با والیزاده خاطرات زیادی داریم. آن هم به واسطه صدای متفاوتش در کارتونهایی مانند «لوک خوششانس» و فیلمهای سینمایی که از تلویزیون هم به نمایش درآمده است.
با والیزاده به گفتوگو نشستیم تا او از تجربیاتش در عرصه دوبله، تلویزیون و رادیو برایمان بگوید.
از کارهای جدیدتان چه خبر؟
خوشبختانه مرتب کار دوبله را انجام میدهم و مدتی است با ورود آقای میدانی به واحد دوبلاژ، کارها دوباره رونق خوبی گرفته است، چون خودشان تحلیلگر سینما هستند و با تمامی بچههای دوبله هم بخوبی آشنایی دارند. به هر حال هم در تلویزیون و هم در رسانههای تصویری کارهای زیادی در حال دوبله شدن است.
از کار اجرا چه خبر؟ چون پیش از این برنامههای زیادی مانند شب مهتاب را اجرا کرده بودید.
بله. بعد از شب مهتاب چند پیشنهاد در این زمینه داشتم که یکی از آنها را پذیرفتم و قرار است از شبکه رسانههای تصویری به بازار بیاید، ولی برای تلویزیون فعلا کاری در زمینه اجرا ندارم.
جرقه ورود به عرصه دوبله چطور در ذهن شما زده شد؟
وقتی بچه بودم زیاد به سینما میرفتم و همیشه آرزویم این بود که روزی در فیلمها به جای بازیگران آن صحبت کنم و به خاطر علاقهای که به این کار داشتم، بالاخره موفق شدم وارد این حرفه شوم.
چه کسی شما را کشف کرد و باعث جذب شما به حرفه دوبله شد؟
در جوانی در تئاترهای لالهزار بازی میکردم. وقتی مشغول بازی در نمایشی به نام «افسانه مرغ هندی» بودم، در آن کار یک نقش کوتاه داشتم. یکی از هنرمندان آن زمان تئاتر به نام منصور متین صدای من را شنید و خوشش آمد و برای کار دوبله دعوتم کرد، من هم با ذوق و شوق زیاد به استودیو شاهین فیلم رفتم و بعد از آن به آقای علی کسمایی معرفی شدم و بعد از آن با استادان دیگری مثل احمد رسولزاده و هوشنگ لطیفپور کار کردم.
امروز مثل گذشته فیلمها و سریالها دوبله نمیشوند و اکثر کارگردانان ترجیح میدهند از صدای سر صحنه استفاده کنند. با این موضوع چقدر موافق یا مخالف هستید؟
صدای سر صحنه این روزها بسیار باب شده است و تنها کارهای تاریخی مثل مختارنامه ممکن است که دوبله شوند یا بعضی اوقات که صدای بازیگر به نقشی که بازی میکند، هماهنگ نیست، از دوبله استفاده میکنند. به هر حال حق انتخاب با عوامل سازنده کارهاست و من نمیتوانم نظر خاصی در این مورد بدهم، چون این کار واقعا سلیقهای است.
دوبلورهای تازهوارد چقدر با دنیای بازیگری آشنا هستند؛ چون آشنایی با فنون بازیگری به احساس آنها در صدایشان کمک زیادی میکند.
بله، دقیقا همینطور است، اما خوشبختانه جوانانی که در این زمینه فعالیت میکنند، بسیار باهوش و بااستعداد هستند و آموزشهای زیادی را در ارتباط با کار دوبله دیدهاند. برای همین نهتنها جملات را درست ادا میکنند، بلکه بخوبی حس صحنه را به مخاطب انتقال میدهند و به هر حال بعد از ما، آنها هستند که باید چرخ این کار را بچرخانند.
شما خیلی کم در زمینه انیمیشن کار کردهاید، اما در همان حد کم هم کارهایتان موفق بودهاند؛ مثل کارتون لوک خوششانس. در ارتباط با دوبله انیمیشن در این سالها چه نظری دارید؟
یک زمانی به فیلمهای کارتونی آنطور که باید و شاید بها داده نمیشد، ولی خوشبختانه در سالهای اخیر فیلمهای کارتونی خوبی دوبله و به بازار عرضه میشوند. البته دوبله کارتون اصلا کار راحتی نیست، چون مخاطب آن کودکان هستند و افرادی که به جای تیپهای کارتونی صحبت میکنند، باید خیلی مهارت داشته باشند. در این زمینه هم دوستان دیگر زیادی هستند که خیلی بهتر از من دارند در این زمینه فعالیت میکنند و موفق هم هستند.
آیا کارتون جدیدی در دست دوبله دارید؟
کارتون عصر حجر که مربوط به 40 سال پیش است را داریم دوباره دوبله میکنیم. این کارتون برای خیلی از همنسلان من خاطرهانگیز است، عصر حجر قرار است به صورت سیدی از طرف رسانههای تصویری به بازار عرضه شود.
رمز ماندگاری صدای منوچهر والیزاده در چیست؟
والیزاده: من در محلههای قدیمی تهران بزرگ شدهام. در برنامه محله ما مناطق قدیم تهران را معرفی میکنیم؛ محلههایی که بازسازی شدهاند و دیگر شکل و شمایل قدیم را ندارند به همین دلیل این برنامه برای من جذابیت دارد
من از 17، 18 سالگی به دنیای دوبله آمدم و همیشه هم با عشق این کار را دنبال کردم و هیچ وقت به دنبال حرفه دیگری نرفتم. اگرچه بازی در سینما و تلویزیون را هم تجربه کردم، اما دوبله عشق اول و آخر من بوده و هست و خواهد بود.
