روز نو

اکنون می‌گوییم که گذشته‌های دور ما در عصر نیاکان پیشین و پدران ما در عصر اسلام تفاوت بنیادین ندارد وسوسه وسوسه‌کنندگان در وضع موجودشان ایجاد تفرقه کرد این دوکانگی نشانه کمی مطالعه و عدم دقت در احوال انسان ایرانی است.

تا جهان جهان بوده است ایرانی موّحد بوده و به خدای یگانه ایمان داشته است بگذریم که نام‌ها متفاوتند اما حقیقت یکی است و در ذات و صفت خدای اسلام و خدای پیامبران ماضی تفاوتی ندارند. آخر سخن پروردگار است که برای اقوام به زبان خودشان پیامبرانی گسیل کرده است و چنانکه شنیده‌ایم و خوانده‌ایم در آستانه اسلام نیز مردم ما نه به زور شمشیر که به دل‌سپردگی و دلربایی مسلمان شده‌اند یک نکته لطیف درباره پیشینگان ما این است که مشکل ملیت و مذهب را به معنی امروزی کلمه نداشته‌اند بلکه از روزی که قرآن را بجای اوستا بر سفره نوروز گذاشتند کوشیدند که در شئون مختلف اشتراکات معنوی را گوش‌زد کنند و متذکر شوند که توحید و نبوت و امامت نیست مگر یگانگی اهورا و پیامبری رسولان و پیشوایی شهریاران دین پناه و کُرفه‌کار با بزه‌کار متفاوت است و به نیکی دعوت و از بدی کرانه باید کرد بهار نیز در ابتدای اعتدال ربیعی پیام‌آور تغییر است و می‌آید تا جمادی و نباتی و جانور و آدمی به نیکوترین حالی متحول شوند با این همه روز نو در مسلمانی نه تنها نوروز که همه روزهای روشن و تابنده انسان مومن است و لایق نفس پاک یَشت کردن و یادآوری نعمت‌ها در همه روزهاست که آفریدگار نیافرید انسان را جز برای یاد کردن و ذکر.

در پایان باشد که در سال آینده آشفته‌حالی‌ها مبدل به حال نیکو شود و چرخه روزگار از دست دیگر بگردد و بر ماست که فرجام نیکو و سالی مبارک را آرزو کنیم. نسبت به اندوهان و گرفتاری‌ها دلتنگ نبایست بود که بقول آن حکایت که میان امیر وزیر رفت این نیز بگذرد حاصل خاطره‌ای می‌ماند که تلخ و شیرین آن چندان دل آزار نیست بنابراین همه امید است و نوید، خدا فرجام ما را نیکو گرداند.

علی معلم دامغانی

رئیس فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران