یکی از نکات مهم در مجموعه‌های تولیدی مرکز سیمافیلم، استفاده از بازیگرانی است که هر کدام پیشینه و جنس بازی متفاوتی دارند. حضور چهره‌های باسابقه در کنار بازیگران نسل‌های دیگر، باعث شده است ترکیب متنوعی از بازیگران زن شکل بگیرد؛ ترکیبی که در آن، هر بازیگر متناسب با شخصیت و فضای داستان، فرصت ارائه اجرایی متفاوت را پیدا می‌کند. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم بازی در نقش‌های مختلف، تنها به تغییر ظاهر یا موقعیت شخصیت محدود نیست و بازیگر باید بتواند در لحن، رفتار، واکنش‌ها و نوع ارتباط با دیگران نیز تفاوت ایجاد کند.
در «مرد سه هزار چهره»، پروین قائم‌مقامی در نقش مادر مسعود شصت‌چی و بهی جدیدی در نقش مهرو سبابه‌چی، نامزد مسعود، حضور دارند. این دو شخصیت در نسبت با قهرمان داستان، دو جایگاه متفاوت را نمایندگی می‌کنند؛ یکی مادر و دیگری زنی که قرار است در زندگی عاطفی مسعود جایگاهی داشته باشد. قرار گرفتن این شخصیت‌ها در فضای کمدی مجموعه نیز موقعیت‌هایی برای نمایش وجوه متفاوت بازیگری فراهم کرده است. حضور بازیگران زن در چنین اثری نشان می‌دهد که حتی در یک مجموعه کمدی که شخصیت محوری آن مرد است، زنان می‌توانند در شکل‌گیری موقعیت‌ها و روابط داستانی سهم داشته باشند.
در «کارآگاه علوی» نیز هدیه بازوند در نقش توران و حمیده مقدسی در نقش فیروزه به ایفای نقش می‌پردازند. این دو شخصیت در فضای تاریخی و پلیسی مجموعه، کارکرد‌های متفاوتی دارند. توران در ارتباط با وجه عاطفی زندگی کارآگاه علوی قرار می‌گیرد و فیروزه نیز از طریق نسبت خانوادگی‌اش با یکی از شخصیت‌های اصلی، بخشی از مناسبات انسانی و خانوادگی داستان را شکل می‌دهد. حضور این دو بازیگر در کنار دیگر چهره‌های مجموعه، نشان می‌دهد که در یک روایت پلیسی و معمایی نیز شخصیت‌های زن می‌توانند در کنار پیشبرد قصه، ابعاد دیگری از زندگی و روابط شخصیت‌ها را به نمایش بگذارند.
«روشنایی شب» نیز با حضور رویا نونهالی و خاطره اسدی، از ترکیب بازیگران زن با تجربه‌های متفاوت بهره می‌برد. رویا نونهالی که در کارنامه خود نقش‌آفرینی‌های متنوعی در سینما و تلویزیون دارد، از جمله بازیگرانی است که توانایی حضور در شخصیت‌های جدی و چندوجهی را به نمایش گذاشته است. خاطره اسدی نیز با تجربه‌های متفاوت بازیگری خود، در کنار او ترکیب دیگری از توانایی‌ها را شکل می‌دهد. هم‌نشینی این دو بازیگر در یک مجموعه تلویزیونی، از منظر تفاوت جنس بازی و تجربه‌های حرفه‌ای، قابل توجه است.
در «نسخه آزمایشی» نیز حضور رویا میرعلمی، نگار فروزنده، مونا فرجاد، زهرا سزاوار و رابعه اسکویی، ترکیب متنوعی از بازیگران زن را شکل داده است. این مجموعه با فضای کمدی خود، امکان دیگری برای نمایش توانایی‌های بازیگران در موقعیت‌های طنز فراهم می‌کند. به‌خصوص آنکه هر یک از این بازیگران، تجربه و سابقه متفاوتی در ایفای نقش‌های کمدی و جدی دارند. کنار هم قرار گرفتن چنین ترکیبی می‌تواند به تنوع شخصیت‌ها و موقعیت‌های نمایشی کمک کند و مانع از آن شود که تمام نقش‌های زن در یک اثر کمدی به یک جنس بازی و واکنش محدود بمانند. حضور بازیگرانی با تجربه‌های مختلف، یکی از ظرفیت‌های مهم این مجموعه است.
