پلمب مراکز ترک اعتیاد غیرقانونی

براساس آخرین آمار اعلام شده درباره شمار مراکز غیرمجاز ترک اعتیاد، هم‌اکنون حدود 1000 مرکز از این دست وجود دارد. از دیدگاه سازمان بهزیستی، مراکز ترک اعتیاد غیرقانونی مراکزی هستند که هنوز مجوز فعالیت‌شان را از این سازمان نگرفته‌اند و تصمیمی نیز برای مجوزدار شدن ندارند.

حدود یک ماه پیش فرهاد اقطار، سرپرست دفتر مداخله و بازتوانی بهزیستی اظهار کرد: تعداد کمپ‌هایی که مجوز فعالیت‌شان را از بهزیستی دریافت کرده‌اند، تقریبا یک‌پنجم کمپ‌های ترک اعتیاد غیرمجاز است و سازمان بهزیستی قصد دارد با معرفی آنها به نیروی انتظامی، مانع فعالیت‌شان شود.

او به مردم اطمینان داد که بهزیستی با شناسایی این مراکز و معرفی‌شان به نیروی انتظامی از فعالیت‌شان جلوگیری خواهد کرد، اما این قول رسانه‌ای، همان وعده‌ای است که در سال‌های 88 و 89 نیز بارها از زبان مسوولان گوناگون در ستاد مبارزه با موادمخدر شنیده شده بود و اثری نداشت.

حتی امسال نیز اکبر رنجبرزاده، رئیس فراکسیون مبارزه با موادمخدر مجلس در گفت‌وگو با فارس تهدید کرد، کمپ‌های ترک اعتیاد غیرمجاز که برای ترک اعتیاد اعمال وحشیانه انجام می‌دهند، تعطیل می‌شوند و فقط آنهایی که می‌توانند طبق ضوابط فعالیت کنند، مجوز می‌گیرند، اما همه این وعده‌ها درباره جمع‌آوری مراکز ترک اعتیاد غیرمجاز تاکنون از حد گفت‌وگو‌های رسانه‌ای فراتر نرفته است.

با این‌حال ،ادامه خط و نشان کشیدن‌ها علیه مراکز غیرمجاز ترک اعتیاد به آنجا می‌رسد که روز گذشته نیز محمدصادق فتح‌اللهی، مدیرکل دفتر توسعه مشارکت‌های مردمی و سازمان‌های مردم‌نهاد ستاد مبارزه نیز تعطیل کردن این مراکز را جزو اولویت‌های کاری ستاد مبارزه با موادمخدر برشمرد.

این مسوول که اخبار حوادث مربوط به مرگ معتادان را مربوط به مراکز غیرمجاز می‌داند و اصرار دارد که این مراکز نباید با مراکز غیراستاندارد متقاضی مجوز اشتباه گرفته شوند، در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: تاکنون گزارش قتل معتادی از سمن‌های غیراستاندارد به دست ما نرسیده است.

فتح‌اللهی در گفت‌وگوی تکمیلی با «جام‌جم»، مراکز ترک اعتیاد را به 3 گروه مراکز دارای مجوز، مراکز متقاضی مجوز که ممکن است از استانداردهای لازم برخوردار نباشند و مراکز غیرقانونی که علاقه‌ای به گرفتن مجوز ندارند، تقسیم‌بندی می‌کند.

براساس گفته‌های او در مراکز مجوزدار ترک اعتیاد و مراکز غیراستانداردی که متقاضی مجوز هستند نگهداری معتادان اجباری نیست، اما در مراکز غیرقانونی ترک اعتیاد، معتادان به اجبار نگهداری می‌شوند و مسوولان این مراکز در ازای نگهداری از آنها هزینه‌‌های هنگفت از خانواده‌های‌شان دریافت می‌کنند.

این مراکز همان‌هایی هستند که به گفته فتح‌اللهی در اولویت تعطیلی از سوی ستاد مبارزه با موادمخدر قرار دارند، با این حال مدیرکل دفتر توسعه مشارکت‌های مردمی و سازمان‌های مردم‌نهاد ستاد مبارزه با موادمخدر، آماری از شمار مراکز غیرقانونی ترک اعتیاد ندارد و معتقد است سازمان بهزیستی و نیروی انتظامی باید در این زمینه آمار ارائه دهند.

این اظهارنظر در شرایطی صورت می‌گیرد که ستاد مبارزه با موادمخدر از مدت‌ها پیش مسوولیت اعلام هر گونه آماری در حوزه اعتیاد را عهده‌دار شده بود و از سازمان‌ها و نهادهای دیگر درخواست می‌کرد از ارائه آمار در این باره خودداری کنند.

به گفته او، ستاد مبارزه با موادمخدر مکاتبات زیادی با وزارت ارشاد مبنی بر لزوم نظارت بر آگهی‌های چاپ شده در روزنامه‌ها داشته ‌است که مستلزم نظارت دستگاه‌های متولی بر تبلیغات غیرقانونی، شبکه‌های ماهواره‌ای و روزنامه‌هاست.

در هر صورت به نظر می‌رسد وقت آن رسیده که مسوولان برای جمع‌آوری مراکز ترک اعتیاد غیرقانونی باید هرچه سریعتر راهکارهای عملی بیندیشند، چرا که شهروندان به تنهایی قادر به تشخیص مراکز قانونی از غیر‌قانونی نیستند و برای درمان معتادان خود ناچار به این‌گونه مراکز مراجعه می‌کنند.

مریم یوشی‌زاده
گروه جامعه