رژیم دیالیز‌ی‌ها؛ کم‌چرب، کم‌نمک و کم‌پروتئین

البته همیشه هم شرایط پیوند کلیه فراهم نیست و در صورتی که بیمار نتواند کلیه اهدایی دریافت کند یا وضع جسمی‌اش برای پیوند کلیه مساعد نباشد، در آن شرایط پزشکان برای دفع سموم بدن از دستگاه‌های دیالیز استفاده می‌کنند و در واقع این دستگاه، همان کار کلیه‌ها را برای بیمار انجام می‌دهد.

اما در حالی که برای بسیاری از بیماران مبتلا به نارسایی‌های کلیوی، «دیالیز» یک کلمه ترسناک و استرس‌زاست، دکتر عزت‌الله عبدی، رئیس انجمن نفرولوژی ایران به «جام‌جم» می‌گوید: دیالیز تنها یک روش درمانی برای بیماران مبتلا به نارسایی‌های کلیوی است که ترس بیماران از آن بی‌مورد است و در صورتی که این گروه از بیمارن، فرآیند درمان را ادامه دهند و الگوی زندگی سالم را رعایت کنند، می‌توانند کیفیت سلامت زندگی‌شان را نیز ارتقا دهند.

بیشتر بیماران استفاده‌کننده از دستگاه‌های دیالیز، معمولا هفته‌ای سه بار برای دفع سموم بدن به مرکز درمانی که خدمات دیالیز ارائه می‌دهد، مراجعه می‌کنند و این گروه از بیماران باید علاوه بر این که فرآیند درمان خود را قطع نکنند از الگوهای غذایی خاصی نیز استفاده کنند.

دکتر عبدی درباره بهترین رژیم غذایی برای بیماران دیالیزی تاکید می‌کند: رژیم غذایی یک بیمار دیالیزی باید یک رژیم غذایی کم‌چرب، کم‌نمک و کم‌پروتئین باشد.

وی می‌افزاید: مثلا یک بیمار دیالیزی باید تا حد امکان از گوشت قرمز کمتر استفاده کند، در غذاهای خود تا جایی که می‌تواند از نمک استفاده نکرده و از مصرف حبوبات نیز خودداری کند.

شاید کمتر بیماری‌ای را بتوان نام برد که در آن ورزش کردن موجب حاد شدن بیماری شود. داشتن تحرک و نشاط، علاوه بر این که از نظر جسمی به بهبود بیماری‌ها کمک می‌کند، در ارتقای روحیه فرد بیمار نیز تاثیر شگرفی دارد.

بیماری دیالیز نیز از این موضوع مستثنا نیست و بیماران دیالیزی هم با رعایت برخی نکات ایمنی می‌توانند به ورزش مورد علاقه خود بپردازند. دکتر عبدی خاطرنشان می‌کند: ورزش کردن برای بیماران دیالیزی ممنوع نیست، بلکه این گروه از بیماران هم می‌توانند ورزش کنند، فقط باید مراقب باشند که از انجام ورزش‌های سنگین امتناع کنند و ورزش‌های معمولی و سبک را انجام دهند.

سن و جنسیت، دو عاملی است که معمولا بر بسیاری از بیماری‌ها تاثیر مستقیم می‌گذارد، اما دکتر عبدی می‌گوید: در بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن کلیه که از دیالیز استفاده می‌کنند، نوع جنسیت بیمار ربطی به بروز بیماری ندارد، اما احتمال دارد با افزایش سن، میزان ابتلای افراد به بیماری‌های مزمن کلیه افزایش یابد. رئیس انجمن نفرولوژی ایران خاطرنشان می‌کند: چون بیماری‌هایی مثل دیابت و فشار خون، در سنین بالاتر شایع‌تر است و این دو بیماری هم می‌تواند عوارض کلیوی در پی داشته باشد، بنابراین همه افراد باید مراقب قند و فشار خون خود باشند.

بیماران دیالیزی باید از یک روند منظم درمانی پیروی کنند؛ یعنی سر وقت داروهایشان را مصرف کنند و نوبت‌های درمان دیالیز خود را عقب یا جلو نیندازند، اما خیلی از بیماران پس از گذشت چند ماه از درمان دیالیز، خسته می‌شوند و برای ادامه فرآیند درمان مقاومت
می‌کنند.

دکتر عبدی تاکید می‌کند: یک بیمار مبتلا به نارسایی‌های کلیوی که دیالیز می‌شود باید تا پایان عمر از این روش استفاده کند و این روند درمانی را تا زمان پیوند کلیه ادامه دهد. به همین دلیل بیماران استفاده‌کننده از دیالیز باید بدانند که مقاومت در برابر دیالیز، راه‌حل منطقی برای مقابله با بیماری‌های مزمن کلیه نیست.

وی توضیح می‌دهد: مقاومت بیمار در برابر دیالیز، منجر به تجمع سموم در بدن می‌شود و در صورتی که این مقاومت ادامه پیدا کند، حتی ممکن است به مرگ بیمار منجر شود.

مطابق آمارهای موجود، در کشور ما نزدیک به 30 هزار بیمار استفاده‌کننده از دیالیز وجود دارد که از خدمات مراکز درمانی استفاده می‌کنند، اما رئیس انجمن نفرولوژی ایران معتقد است که آمار بیماران دیالیزی در کشور بیشتر از این رقم‌هاست و اگر پالایش درستی انجام شود، تعداد افراد نیازمند به استفاده از دستگاه‌های دیالیز، بیشتر از آمار فعلی است.

از سوی دیگر، درمان دیالیز یک درمان پرهزینه به حساب می‌آید و به همین دلیل نیز باید از این گروه از بیماران، حمایت بیشتری به عمل آید.

دکتر عبدی یادآور می‌شود: در کشور ما امکانات لازم برای درمان این بیماران وجود دارد و از این جهت نباید بیماران دیالیزی، استرسی در حین استفاده از درمان دیالیز داشته باشند ولی باید حتما به این نکته اشاره کنم که بیماران مبتلا به نارسایی‌های مزمن کلیوی، باید در زمینه رژیم‌های غذایی و همه مراحل درمان بیماری با پزشک معالج خود، بیشترین سطح همکاری را داشته باشند.