند. به عنوان مثال، مربی تیم ملی چین در بازی برابر ایران اشتباهی کرد که یک بچه هم انجام نمی‌دهد. این مربی نه‌تنها اصول دفاعی را برای تیمش تعریف نکرده بود، بلکه مقابل تیمی مثل ایران تیمش را پنج نفره کرد و حتی بعد از آن دو گل دیگر هم دریافت کرد. جالب این که زمانی نیز که تیم چین پنج نفره شد هیچ برنامه‌ای نداشت و تنها توپ را به چرخش درمی‌آورد. این موضوع را در تیم ایران هم شاهد بودیم. آقای خسوس کاندلاس که سرمربی ایران شده بود در اسپانیا جایگاهی ندارد و در بین مربیان بزرگ فوتسال این کشور نمی‌توانیم جایگاهی را برای وی در نظر بگیریم.»

ناکامی تیم ایران

اما خوراکچی درخصوص علت نتیجه‌نگرفتن تیم ملی ایران در این دوره از مسابقات توضیح می‌دهد: «به نظرم مشکل اصلی تیم ملی در این دوره از مسابقات از کادر فنی تیم بود. هرچند برای خسوس حق دفاع کردن را قائلم، ولی او اختیار تام داشت و هیچ بهانه‌ای برای قهرمان‌نشدن وجود نداشت؛ چون همه مربیان لیگ برتری با وی همکاری‌های لازم را داشتند. به نظرم حضور چنین مربیانی روی نیمکت تیم‌های ایرانی اهانت به مربیان داخلی است، چون همه این ستاره‌های فوتسال را مربیان داخلی ساختند و تحویل فوتسال کشور دادند. تا زمانی که چنین مربیانی برای تیم ملی به کار گرفته می‌شوند همین آش و همین کاسه خواهد بود و تغییری در روند تیم ملی نخواهیم دید.»

بدون رزومه

سیدمهدی ابطحی، دیگر کارشناس فوتسال کشورمان درخصوص عملکرد خسوس کاندلاس به جام‌جم گفت: «وقتی مربی‌ای که رزومه خوبی نداشته باشد به تیم ملی بیاورند همین اتفاقات رخ می‌دهد. تیم ایران هرچند در رنکینگ جهانی هفتم است، ولی این را در نظر بگیرید که ما از نظر پتانسیل تیم چهارم دنیا هستیم. زمانی که خسوس را به تیم ملی آوردند، عنوان شد در دو تورنمنت باید مورد محک قرار گیرد؛ یکی مسابقات قهرمانی آسیا که این گونه شد و دیگری هم مسابقات جهانی است که البته آن مسابقات هم دو بخش دارد و باید رقابت‌های گرندپریکس را هم در نظر گرفت. این که تیم ملی چرا نتیجه نگرفت، باید به طور کامل مورد ارزیابی قرار داد. باید به این نگاه کرد که کمیته فوتسال چه برنامه‌ای برای تیم ملی دارد و آیا اصلا این کمیته برنامه مدون چهار ساله را تدوین کرده که در سال چهارم به فلان نقطه برسد؟ من که هیچ برنامه‌ای از آقای افتخاری در این مدت ندیده‌ام.»

وی ادامه داد: «وقتی یک مربی را انتخاب می‌کنند این درست که می‌گویند باید بر تیم‌های دیگر هم نظارت داشته باشد تا هماهنگی‌های لازم به وجود آید، ولی نه این که همه کارهای تیم‌های دیگر را به مربی تیم بزرگسالان بدهند تا از وظیفه اصلی خود غافل بماند. مشکلی که ما با خسوس داشتیم همین بود که تیم‌های امید، جوانان و حتی بانوان را به این مربی دادند و تیم ملی با آمادگی لازم در مسابقات شرکت نکرد. ما اگر به تیم‌ها گل‌های زیادی زدیم بیشتر روی کارهای فردی بود که موضوعی عادی برای ایران تلقی می‌شود.»

ساختار متفاوت

این پیشکسوت فوتسال کشورمان به تغییرات تاکتیکی ژاپنی‌ها اشاره کرده و افزود: «ژاپن هیچ گاه مقابل ایران این گونه بازی نمی‌کرد و هر گاه ما برابر آنها قرار گرفتیم با اقتدار ظاهر شدیم و این تیم را شکست داده‌ایم. به طور معمول آنها برابر ایران کاملا دفاعی بازی می‌کردند، ولی حالا دیدیم که روش بازی خود را تغییر داده‌اند و برابر ایران پنج نفره هم بازی می‌کنند. هرچند آنها مشکلاتی داشتند، ولی به دنبال یک برنامه‌ریزی هشت ساله هستند که از آسیا فاصله بگیرند. آنها در بازی برابر ایران خود را برای ضربات پنالتی آماده کرده بودند در حالی که سرمربی تیم ما نتوانست بازیکنان را از نظر روحی آماده کند. مشکل ما این بود که سرمربی تیم ملی جسارت لازم را نداشت و حتی قبل از بازی فینال گفت که انتظار رویارویی با ژاپن را در فینال نداشته و تصورش بر این بوده که در نیمه‌نهایی توسط این تیم شکست خواهد خورد. آیا چنین مربی‌ای برای تیم ایران که می‌خواهد در جمع برترین‌های دنیا قرار گیرد، مفید است؟ مشکل ما این است که ریشه‌ای عمل نمی‌کنیم و توجهی به مسائل حاشیه‌ای در لیگ نداریم درحالی که ژاپن با برنامه‌ریزی وسیعی که دارد در حال جا گذاشتن فوتسال ایران است.»

انتقاد از سرمربی تیم ملی

حسین شمس که مورد غضب کمیته فوتسال و فدراسیون فوتبال قرار دارد نیز بر این باور است که دلیل عمده ناکامی تیم ملی این بوده که بازیکنان در این تورنمنت تا قبل از فینال محکی جدی نخورده بودند و به سبب بردهای پرگلی که در دیدار مقابل تیم‌های ضعیف‌تر داشتند با غرور پای به میدان ژاپن گذاشتند. وی به جام‌جم چنین گفت: «ما برای بازی با ژاپن برنامه نداشتیم. وقتی آنها یک گل زدند، تیم ما به هم ریخت و رنگ‌پریدگی سرمربی تیم ملی نیز نشان می‌داد اوضاع از چه قرار است. تیم ملی از نظر روحی آمادگی این بازی را نداشت و محمد طاهری که بهترین پنالتی‌زن تیم ملی است هم آن گونه به توپ ضربه زد.»

شمس در بخش دیگری از حرف‌هایش این گونه از مسئولان کمیته فوتسال انتقاد کرد: «ما نباید خسوس را بزرگ می‌کردیم. این مربی رزومه ندارد. فوتسال ایران در دنیا صاحب سبک است و نباید به سمت این مربیان درجه دوم برویم. امیدوارم که لجبازی دوستان تمام شود و تصمیم خوبی را برای فوتسال بگیرند.»

آنچه مسلم است سیزدهمین دوره مسابقات قهرمانی آسیا به مذاق هیچ‌یک از علاقه‌مندان به این رشته خوش نیامد. تیم ملی اگرچه چند بازیکن جوان را در خود جای داده بود ولی به نظر می‌رسد هنوز هم جای بازیکنانی مثل کشاورز خالی است. از سوی دیگر، خسوس کاندلاس در جدی‌ترین آزمون خود سربلند بیرون نیامد تا فوتسال ایران اقتدار خود را از دست بدهد.

علی رضایی / جام‌جم