در «دیوار دفاعی» نیز فریبا متخصص، شهین تسلیمی و مریم مؤمن در کنار دیگر بازیگران حضور دارند. سه بازیگر با سه نسل و تجربه متفاوت که هر کدام پیشینه‌ای قابل توجه در تلویزیون دارند. فریبا متخصص با سابقه طولانی در ایفای نقش‌های متنوع، شهین تسلیمی با توانایی ویژه در خلق شخصیت‌های به‌یادماندنی و مریم مؤمن به‌عنوان بازیگری از نسل جوان‌تر، ترکیبی را شکل می‌دهند که از منظر تنوع تجربه و جنس بازی اهمیت دارد. حضور این بازیگران در یک مجموعه تاریخی، فرصت دیگری برای نمایش توانایی‌های زنان در قالب شخصیت‌هایی متناسب با فضای داستان فراهم کرده است.
یکی از نکات قابل توجه در میان این آثار، حضور ساغر کیخا و زینب شعبانی در «آسباد» است. ساغر کیخا در نقش عالیه و زینب شعبانی در نقش جان‌بی‌بی، هر دو از هنرمندان بومی هستند. حضور آنها در این مجموعه را باید از منظر توجه به ظرفیت‌های هنری مناطق مختلف کشور نیز بررسی کرد. استفاده از بازیگران بومی، علاوه بر فراهم کردن فرصت دیده شدن استعداد‌های کمتر شناخته‌شده، می‌تواند به باورپذیری فضای داستان و نزدیک شدن شخصیت‌ها به مختصات فرهنگی و اجتماعی منطقه کمک کند. عالیه و جان‌بی‌بی نیز در کنار دیگر شخصیت‌های زن مجموعه، بخشی از جهان داستانی «آسباد» را شکل می‌دهند و حضور این دو بازیگر، نمونه‌ای از اهمیت توجه به استعداد‌های بومی در تولیدات تلویزیونی است.
مرور این شش مجموعه نشان می‌دهد که یکی از امتیاز‌های قابل توجه تولیدات مرکز سیمافیلم، فراهم کردن امکان حضور زنان در نقش‌هایی با ویژگی‌ها و کارکرد‌های متفاوت است. از مادر و نامزد مسعود شصت‌چی در یک مجموعه کمدی تا زنی که در زندگی عاطفی کارآگاه علوی جایگاه دارد، از همسر یکی از شخصیت‌های پلیسی تا زنان حاضر در فضا‌های تاریخی، امنیتی و کمدی، هر کدام بخشی از طیف متنوع شخصیت‌های زن در این آثار را تشکیل می‌دهند.
البته صرف حضور تعداد زیادی بازیگر زن به‌تنهایی نمی‌تواند معیار تنوع یا کیفیت نقش‌آفرینی باشد. آنچه اهمیت دارد، تفاوت شخصیت‌ها و توانایی بازیگران در ارائه اجرا‌های متناسب با آنهاست. در این میان، بازیگران زن مجموعه‌های مرکز سیمافیلم با تجربه نقش‌هایی از جنس‌های مختلف، از شخصیت‌های مثبت و دوست‌داشتنی تا نقش‌های منفی و پیچیده، نشان داده‌اند که به یک قالب مشخص محدود نیستند و می‌توانند در موقعیت‌های متفاوت، بازی‌های متمایزی ارائه دهند.
این تنوع به‌ویژه در کنار حضور بازیگران باسابقه‌ای همچون رویا نونهالی، فریبا متخصص، نگار فروزنده و رابعه اسکویی و همچنین بازیگران دیگری که هر کدام تجربه و توانایی خاص خود را دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. از سوی دیگر، حضور هنرمندان بومی در «آسباد» نیز یادآور این نکته است که ظرفیت بازیگری در تلویزیون تنها به چهره‌های شناخته‌شده محدود نمی‌شود و توجه به استعداد‌های مناطق مختلف می‌تواند به غنای تولیدات منجر شود.
در نهایت، آنچه از کنار هم قرار گرفتن این آثار به چشم می‌آید، تصویری متنوع از زنان در سریال‌های مرکز سیمافیلم است؛ زنانی که نه در یک موقعیت ثابت باقی می‌مانند و نه تنها با یک ویژگی شخصیتی تعریف می‌شوند. تفاوت نقش‌ها، تنوع بازی‌ها و حضور بازیگران با نسل‌ها و تجربه‌های گوناگون، این مجموعه‌ها را به نمونه‌هایی قابل بررسی از نقش‌آفرینی زنان در تلویزیون تبدیل کرده است؛ حضوری که ارزش آن بیش از هر چیز در فاصله گرفتن از تکرار و امکان تجربه شخصیت‌های متفاوت برای بازیگران زن معنا پیدا می‌کند.
همراه با رضا فیاضی، بازیگر خاطرهساز تلویزیون
در گفتوگو با جام‌جم آنلاین مطرح شد
درخشان: قرمزها در هماهنگی بین خطوط سهگانه مشکل دارند
