رسالت سیاسی فاطمه (س‌)

او معصومی بود که قرآن را درک کرده بود و همین امر باعث شد همواره در حال عبادت و نماز باشد و بر مشکلات صبور و شکیبا. لقب زهرای مرضیه به خاطر صبری که او در تحمل مشکلات داشت به او افاضه شده است. فوت پیامبر(ص) و تحریم او از داشتن دارایی‌هایی همچون فدک که پدر به او هدیه کرده بود، بیش از پیش او را غمگین ساخت. (فدک زمینی بود که به پیامبر(ص) هدیه شده بود و پیامبر نیز آن را به فاطمه(س) هدیه داده بود.) غصب فدک و غصب حق امیر‌المومنینی از حضرت علی(ع) از اموری بود که باعث شده فاطمه(س) روش خاصی را به منظور اعتراض در پیش بگیرد. از این‌رو تا زمانی که در قید حیات بود با خلیفه که او را از برخورداری این حق بازداشته بود، سخن نگفت و حتی وصیت کرد پس از مرگ و هنگام خاکسپاری او خلیفه اول و تمام کسانی که او را غمگین ساخته بودند، حضور نداشته باشند. او برای استرداد حق خود به حضور خلیفه رفت و خطبه‌ای ایراد کرد که در تاریخ اسلام منحصربه‌فرد و یگانه است. فاطمه(س) در این خطبه از توحید خداوند سخن گفت. امری که در آن روزگار و در نزد اعرابی که پیش از این بت‌پرست بودند، سابقه نداشت. سخنان فاطمه(س) نخستین خطبه‌ای بود که بعد از خطبه‌های پیامبر به گونه‌ای شیوا بیان شد.

او در این خطبه اذعان کرد این پیامبر(ص) بود که اعراب را از بند جاهلیت، شرک و کفر نجات داد و آنان را به سوی نور و حقیقت هدایت کرد. او بود که احکام حلال و حرام و نجس و پاکی را برای آنها روشن ساخت. این پیامبر(ص) بود که آرامش و صلح را در میان قبیله‌های عرب که همواره در جنگ و خصومت با یکدیگر بودند، رواج داد. این سخنان از جانب یک زن در آن زمان بی‌مانند بود. این امر دلیل دیگری بر نزدیکی او با قرآن و تعلیمات پیامبر(ص) بود.

حضرت فاطمه(س) در مدت کوتاهی که پس از فوت پیامبر(ص) زنده بود، همواره گریان بود. آنچنان که اهل مدینه صبح و شب صدای گریه‌های مداوم او را می‌شنیدند. این‌کار وی نیز اعتراض دیگری بود به اعمال کسانی که روزگاری از صحابه نزدیک پیامبر(ص) محسوب می‌شدند.

حضرت فاطمه(س) که در جامعه و در امور سیاسی به این‌گونه رفتار می‌کرد، کسی بود که آنچنان به مردم توجه می‌کرد و به مشکلاتشان رسیدگی می‌کرد که گویی آنها عضوی از خانواده‌اش هستند. این رفتار حضرت، حدیث الجار ثم الدار او را در ذهن تداعی می‌کند.

هما شهرام‌بخت / جام​جم