قصرقند؛ سرزمین شالیزارهای همیشه سبز

به گزارش خبرنگار جام جم آنلاین سیستان و بلوجستان - علی اکبر رهدار

کمتر کسی تصور می‌کند در جنوب سیستان و بلوچستان و در دل اقلیم گرم و خشک، شهرستانی وجود داشته باشد که شالیزارهای سرسبز آن در کنار باغ‌های انبه، نخلستان‌های خرما و مزارع مرکبات، چشم‌اندازی شبیه شمال کشور خلق کرده باشد.

قصرقند به برکت رودخانه دائمی کاجو و منابع آبی ارزشمند، سال‌هاست یکی از مهم‌ترین مراکز کشاورزی سیستان و بلوچستان محسوب می‌شود و اقتصاد بخش زیادی از مردم آن بر پایه زراعت و باغداری استوار است.

قابلیت کشت سه نوبت برنج در سال، تولید محصولات گرمسیری با کیفیت، وجود هزاران هکتار باغ و اراضی مستعد و همچنین نیروی انسانی فعال، ظرفیت‌هایی است که می‌تواند این شهرستان را به یکی از قطب‌های کشاورزی جنوب کشور تبدیل کند؛ ظرفیتی که هنوز آن‌گونه که شایسته است به فعلیت نرسیده و با چالش‌هایی همچون کمبود صنایع تبدیلی، خام‌فروشی، خشکسالی و محدودیت منابع آبی روبه‌روست.

در چنین شرایطی، توسعه کشاورزی قصرقند نه تنها به معنای رونق اقتصاد محلی، بلکه گامی مهم در مسیر امنیت غذایی، اشتغال پایدار و توسعه متوازن جنوب شرق کشور خواهد بود.

مدیر جهاد کشاورزی قصرقند در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: یک‌هزار و ۴۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی این شهرستان در سال زراعی جاری به کشت برنج اختصاص یافته و قصرقند با برخورداری از بیشترین سطح زیر کشت این محصول در سیستان و بلوچستان، از ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به یکی از قطب‌های پایدار تولید برنج در جنوب کشور برخوردار است.

سعید امیری افزود: شهرستان قصرقند در مجموع دارای ۱۸ هزار و ۴۰۰ هکتار اراضی کشاورزی است که از این میزان، پنج هزار و ۲۰۰ هکتار به اراضی زراعی، سه هزار و ۲۰۰ هکتار به باغات و ۱۰ هزار هکتار نیز به اراضی دیم اختصاص دارد و بخش کشاورزی نقش مهمی در اقتصاد و اشتغال منطقه ایفا می‌کند.

وی افزود: سالانه حدود ۲۷۷ هزار تن محصولات زراعی و بیش‌از ۳۰ هزار تن محصولات باغی در این شهرستان تولید می‌شود که نشان‌دهنده ظرفیت بالای قصرقند در تامین محصولات کشاورزی و توسعه امنیت غذایی است.

مدیر جهاد کشاورزی قصرقند با بیان اینکه متوسط عملکرد محصول برنج حدود سه تن در هر هکتار است و بخش عمده برنج تولیدی برای مصرف خانوارهای منطقه و بازارهای محلی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی ادامه داد: برنج در این شهرستان با استفاده از ۶ رقم شامل صدری، بوتو، باسمتی، شفق، شیرودی و هیر کشت می‌شود که به دلیل سازگاری با شرایط اقلیمی منطقه، از کیفیت مطلوب و عملکرد مناسبی برخوردار هستند.

امیری با اشاره به ظرفیت‌های آبی شهرستان گفت: وجود ۱۶۳ رشته قنات فعال، ۴۵۰ چاهک، ۱۱۳ زهکش و ۵۰ چشمه تامین آب مورد نیاز شالیزارها و اراضی کشاورزی را امکان‌پذیر کرده و سبب شده کشت برنج در این منطقه با وجود شرایط کم‌آبی استان تداوم داشته باشد.

وی اظهار کرد: شرایط آب و هوایی مناسب موجب شده در برخی اراضی شهرستان، ۲ نوبت و حتی سه نوبت کشت برنج در طول سال انجام شود که این ویژگی، قصرقند را به یکی از مناطق کم‌نظیر استان در زمینه تولید این محصول تبدیل کرده است.

مدیر جهاد کشاورزی قصرقند گفت: عملیات کاشت برنج همچنان به شیوه سنتی و با اتکا به نیروی انسانی انجام، اما در مرحله برداشت از کمباین‌های کشاورزی استفاده می‌شود که این اقدام ضمن کاهش هزینه‌ها، سرعت برداشت و بهره‌وری را افزایش داده است.

وی به ظرفیت باغداری قصرقند اشاره کرد و گفت: ۴۰۰ هکتار از باغات این شهرستان به کشت انبه اختصاص دارد و بیش‌از ۶۰ رقم مختلف این محصول در منطقه پرورش می یابد که تنوع کم‌نظیری در کشور محسوب می‌شود.

امیری افزود: متوسط عملکرد تولید انبه در قصرقند حدود ۱۵ تن در هر هکتار است و این محصول علاوه‌بر تامین نیاز بازارهای داخلی، ظرفیت مناسبی برای توسعه صنایع تبدیلی و ایجاد ارزش افزوده در بخش کشاورزی دارد.

وی با تاکید بر لزوم توسعه زیرساخت‌های کشاورزی خاطرنشان کرد: تقویت سامانه‌های نوین آبیاری، توسعه مکانیزاسیون، حمایت از تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاری در صنایع فرآوری محصولات کشاورزی می‌تواند زمینه افزایش بهره‌وری، ایجاد اشتغال پایدار و ارتقای جایگاه قصرقند به عنوان یکی از قطب‌های مهم کشاورزی جنوب شرق کشور را فراهم کند.

مدیر جهاد کشاورزی قصرقند گفت: بهره‌گیری از ظرفیت منابع آبی سنتی، اقلیم مناسب، تنوع محصولات و تجربه کشاورزان، فرصت ارزشمندی برای توسعه پایدار بخش کشاورزی در قصرقند ایجاد کرده و این شهرستان می‌تواند نقش مؤثرتری در تولید محصولات راهبردی و رونق اقتصادی سیستان و بلوچستان ایفا کند.