خانه‌های «ریگان» زیر شن دفن می‌شود

در شهرستان ریگان به دلیل قرار گرفتن روی کمربند خشک جهان، بارش نزولات آسمانی به میزان کمتر از یک‌چهارم متوسط جهانی است، به همین دلیل خشکسالی‌های چهارده ساله اخیر در این شهرستان جنگل‌ها و پوشش گیاهی را تخریب کرده است، به طوری که از 473 هزار و 284 هکتار بیابان موجود 109 هزار و 895 هکتار جزو کانون‌های بحرانی با اولویت یک محسوب می‌شود.

اکنون بیش از 50 روستای این شهرستان در محاصره شن‌های روان قرار دارد که روستای رستم‌آباد علی‌چارک یکی ازاین روستاهاست و در حال فرو رفتن در زیر شن‌های روان است.

این روستا با 160 خانوار و 700 نفر جمعیت در گذشته و داشتن پر آب‌ترین قنات استان ، از قطب‌های مهم تولید خرما، مرکبات و انار محسوب می‌شد، اما خشکسالی‌های پی در پی سبب شده که جنگل بالادست روستا خشک شود و شن‌های روان همانند سیلی به سمت روستا هجوم آوردند و این امر سبب مهاجرت نیمی از روستاییان شده است.

شن‌های داغ این روستا افزون بر این‌که موجب ایجاد تاول درپاها و دست‌های کودکان شده، گرمای بالای 50درجه و تابش اشعه خورشید بر شن‌ها، کودکان و افراد مسن را نیز خانه‌نشین کرده است.

این مشکل تا آنجا وجود دارد که با وزش کوچک‌ترین نسیم یا توفان به دلیل شن گرفتگی، در منازل روستاییان بسته می‌شود و ساکنان ناچار از پنجره ها بیرون می‌روند.

اختلال در کشاورزی مردم

عباس نژادی‌مهر از ساکنان این روستا در گفت‌وگو با فارس درباره این معضل گفت: توفان و شن‌های روان همه چیز ما را گرفته و ما نیز از مسئولان می‌خواهیم در این ارتباط چاره‌اندیشی کنند.

وی افزود: این روستا در حال از بین رفتن است و در این صورت ما سرگردان می‌شویم. اکنون این شن‌ها درهای خانه‌هایمان را روی ما بسته است، دیگر بیرون بردن شن‌های روان از دست ما خارج است.

علی نیک‌اندام یکی دیگر از ساکنان روستا اظهار کرد: توفان‌های شدید شن و شن گرفتگی روستا سبب شده که بچه‌های ما از این روستا مهاجرت کنند. من که 50 سال است در این روستا ساکن هستم و درآمد و امرار و معاشم در این روستاست، اکنون نمی‌توانم به روستاهای همجوار بروم.

بی‌بی جان روان یکی دیگر از اهالی روستا گفت: توفان منزلم را از دستم گرفته و مرا آواره خانه‌های همسایه کرده است.

حسین روان یکی از کشاورزان روستا نیز افزود: تمام درختان بالای بیست تا سی ساله ام در حال فرو رفتن زیر شن‌های روان هستند، زحمت چند ساله‌ام در حال از بین رفتن است بجز این درختان هیچ درآمد دیگری ندارم.

همچنین به گفته خوبیار فرامرزی دهیار روستای ریگان، مالکان، باغ‌های خود را رها کردند و رفتند. دامداری در حال از بین رفتن است. حاصل دسترنج کشاورزان در زیر شن‌های روان دفن شده است.

اجرای طرح نهال‌کاری کشور به نام جف

در همین حال فرماندار ریگان با اشاره به مشکلات این روستا و روستاهایی که در محاصره شن قرار دارند، اظهار کرد: شهرستان ریگان با توجه به موقعیت جغرافیایی با خشکسالی‌های پیاپی مواجه شده و جنگل‌های اطراف این شهرستان خشکیده و شن‌های روان همانند سیلی به روستاها هجوم آوردند.

مجید اعتمادی افزود: در روستای رستم‌آباد علی‌چارک، هجوم شن‌های روان سبب شده که کشاورزی را از مردم بگیرد و درختان خرما تا کمر در زیر شن‌ها فرو روند. اگر در این زمینه هیچ اقدامی انجام نشود، خیلی از روستاها در زیر شن‌های روان دفن و خالی از سکنه می‌شود.

وی در عین حال ابراز امیدواری کرد: با اجرای بزرگ‌ترین پروژه نهال‌کاری کشور به نام «جف» در اطراف این روستا و 80 روستای دیگر به وسیله منابع طبیعی و سازمان فائو روستاها مجددا احیا می‌شود.

اعتمادی با بیان این‌که در این مناطق باید نهال‌هایی کشت شود که بومی منطقه و با آب و هوای خشک سازگاری داشته باشد، گفت: باغ‌هایی با 50 تا 60 سال که اکنون بهترین زمان ثمردهی آنهاست، در شن فرو رفته‌اند.

البته قبلا تعدادی از روستاهای شهرستان ریگان در بخش گنبکی در محاصره شن بودند که با اقدام منابع طبیعی اکنون این روستاها احیا و قطب تولید بهترین محصولات بویژه مرکبات هستند.

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ریگان نیز در این باره اظهار کرد: در گنبکی ریگان 25 روستا در محاصره شن قرار داشت و مردم در حال مهاجرت از این روستاها بودند که با اجرای نهال‌کاری در 6000 هکتار و کاشت جنگل دست کاشت از هجوم شن‌های روان به منازل و باغ‌ها جلوگیری شد.

ابراهیم زابلی افزود: البته در ریگان روستاهای زیادی وجود دارد که در محاصره شن‌ها قرار دارد و سعی می‌شود با اجرای طرح بین‌المللی جف این روستاها از هجوم شن‌های روان در امان بمانند.

وی از اجرای طرح بزرگ جف برای نخستین‌بار در کشور در ریگان و خراسان جنوبی خبر داد و افزود: این طرح بین‌المللی با تلاش منابع طبیعی و سازمان فائو که 85 درصد اعتبار آن از طریق ایران و بقیه از طریق فائو تأمین می‌شود تعدادی از روستاها را از هجوم شن‌های روان نجات می‌دهد.

زابلی افزود: یکی از روستاهای هدف ما که طرح جف در آن در حال اجراست، روستای رستم‌آباد علی‌چارک است و بزودی از هجوم شن‌های روان در امان می‌ماند.