سردرگمی و ابهام در نتایج آزمون دکتری

با گذشت دو روز از اعلام نتایج نهایی اولین آزمون سراسری دکتری بسیاری از پذیرفته‌نشدگان ورود به این دوره در شوک قرار دارند. اولین آزمون نیمه‌متمرکز دکتری سال 1390 پنجشنبه 25 فروردین در 32 شهر کشور و 61 حوزه امتحانی با رقابت 130 هزار و 900 نفر در گروه‌های فنی و مهندسی، علوم پایه، علوم انسانی، کشاورزی، زبان‌های خارجی، دامپزشکی، هنر و تربیت بدنی و 107 کد رشته برگزار شد، بر این اساس ظرفیت پذیرش اعلام شده در دفترچه آزمون دکتری امسال، حدود 5600 نفر اعلام شده بود و این در حالی است که تنها نزدیک به 4700 نفر در این آزمون پذیرفته شده‌اند. بنابراین با توجه به این که بیش از 14 هزار نفر در مرحله آزمون کتبی دکتری پذیرفته و برای مصاحبه به دانشگاه‌های مختلف معرفی شدند، حدود 9 هزار نفر مردود اعلام شده‌اند که بسیاری از این افراد با وجود کسب رتبه مطلوب در آزمون کتبی و دریافت رضایت استادان حین مصاحبه در زمره مردودشدگان قرار دارند.

به گفته یکی از داوطلبان این آزمون که با وجود رتبه عالی در آزمون مردود شده، آزمون نیمه‌متمرکز می‌خواست از بی‌عدالتی‌ها بکاهد در حالی که مشکلات گزینش سلیقه‌ای همچنان به قوت خود باقی است. این داوطلب ادعا می‌کند: هنوز هیچ کارنامه‌ای در اختیار نداریم که بدانیم چند نفر نمره بالاتری از ما کسب کرده‌اند اما من اطمینان دارم با نظر ناعادلانه استادان دانشگاهی در زمان مصاحبه مردود شده‌ام.

یکی دیگر از داوطلبان با داشتن 4 مقاله علمی ـ پژوهشی نیز ادعا می‌کند : مصاحبه‌ها بشدت سطحی بود، من با مدارک و سوابق علمی‌ام به مصاحبه رفتم اما آنان نه تنها به این سوابق توجهی نکردند بلکه سوالات سطحی پرسیدند.

امرایی یکی دیگر از داوطلبان دکتری است که سال گذشته هم مردود شده است. او ادعا می‌کند: سال گذشته رتبه علمی و نمره زبان بسیار خوبی داشتم، اما زمان مصاحبه چون جزو دانشجویان استادان مصاحبه‌کننده نبودم، براحتی و بدون هیچ دلیل قانع‌کننده‌ای پذیرفته نشدم.

در واکنش به این‌گونه اظهارات‌، ابراهیم خدایی، قائم‌مقام سازمان سنجش به «جام‌جم» توضیح می‌دهد: آزمون دکتری امسال 5433 نفر ظرفیت داشت که در مرحله اول 4762 نفر پذیرفته شدند و 671 نفر از کل ظرفیت که بیشتر به ظرفیت رشته‌های مدرسی معارف و الهیات اختصاص دارد باقی مانده است. وی در پاسخ به این که قرار بود ظرفیت دکتری به 10 هزار نفر ارتقا یابد توضیح می‌دهد: این تصمیم در شورای عالی انقلاب فرهنگی اتخاذ شده و معاونت آموزشی وزارت علوم رشته‌ها و رشته محل‌های مربوط به این ظرفیت را اعلام خواهد کرد. اما هنوز ظرفیتی به سازمان سنجش اعلام نشده و برخی امیدوارند این ظرفیت به نیمسال دوم تحصیلی برسد.

