به گزارش جامجم آنلاین، طرح پرستار پیگیر در سالهای اخیر به یکی از برنامههای مهم وزارت بهداشت برای تداوم مراقبت از بیماران پس از ترخیص از بیمارستان تبدیل شده است؛ برنامهای که با هدف کاهش عوارض ناشی از قطع روند مراقبت، پیشگیری از بستری مجدد و افزایش پایبندی بیماران به درمان اجرا میشود. در این طرح، پرستاران پس از ترخیص بیمار، طی تماسهای تلفنی منظم وضعیت جسمی، روند مصرف دارو، نیاز به مراجعات درمانی و مشکلات احتمالی را پیگیری میکنند تا بیماران در حساسترین دوره پس از بستری، بدون حمایت رها نشوند.
در همین راستا، دکتر عباس عبادی معاون پرستاری وزارت بهداشت در گفتوگو با جامجم آنلاین درباره طرح پرستار پیگیر اظهار کرد: در این طرح، بیماران پس از ترخیص از بیمارستان، بسته به نوع بیماری، حداقل یک ماه و در برخی موارد تا یک سال به صورت تلفنی توسط تیم پرستاری پیگیری میشوند.
او افزود: وضعیت عمومی بیمار، روند مصرف داروها، نیاز به مراجعه مجدد به درمانگاه و سایر شاخصهای درمانی بر اساس چکلیستها و فرمهای ارزیابی استاندارد پایش میشود تا از تداوم صحیح روند درمان اطمینان حاصل شود.

گسترش طرح از ۱۰۰ به ۹۵۰ بیمارستان
معاون پرستاری وزارت بهداشت با اشاره به روند توسعه این برنامه گفت: اجرای طرح از سال ۱۴۰۰ با پوشش پنج بیماری مزمن و پرتکرار در ۱۰۰ بیمارستان آغاز شد. پس از موفقیت مرحله آزمایشی، هر سال هم تعداد بیماریهای تحت پوشش و هم شمار مراکز مجری افزایش یافت.
به گفته او، اکنون بیش از ۹۵۰ بیمارستان در سراسر کشور این طرح را اجرا میکنند و ۱۶ بیماری مزمن و شایع در حوزه بزرگسالان و کودکان به طور مستمر تحت پایش قرار دارند. برخی بیمارستانها نیز به صورت داوطلبانه، متناسب با نیازهای خود، بیماریهای دیگری را نیز به این فهرست افزودهاند.
کاهش ۲۵ درصدی بستری مجدد بیماران
عبادی با اشاره به شاخصهای ارزیابی این طرح اظهار کرد: میزان بستری مجدد بیماران، مراجعات غیرضروری به اورژانس، میزان پایبندی بیماران به درمان و رضایتمندی آنان از مهمترین شاخصهای سنجش عملکرد پرستار پیگیر است.
او ادامه داد: نتایج ارزیابیها نشان میدهد اجرای این طرح تاکنون بیش از ۲۵ درصد از بستری مجدد بیماران را کاهش داده است؛ رقمی که مطابق استانداردهای جهانی، دستاوردی قابل توجه محسوب میشود و در نتیجه آن، بار اقتصادی تحمیلشده به خانوادهها، بیمارستانها و نظام سلامت نیز به میزان قابل توجهی کاهش یافته است.
او تأکید کرد: یکی از مهمترین دستاوردهای این طرح، حفظ کرامت بیماران است؛ بهگونهای که احساس رها شدن پس از ترخیص از بیمارستان تا حد زیادی از بین رفته و اکنون بیش از ۷۸ درصد بیماران مشمول این ۱۶ بیماری، خدمات پیگیری پس از ترخیص را دریافت میکنند.
شناسایی بیش از ۳ هزار مورد جدید سرطان در خانواده بیماران
معاون پرستاری وزارت بهداشت از توسعه طرح به حوزه غربالگری خانواده بیماران مبتلا به سرطان نیز خبر داد و گفت: از سال گذشته، دو بیماری سرطان پستان و سرطان روده بزرگ به برنامه اضافه شدهاند؛ زیرا مطالعات نشان میدهد این بیماریها ارتباط قابل توجهی با سابقه خانوادگی و عوامل ژنتیکی دارند.
او افزود: در قالب این برنامه، اعضای خانواده بیماران نیز مورد پایش قرار گرفتند که نتیجه آن شناسایی بیش از ۱۵۵۰ مورد جدید سرطان پستان و بالغ بر ۱۷۰۰ مورد جدید سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه بیماری بود؛ افرادی که توانستند درمان خود را در زمان مناسب آغاز کنند.
چه بیماریهایی تحت پوشش هستند؟
به گفته عبادی، نارسایی قلبی، بیماریهای عروق کرونر، نارسایی و بیماریهای تنفسی در بزرگسالان و کودکان، دیابت، فشار خون بالا، برخی اختلالات روان، بیماران دارای قطع عضو، سرطان پستان و سرطان روده بزرگ از جمله بیماریهای تحت پوشش این طرح هستند.
