افزایش نرخ تورم در ترکیه

این رقم فراتر از پیش بینی های تعدیل شده بانک مرکزی ترکیه است. بانک مرکزی ترکیه در سالجاری دو بار هدف نرخ تورم سال 2011 را تعدیل کرد.

نرخ تورم برای سالجاری میلادی 6/5 درصد هدف گذاری شده بود که بانک مرکزی ترکیه با لحاظ افزایش قیمت ها و تاثیر پذیری اقتصاد ترکیه از تحولات جهانی، دو بار در تخمین های خود برای نرخ تورم پایان سالجاری میلادی تعدیل کرد و در گزارش ماهانه تورم خود آخرین تخمین خود را 3/8 درصد اعلام کرده بود.

موسسه آمار دولتی ترکیه مطابق زمانبندی اعلام شده در خصوص داده های اقتصادی کلان ترکیه، امروز پنجشنبه نرخ تورم این کشور در ماه اکتبر، 10 ماه اول سالجاری و یک سال گذشته و میانگین 12 ماهه منتهی به اکتبر سالجاری را اعلام کرد.

براساس داده های این موسسه که عموما سوم هر ماه میلادی نرخ تورم ماه پیش را اعلام می کند، در ماه اکتبر سالجاری میلادی نرخ تورم ترکیه در شاخص قیمت های مصرف کننده و تولید کننده به ترتیب به 27/3 و 60/1 درصد رسید.

نرخ تورم ترکیه در 10 ماه اول سالجاری میلادی نیز در شاخص قیمت های مصرف کننده و تولید کننده به ترتیب به 95/7 درصد و 48/11 درصد، در یک سال گذشته منتهی به اکتبر سال جاری به 66/7 و 58/12 درصد و میانگین 12 ماهه نیز به ترتیب به 93/5 درصد و 26/10 درصد شد.

کارشناسان اقتصادی مهمترین عامل در رشد شدید نرخ تورم در ماه اکتبر را ناشی از تاثیرات افزایش نرخ برابری اسعار خارجی به ویژه دلار در قبال لیرترک بر سطح قیمت ها ارزیابی می کنند.

افزایش شدید نرخ مواد غذایی که سهمی برابر 30 درصد در تغییرات نرخ تورم در این کشور دارد و همچنین افزایش نسبت های مالیاتی برخی از کالا و خدمات و افزایش قابل توجه نرخ برق و گاز از عوامل مهم انحراف جدی در هدف نرخ تورم ترکیه در سالجاری ارزیابی می شود.

منحنی نرخ تورم ترکیه که با شیب ملایمی حرکت روبه کاهش داشت، در ماه پنجم سالجاری میلادی تقریبا متوقف شد و از آن ماه به بعد سیر صعودی ملایمی به خود گرفت. حرکت قیمت ها در ترکیه از سپتامبر شتابان شد که این حرکت بطور فزاینده ای در ماه اکتبر نیز ادامه یافت.

موضوع مهمی که در فرایند نرخ تورم ترکیه در ماه های اخیر جلب توجه می کند، رو به تعمیق بودن شکاف در نرخ شاخص مصرف کننده و تولید کننده است.

کارشناسان رشد نامتوازن در شاخص قیمت های مصرف کننده و تولید کننده و به عبارت دیگر بالارفتن رشد نرخ تورم ترکیه در شاخص تولید کننده نسبت به نرخ تورم این کشور در شاخص مصرف کننده که انتظار می رود در ماه های آتی بطور بارزتری خود را نشان دهد، چالشی جدی پیش روی تولید کننده است و این سووال را پیش آورده است که تولید کننده تا چه اندازه و برای چه مدتی خواهد توانست از انعکاس افزایش جدی در هزینه تولید به مصرف کننده مقاومت کند.

در دوره اخیر افزایش نرخ اسعار خارجی به ویژه دلار در قبال لیر ترک، هزینه واردات ترکیه را که بیش از 6/71 درصد از واردات آن را مواد خام و نیمه ساخته تشکیل می دهد، به شدت بالا برده است.

در ماه سپتامبر نرخ برق و گاز در ترکیه بین 12 تا 15 درصد افزایش یافت که تاثیر تورمی آن بر قیمت ها در ماه گذشته خود را نشان داد ولی پیش بینی می شود در دو ماه آتی تاثیری کاهنده بر سطح قیمت ها داشته باشد.

انحراف جدی در نرخ تورم، بانک مرکزی ترکیه را برآن داشت تا رویکرد جدی در سیاست های پولی اتخاذ و دوباره از سود بهره استفاده کند و با اجرای سیاست های انقباضی، در صدد مهار تورم باشد تا تورم دو رقمی نشود.
نرخ تورم ترکیه در سال 2010 در شاخص مصرف کننده و تولید کننده به ترتیب به 40/6 درصد و 87/8 درصد و میانگین نرخ تورم این کشور نیز به ترتیب به 57/8 درصد و 52/8 درصد رسیده بود.

این موسسه با اساس قراردادن نرخ شاخص مصرف کننده در سال 2003 میلادی برابر 100 واحد، نرخ تورم این کشور را محاسبه می کند. در محاسبه شاخص قیمت مصرف کننده، تغییرات قیمت در 449 کالا و خدمات مختلف لحاظ می شود. در محاسبه شاخص تولید کننده نیز، تغییرات قیمت در 768 ماده بررسی می شود.

اقتصاد ترکیه بعداز رکود شدیدی که تحت تاثیر بحران مالی جهانی دچار آن شده بود، از سه ماهه آخر سال 2009 با رشد شش درصدی به حرکت درآمد و درسال 2010 میلادی بیش از 9/8 رشد دست یافت.

رشد اقتصادی ترکیه در سه ماهه اول سالجاری به 6/11 درصد و در سه ماهه دوم به 8/8 رسید و پیش بینی می شود در سه ماهه سوم و چهارم به سرعت روبه کاهش باشد.