قائم‌مقام سازمان سنجش درباره بلاتکلیفی و نمرات خام داوطلبان و این که علت مردودی خود را نمی‌دانند تاکید می‌کند: سازمان سنجش هنوز هیچ کارنامه دکترایی را منتشر نکرده و اواخر هفته آینده این کارنامه‌ها در سایت سازمان قرار می‌گیرد، بر این اساس اگر داوطلبان یک هفته صبر کنند هم نمراتشان را می‌بینند و هم اگر نیاز باشد در سایت و در مقابل برخی اسامی می‌نویسیم که برای اخذ اطلاعات و علت عدم پذیرش باید به کجا مراجعه کنند.

براساس این گزارش، نتایج رشته‌هایی که پذیرش دانشجوی آنها مربوط به بهمن ماه است و همچنین ظرفیت‌های جدیدی که از سوی دانشگاه‌ها به سازمان سنجش اعلام می‌شود در مرحله دوم افزایش ظرفیت آزمون دکتری اعمال خواهد شد. آغاز این مرحله بستگی به زمان اعلام ظرفیت‌ها از سوی دانشگاه‌ها دارد و به محض این‌که ظرفیت‌های جدید از طرف دانشگاه‌ها به سازمان سنجش برسد، اعلام اسامی داوطلبان واجد شرایط صورت می‌گیرد.همچنین وزیر علوم پیش از این خبر داده بود که با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی ظرفیت پذیرش دانشجوی دکتری امسال به 10 هزار نفر افزایش می‌یابد که با اعلام ظرفیت از سوی دانشگاه‌ها و انجام مصاحبه از دارندگان رتبه‌های بعد از پذیرفته‌شدگان نهایی، یعنی 4400 نفر دیگر نیز در مرحله بعد که زمان آن مهر ماه به صورت روزانه اعلام می‌شود، به جمع پذیرفته‌شدگان آزمون دکتری نیمه‌متمرکز اضافه می‌شوند.

با این حال برخی داوطلبان هنوز بلاتکلیف هستند که آیا در زمره پذیرفته‌شدگان دکتری خواهند بود؟ نتایج آزمون دکتری در حالی اعلام شده که افزایش ظرفیت آن تا 10 هزار نفر در پیچ وخم تصمیمات شورای عالی انقلاب فرهنگی معطل مانده و احتمال قبولی دوباره مردودشدگان دکتری در مرحله بعدی، آنان را بلاتکلیف نگاه داشته است. به ادعای برخی داوطلبان این امر از نبود برنامه‌ریزی و مدیریت صحیح در آزمون نیمه‌متمرکز حکایت می‌کند.

مربیان پیمانی دانشگاه هم که تاکنون سهمیه خاصی در آزمون دکتری داشته‌اند و یکباره با حذف این سهمیه مردود مانده‌اند در انتظار قول وزارت علوم برای حل مشکل خود قرار دارند. بنابر دستورالعمل اعلام شده از سوی معاونت آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مربیان پیمانی دانشگاه‌ها، کلیه مراکز آموزشی پژوهشی و دستگاه‌های اجرایی مشمول استفاده از سهمیه مربیان نیستند.

بنابر اعلام این مدارک، سهمیه مربیان تنها به مربیان رسمی قطعی و رسمی آزمایشی وزارت علوم اختصاص دارد. براساس ارائه معرفی‌نامه رسمی مبنی بر واجد شرایط بودن برای استفاده از امتیاز ویژه مربیان رسمی قطعی و رسمی آزمایشی وزارت علوم این سهمیه شامل مربیان رسمی قطعی و رسمی آزمایشی شاغل در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی و غیردولتی، دانشگاه پیام‌نور، دانشگاه جامع علمی ـ کاربردی و دستگاه‌های اجرایی منظور می‌شود.بنابراین ابهام آزمون دکتری همچنان وجود دارد و برخی داوطلبان هدف اولیه آزمون نیمه‌متمرکز را که احقاق حق و اجرای عدالت در گزینش دانشجو بود، خدشه‌دار شده عنوان می‌کنند.

کتایون مصری‌‌ /‌‌ گروه جامعه