بازنمایی آیین‌ها در رسانه ملی

آیین، اجرای داوطلبانه رفتاری است که به شکلی سزاوار به منظور تاثیرگذاری نمادین با مشارکت در زندگی جدی طراحی شده است. رویدادهای به‌اصطلاح ساده زندگی و برخی عملکردهای روزمره زندگی که گاه بسیار عادی جلوه می‌کنند، زمانی که از دریچه آیین مورد بررسی قرار بگیرند، شاهد پیچیدگی‌ها و کارکردهای مهم و جدی آنها در تعاملات خود با افراد و محیط اطرافمان خواهیم بود.

کد خبر: ۵۸۸۸۸۱

بدیهی‌پنداری درخصوص آیین‌ها و برخورد صرفا منطقی می‌تواند ما را به وادی نگرش‌های بیهوده و پوچ‌اندیشی درخصوص ضرورت‌های حضور مستمر آیین در زندگی روزمره سوق دهد. حال آن‌که از سویی دیگر نگاه تقدس‌گرایانه صرف نیز می‌تواند ما را از تعمیق و تدقیق نسبت به نقش آیین‌ها و توجه به جنبه‌های مختلف آن و واکاوی در ویژگی‌هایشان غافل کند.

آیین دارای مولفه‌ها و مشخصاتی است که در تعریف باید به آن اشاره کرد؛ کنش‌مندی، قابلیت اجرایی، آگاهانه و داوطلبانه بودن، غیرعقلانی و غیر‌ابزاری بودن و غیرتفریحی بودن، بیان‌کننده روابط اجتماعی، بهره‌گیری از نمادهای تاثیرگذار و متراکم.

آیین‌ها همیشه به‌عنوان عناصری برای تحکیم وحدت اجتماعی مورد نظر بوده‌اند و بازتاب و حمایت از آنها معمولا بخشی از محتوای رسانه را در بر می‌گرفته است. روز جهانی قدس هم یکی از آیین‌هایی است که هر ساله در فضای رادیو و تلویزیون مورد پوشش قرار گرفته و حضور و مشارکت گسترده مردمی در آن نمود می‌یابد. بازنمایی مشارکت مردمی از سراسر کشور و حمایت از فلسطینیان در صدا و سیما توانسته است در طول سال‌های برگزاری این راهپیمایی در هویت بخشی به این مناسبت موثر باشد.

هفته گذشته راهپیمایی روز جهانی قدس در فرمت‌ها و اشکال گوناگونی از شبکه‌های مختلف سیما پوشش خبری داده شد. هر یک از این شبکه‌ها متناسب با برنامه‌ریزی‌ها و اهداف خود به‌گونه‌ای عمل کردند که بتوانند جنبه‌ها و زوایای متعددی از حضور اقشار مردم را نشان دهند. گزارش‌های خبری، پخش زنده و مستقیم از مناطق و مسیر‌های گوناگون، اجرای مجریان حوزه کودک و نوجوان برای فرهنگسازی و آشنا کردن این گروه سنی با توطئه‌ها و دسیسه‌های صهیونیستی، صحبت با شرکت‌کنندگان و جویا شدن از انگیزه‌های آنان برای حضور در راهپیمایی، پخش سخنرانی مدیران و مسئولان کشور و بیانات رهبر معظم انقلاب همگی بخشی از راهکارهای بازنمایی این راهپیمایی است. از این‌رو آیین‌ها بخشی از محتواهای رسانه‌ای است که به‌صورت مقطعی در اولویت پوشش تصویری و صوتی شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی قرار می‌گیرد و بخشی از برنامه‌های آنها در این مقاطع به زمینه‌سازی برای فرا رسیدن یک مناسبت آیینی، اجرا و دستاوردهای اجرای آن تعلق می‌گیرد. بازنمایی آیین‌ها در چارچوب رادیو و تلویزیون می‌تواند به ارتقای جایگاه آنها در افکار عمومی و افزایش اهمیت‌شان در پیشبرد مسائل سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بینجامد. آیین‌ها در واقع آیینه زندگی جمعی‌اند. گرچه در ظاهر کارکرد آنها چندان عیان به نظر نمی‌رسد، اما می‌توانند به‌عنوان کنشگرانی فعال در بهبود حیات جمعی نقش داشته باشند.