حرمت مؤمن، حریم رحمت الهی است
جام‌جم‌آنلاین: یکی از اسباب محرومیت یک شهر و سرزمین از باران رحمت و فیض برکت، آن است که حرمت بندگان خدا در میان مردمانش شکسته شود و آبروی اهل ایمان، دستاویز بدگمانی و بهانه بدزبانی گردد. چه آنکه جامعه‌ای که در آن، حریم مؤمنان مصون نماند، از نسیم رحمت الهی نیز چندان بهره‌ای نخواهد برد.
در مکتب نورانی اهل‌بیت عصمت و طهارت علیهم‌السلام، حرمت مؤمن چنان عظیم و آبروی او چنان کریم شمرده شده که در روایات، به حرمت کعبه و خانه خدا تشبیه گردیده است. از امام صادق علیه‌السلام روایت شده است:
«الْمُؤْمِنُ أَعْظَمُ حُرْمَةً مِنَ الْکَعْبَةِ»
مؤمن، حرمتی والاتر از کعبه دارد.
این بیان بلند، تنها یک تعبیر ادبی و تشبیهی نیست؛ بلکه منشوری است برای صیانت از حیثیت اهل ایمان و دستوری است برای پاسداری از آبروی مردمان. وقتی حرمت خانه خدا چنین واجب‌الرعایه است، حرمت بنده مؤمن خدا نیز نباید به سادگی در معرض تعرض، تخریب و تجریح قرار گیرد.
قرآن کریم، در مقام تعلیم این ادب الهی، صریح و روشن می‌فرماید:
«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضًا» (حجرات، ۱۲).ای اهل ایمان! از بسیاری از گمان‌ها بپرهیزید که برخی از گمان‌ها گناه است؛ در کار یکدیگر تجسس نکنید و از یکدیگر غیبت روا مدارید.
آری، مؤمن را نه به ظن باید متهم کرد، نه به گمان باید محکوم ساخت و نه با پندار‌های بی‌پایه باید آبرویش را بر باد داد. بلکه شایسته آن است که فعل برادر ایمانی خویش را تا آنجا که محملی صحیح و وجهی نیکو دارد، بر نیکویی حمل کنیم و از بدگمانی در نیات و مقاصدش فاصله گیریم. چه بسیار قضاوت‌هایی که اگر از تنگنای سوءظن رها شوند، به وسعت حسن‌ظن اصلاح می‌گردند و چه بسیار تیرگی‌هایی که اگر چراغ انصاف بر آنها بتابد، به روشنی و آشتی بدل می‌شوند.
امیرالمؤمنین امام علی علیه‌السلام چه نیکو فرموده‌اند:
«ضَعْ أَمْرَ أَخِیکَ عَلَى أَحْسَنِهِ حَتَّى یَأْتِیَکَ مَا یَغْلِبُکَ مِنْهُ، وَلَا تَظُنَّنَّ بِکَلِمَةٍ خَرَجَتْ مِنْ أَخِیکَ سُوءًا وَأَنْتَ تَجِدُ لَهَا فِی الْخَیْرِ مَحْمِلًا».
کار برادر خویش را بر بهترین وجه حمل کن، تا آن هنگام که دلیلی برخلاف آن برایت آشکار شود؛ و تا زمانی که برای سخن او محملی نیکو می‌یابی، آن را بر بدی حمل مکن.
در اجتماعی که رسول رحمت و پیام‌آور کرامت، حضرت محمد مصطفی صلی‌الله‌علیه‌وآله، بنیان نهاده است، قول مؤمن باید محترم، فعل او باید محمول بر صحت و شخصیت او باید مصون از طعن و تهمت باشد. جامعه نبوی، جامعه تخریب شخصیت‌ها نیست؛ جامعه تکریم انسان‌هاست. در آن، زبان به انصاف گشوده می‌شود، دیده به عیب‌جویی بسته می‌ماند و داوری بر مدار عدالت و دیانت سامان می‌یابد.
از همین منظر، چنانچه شخصی که به مکارم اخلاق متصف، به صلاح و دیانت مشتهر و در میان اهل ایمان به حسن سابقه شناخته شده است، درباره موضوعی اختلافی موضعی اتخاذ کند یا شهادتی ارائه دهد، شایسته نیست که پیش از بررسی موازین شرعی و حقوقی، سخنش با بدگمانی مواجه شود یا شخصیتش آماج جرح و تخریب قرار گیرد. بلکه باید سخن او را در ترازوی شرع سنجید، شهادتش را بر اساس ضوابط پذیرفته‌شده ارزیابی کرد و از پیش‌داوری، عیب‌جویی و جرح بی‌دلیل پرهیز نمود.
البته حسن‌ظن، جایگزین تحقیق نیست و تکریم اشخاص نیز مجوز عدول از ضوابط شرعی و حقوقی به شمار نمی‌آید؛ چه آنکه قرآن کریم می‌فرماید:
«إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا وَإِذَا حَکَمْتُمْ بَیْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْکُمُوا بِالْعَدْلِ» (نساء، ۵۸).
خداوند فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحبانشان بازگردانید و، چون میان مردم داوری می‌کنید، به عدالت حکم نمایید.
پس نه بدگمانی را باید جایگزین عدالت کرد و نه خوش‌گمانی را بهانه ترک ضوابط ساخت؛ بلکه باید هم حرمت اشخاص را پاس داشت و هم حقایق را بر مدار بینه و برهان شناخت.
از این‌رو، پاسداشت حرمت کسانی که در مسیر دیانت و خدمت، به صیانت از حریم ارزش‌های الهی اهتمام دارند، خود جلوه‌ای از تعظیم شعائر و تکریم حدود پروردگار است. قرآن کریم می‌فرماید:
«وَمَنْ یُعَظِّمْ حُرُمَاتِ اللَّهِ فَهُوَ خَیْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ» (حج، ۳۰).
هر کس حرمت‌های الهی را بزرگ بشمارد، این کار نزد پروردگارش برای او بهتر است.
چه نیکوست که در شهر و دیارمان، به جای شکستن حرمت‌ها، حرمت‌داری پیشه کنیم؛ به جای کاشتن بذر بدگمانی، نهال اعتماد بنشانیم؛ به جای پرده‌دری، پرده‌پوشی کنیم و به جای تخریب آبرو، آبروی یکدیگر را امانت الهی بدانیم.
زیرا سرزمینی که در آن آبروی مؤمن محفوظ، زبان مردمان منصف و رفتار اهلش منطبق با موازین شرع باشد، به رحمت الهی نزدیک‌تر و از آفات تفرقه و خصومت دورتر خواهد بود.
حرمت مؤمن را پاس بداریم که حرمت او حریم خداست
گفت و گو
همراه با رضا فیاضی، بازیگر خاطرهساز تلویزیون
رضا فیاضی: هنوز برای کودکان فیلمنامه دارم
درخشان: قرمزها در هماهنگی بین خطوط سهگانه مشکل دارند