شاید عشقی که به این کار دارم باعث شده است که صدایم برای مخاطبان ماندگار بماند. به نظر من، همه چیز در زندگی فقط پول نیست، بلکه عشق ماندگارتر از هر چیزی است.
تا به حال شده از کاری که میکنید خسته شوید؟
خیر. اگر صد بار دیگر هم به دنیا بیایم، باز هم همین حرفه را انتخاب خواهم کرد.
برای ورود به دنیای دوبله تنها داشتن صدای خوب کافی است؟
معمولا صدای خوب و بیان خوب باعث ترقی یک گوینده میشود.
چطور برای نقشهای مختلف ریتم خاص مورد نظر برای خود پیدا میکنید؟
ما با تصویر حرکت میکنیم، یعنی صدای یک دوبلور خودش را باید تطبیق بدهد با آن کسی که جایش دارد حرف میزند. اگر این مساله درست انجام شود، 50 درصد کار حل شده است.
با 70 سال سن، همیشه جای جوانها حرف زدهاید. این مساله چه حسی در شما به وجود میآورد؟
از این مساله خوشحالم. چون از همان نوجوانی که وارد این کار شدم، همیشه جای جوانترها حرف زدهام و صدایم هم همین طور باقی مانده است. به هر حال سعی کردهام صدایم را خوب حفظ کنم و خرابش نکنم.
و اما برنامه محله ما. چگونه به عنوان راوی به این برنامه دعوت شدید؟
از طرف آقای اردلان عاشوری برای خواندن متنهای این برنامه دعوت به همکاری شدم. البته قبل از آن هم افراد دیگری انتخاب شده بودند، اما در نهایت از من برای خواندن متنهای این کار دعوت شد و از آنجا هم که این برنامه و نشاندادن محلههای قدیمی تهران برایم بسیار جذاب بود، قبول کردم که با این برنامه همکاری کنم.
خودتان چقدر با محلههای قدیمی تهران آشنایی دارید؟
حداقل با محلههایی که خودم در آنها بزرگ شدهام مثل لالهزار، ناصرخسرو، سعدی و... آشنا هستم. فکر میکنم حدود 150 محله قدیمی تهران در این برنامه نشان داده خواهد شد که در نوع خود بسیار کار زیبایی است و دوستان بسیار زحمت کشیدند. آن هم با توجه به اینکه اکثر محلههای قدیمی تهران بازسازی شده یا به اتوبان تبدیل شدهاند.
کمی هم در مورد شبکه نمایش با هم صحبت کنیم. فکر میکنم تاسیس این شبکه به رونق دوباره دوبله کمک کرده است. درست است؟
بله، طبیعتا همینطور است. البته هنوز در شبکه نمایش فیلمهای قدیمی در حال پخش است که امیدوارم با خریداری فیلمهای روز جهان مخاطبان، فیلمهای تازهتری از این شبکه شاهد باشند.
به هر حال در چند سال اخیر آنقدر همه چیز به روز پیش میرود که مردم خیلی راحت میتوانند فیلمهای روز دنیا را ببینند. اما چه بهتر است که آنها را به صورت دوبله تماشا کنند.
بله، اصلا من معتقدم که باید چند تا از سینماهای تهران مثل سابق، تنها فیلمهای روز دنیا را نمایش دهند، اما خوشبختانه یا متاسفانه آنقدر فیلم تولید داخل در پشت اکران و نوبت قرار دارند که شاید این اتفاق هیچوقت نیفتد، اما خیلی خوب بود اگر این اتفاق میافتاد مردم روی پرده سینما فیلمهای مطرح را به تماشا مینشستند.
آیا میتوانید بگویید در طول زندگیتان چند فیلم دیدهاید؟
خیر، آنقدر زیاد است که شمارش آنها امکان ندارد.
تاثیرگذارترین فیلمی که تا به حال دیدهاید؟
فیلم «نجات سرباز رایان» که در آن خودم به جای تام هنکس حرف زدم و فیلم «مسیر سبز» که آن هم برایم بسیار خاطرهانگیز است.
برایتان مهم است که به جای نقش اول یا نقش دوم یا حاشیهای صحبت کنید؟
خیر، اما بیشتر برای نقش اول فیلم دعوت به همکاری میشوم و میتوانم بگویم تا به حال به جای بازیگران مطرحی چون ادی مورفی، تام کروز، جان تراولتا، ویل اسمیت و... حرف زدهام که همه آنها برایم جذاب و جالب بوده است.
و در نهایت این که از فیلمهای نوروزی چه خبر؟ آیا در نوروز 91 شاهد فیلمهای جدید از سیما خواهیم بود؟
معمولا دقیقه 90 فیلمهای نوروز برای دوبلهکردن به واحد دوبلاژ تحویل داده میشود و به همین دلیل آخر سال حسابی سر دوبلورها شلوغ میشود. فکر میکنم امسال و در نوروز بینندگان شاهد فیلمهای شاد و مفرحی از شبکههای سیما باشند. فکر میکنم فیلم پنگوئنها که در آن جیم کری ایفای نقش کرده، قرار است از یکی از شبکههای سیما پخش شود. به هر حال مخاطبان تا نوروز باید صبر کنند.
محبوبه ریاستی - جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم