زنان شاغل و دغدغه‌های مشترک

«وقتی به خانه می‌رسم، قبل از این که لباس‌هایم را عوض کنم، کیفم را گوشه‌ای می‌گذارم و یکراست به آشپزخانه می‌روم، اجاقی که از صبح خاموش مانده و فضای آشپزخانه‌ای که سرد سرد است، به من می‌گوید که هیچ کس گذرش به آنجا نیفتاده و اگر هم کسی به آشپزخانه آمده فقط سراغ یخچال رفته و برگشته است، گاهی با لباس کار ساعتی در آشپزخانه می‌ایستم و با همان خستگی غذا می‌پزم و میز را می‌چینم تا جواب نگاه‌های گرسنه اعضای خانواده را زودتر بدهم و خودم را از زیر این فشار رها کنم.»

کد خبر: ۴۷۳۳۱۱

این حرف‌ها بخشی از درددل خانم روانپزشکی است که روزی سه ساعت در یک بیمارستان و روزی هفت ساعت در مطب شخصی‌اش کار می‌کند.

«کلید در آپارتمان را که می‌چرخانم، هنوز در باز نشده، به جای سلام و خسته نباشید، می‌شنوم که مامان شام چی داریم؟ من که از صبح روی پا ایستاده‌ام و تمام استخوان‌هایم به صدا درآمده مثل هرشب روانه آشپزخانه زهواردررفته‌ای می‌شوم که روی اجاقش حتی یک قوری چای داغ خوشامد نمی‌گوید.

هرشب همه منتظر می‌مانند تا من سر برسم و مثل جوجه‌های تازه از تخم درآمده دهانشان باز است. تازه مجبورم هرشب دو ساعت خانه‌ای را جمع وجور کنم که از شدت بهم ریختگی انگار بمبی در آن منفجر شده، گاهی آرزو می‌کنم ای کاش هیچوقت مجبور نبودم بیرون از خانه کار کنم.»

اینها هم بخشی از واگویه درونی یک کارگر کارخانه داروسازی است.

مهم نیست، کارگر باشی یا کارمند، دکتر باشی یا مهندس، معلم باشی یا پرستار، ویژگی همه آنها این است که زن هستند، فصل مشترک آنها این است که با وجود زن بودن در بیرون از خانه کار می‌کنند، به خواست خود یا به اجبار، بازهم فرقی نمی‌کند، مهم این است که از چارچوب سنتی خانواده که می‌گوید؛ کار منزل به زن و کار بیرون به مرد اختصاص دارد، گذر کرده‌اند و بدون این‌که چارچوب سنتی و سایر اعضای خانواده تغییر کند، مجبورند، همزمان نقش‌های متعددی بازی کنند، نقش‌هایی که گاه با هم در تعارض است و جالب این که تغییری در رفتار و عادات سایر اعضای خانواده متناسب با تغییر نقش زنان، ایجاد نشده است.

به همین دلیل بسیاری از زنان ما با وجودی که می‌دانند کار بیرون از منزل به استقلال مالی و شخصیتی آنان منجر می‌شود، به دلیل فشار همزمان کار داخل و بیرون از منزل و توقعات بالای اعضای خانواده از آنان از کار بیرون رضایتمندی ندارند.

برخی کارشناسان برای کاهش فشار بر زنان به جای ترک محل کار از تغییر الگوی خانواده‌ها سخن می‌گویند، بویژه این که با رشد مهارت‌آموزی و تخصص‌گرایی در بین زنان، انتظار می‌رود بر شمار زنان در پست کلیدی سازمان‌ها و دستگاه‌های تولیدی و خدماتی اضافه شود، از این رو با توجه به سرمایه‌گذاری دولت و جامعه بر تخصص‌آموزی این زنان براحتی نمی‌توان رای به خانه‌نشینی آنان صادر کرد، بنابراین شاید حمایت و تکمیل عملکرد زنان در کار خانه و به عبارت بهتر مشارکت اعضای خانواده در نقش‌های سنتی زنان در منزل، بر رضایتمندی زنان از حضور در حوزه بیرونی و اقتصادی کمک کند.