او اضافه کرد: از سال گذشته، آسیبدیدگان جنگ تحمیلی اخیر نیز به عنوان شانزدهمین گروه هدف، تحت پوشش برنامه پرستار پیگیر قرار گرفتهاند.
استفاده از هوش مصنوعی در آینده
عبادی درباره مهمترین چالشهای توسعه این طرح نیز گفت: در حال حاضر مانع جدی در زمینه بودجه یا نیروی انسانی وجود ندارد و مهمترین مسأله، فرهنگسازی در نظام سلامت و جلب اعتماد بیشتر مردم است.
او با بیان اینکه پرستار پیگیر از جمله طرحهای کمهزینه، اما پربازده حوزه سلامت محسوب میشود، خاطرنشان کرد: این برنامه میتواند از پیشرفت بیماریها جلوگیری کرده و به شناسایی زودهنگام برخی بیماریها کمک کند.
او گفت: امیدواریم با بهرهگیری از ظرفیت هوش مصنوعی، روند ارائه این خدمات در آینده تسهیل شود و دسترسی مردم به خدمات مراقبتی پس از ترخیص، آسانتر و کمهزینهتر باشد.
خدمات پرستار پیگیر برای مردم رایگان است
معاون پرستاری وزارت بهداشت با تأکید بر رایگان بودن خدمات طرح پرستار پیگیر گفت: تمامی خدمات این طرح بدون دریافت هیچگونه هزینهای به مردم ارائه میشود و بیماران نباید مبلغی بابت پیگیریهای پرستاری پس از ترخیص پرداخت کنند.
او افزود: علاوه بر پیگیری وضعیت بیماران، همکاران پرستاری در صورت نیاز، روند دریافت خدمات درمانی را نیز برای بیماران تسهیل میکنند؛ بهگونهای که نوبتگیری برای مراجعه به پزشک، تصویربرداری، آزمایشها و سایر خدمات درمانی با سهولت بیشتری انجام میشود.
او ادامه داد: تنها در صورتی که بیمار به خدمات درمانی یا تشخیصی نیاز داشته باشد، مطابق مقررات بیمهای، فرانشیز همان خدمت را پرداخت میکند، اما خدمات مربوط به طرح پرستار پیگیر به طور کامل رایگان است.
پوشش ۹۵ درصدی بیمارستانهای کشور
عبادی با اشاره به دامنه اجرای این برنامه اظهار کرد: این طرح ابتدا در بیمارستانهای دولتی آغاز شد، اما اکنون محدود به این مراکز نیست و در اغلب بیمارستانهای کشور اجرا میشود.
او با بیان اینکه از حدود ۱۰۸۰ بیمارستان کشور، بیش از ۹۵۰ بیمارستان مجری این طرح هستند، افزود: تنها برخی بیمارستانهای کوچک که تعداد بستری کمی دارند، امکان اجرای این برنامه را ندارند و در مجموع، بالغ بر ۹۵ درصد بیمارستانهای واجد شرایط تحت پوشش قرار گرفتهاند.
عبادی همچنین از همکاری بیمارستانهای خصوصی در اجرای این برنامه خبر داد و ابراز امیدواری کرد مشارکت این مراکز بیش از گذشته گسترش یابد.
اتصال پرستار پیگیر به پزشک خانواده و مراقبت در منزل
عبادی از برنامه وزارت بهداشت برای اتصال طرح پرستار پیگیر به نظام پزشک خانواده و خدمات مراقبت در منزل خبر داد و گفت: معاونت پرستاری و معاونت بهداشت وزارت بهداشت به صورت مشترک در حال طراحی زنجیرهای از خدمات سلامت هستند که از ارتقای سلامت تا مراقبتهای تسکینی را در بر میگیرد.
به گفته او، مراقبت پرستاری در منزل به طور قطعی یکی از اجزای این برنامه خواهد بود و طرح پرستار پیگیر نیز به عنوان بخشی از نظام ارجاع و پزشک خانواده در این ساختار تعریف شده است.
هدفگذاری برای پوشش کامل تا پایان سال
معاون پرستاری وزارت بهداشت درباره زمان بهرهمندی همه مردم از این خدمات اظهار کرد: در حال حاضر نیز بیماران در سراسر کشور میتوانند از خدمات پرستار پیگیر استفاده کنند، اما برای تحقق پوشش کامل، افزایش تعداد پستهای سازمانی و نیروی انسانی این حوزه ضروری است.
او در پایان ابراز امیدواری کرد با توسعه زیرساختهای انسانی، پوشش این طرح تا پایان سال ۱۴۰۵ به ۱۰۰ درصد برسد و همه بیماران واجد شرایط بتوانند از خدمات مراقبتی پس از ترخیص بهرهمند شوند.