رویای وام سودای سود سپرده

به گزارش خبرنگار ما، موانع موجود بر سر اصلاح نرخ سود بانکی و غیرواقعی بودن این نرخ و تفاوت زیادش با تورم رسمی، بانک‌ها و مشتریانش را توامان دچار ضرر کرده است. بانک‌ها در آرزوی جذب سپرده بیشتر هستند و مشتریان در رویای دریافت آسان وام و سودای دریافت سود بیشتر از سپرده‌هایشان. اما غیرواقعی بودن نرخ سود بانکی نه تنها این آرزوها و سوداها را دست‌کم فعلا نقش بر آب کرده، بلکه برخی مشتریان بانک‌ها را به سوی موسسات مالی و اعتباری که مجوزهایی مبهم دارند، رهنمون کرده است. در واقع چون نرخ سود بانکی در بانک‌های دولتی و خصوصی دستوری تعیین می‌شود، بانک‌ها امکان جذب سپرده را از دست داده‌اند و با دچار شدن به مشکل استفاده بیش از حد از منابعشان در دولت قبل و انباشتگی مطالبات معوق، با فقر شدید منابع مواجهند. با این حال سپرده‌گذار حاضر نیست با نرخ‌های کنونی سپرده که تقریبا 50 درصد از تورم 40 درصدی کمتر است، پولش را به این بانک‌ها بسپارد و در نتیجه فقر منابع بانک‌ها ادامه یافته است.

از سوی دیگر پایین بودن نرخ سود تسهیلات، متقاضیان وام از بانک‌ها را افزایش داده و در کنار افزایش پارتی‌بازی و رانت، دست مردم عادی از وام‌های خرد اما ضروری را کوتاه کرده است. از سوی دیگر صاحبان پول نیز کمتر حاضر می‌شوند در بانک‌های دولتی سپرده‌گذاری کنند و به دنبال جاهایی می‌گردند که سود بیشتری به سپرده‌هایشان بپردازد. این چنین است که موسسات مالی و اعتباری که در عرف بانکی به بازار غیرمتشکل پولی معروفند، ‌این روزها هم در جذب سپرده‌ها و وجوه سرگردان مردم و هم در اعطای وام به شهروندان موفق‌تر و پررونق‌تر از بانک‌های دولتی و خصوصی عمل می‌کنند؛ هرچند مجوز این موسسات در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، با این حال واقعی بودن نرخ سود سپرده‌ها و آسانی نسبی در پرداخت تسهیلات، مشتریان بانکی را روانه این موسسات کرده است.

پرونده امروز جام‌جم در عین حال که به نرخ‌های سود سپرده و تسهیلات در کل سیستم بانکی می‌پردازد، شرایط اعطای تسهیلات را به طور خلاصه معرفی و نتیجه می‌گیرد بهبود شرایط فعلی سیستم بانکی در گرو اصلاح نرخ سود بانکی (شامل سود تسهیلات و سپرده‌ها) است. این پرونده را امروز در صفحات 10 و 11 بخوانید.