مأموریتی برای‌کارآگاه زیردریایی قطبی

 این زیردریایی رباتیک که برای لغزیدن به زیر حفره‌های لایه یخی ستبر جنوبگان طراحی شده است، بزودی نخستین نگاه مستقیم به کوه‌های یخ در حال ذوب شدن را برای دانشمندان به ارمغان خواهد آورد، چرا که اکنون باور عمیق دانشمندان بر این است که ناحیه مذکور در حکم صفر زمین برای تعقیب ردپاهای تغییر اقلیم است. موضوع پایش ذوب شدن یخ دریا به نوبه خود مؤلفه‌ای حیاتی و تعیین‌کننده برای مطالعات سنجش اثرات گرمایش جهانی به شمار می‌رود، اما جمع‌آوری داده‌ها تاکنون بیشتر حول محور یک کار از راه دور همراه با اندازه‌گیری‌های برداشته شده از سطوح صفحات یخی تعریف شده است. ولی ربات زیردریایی قرار است با جمع‌آوری اطلاعات و بازیابی نمونه‌هایی از زیر یک کوه یخ عظیم قطب جنوب وضعیت موجود را عوض کند. این مهم در حالی است که پیش‌بینی بالا آمدن سطوح آب دریا همواره کار دشواری بوده است، چرا که دانشمندان برای ارائه مدل‌های رایانه‌ای موثق، اطلاعاتی در اختیار نداشته‌اند ولی این ربات پرسه زن زیر یخی ملقب به SIR به مشاهده واقعی فرآیند ذوب شدن درست در جایی خواهد پرداخت که آب دریا به پایه کوه یخی برخورد می‌کند و این همان جایی است که طرف توجه دانشمندان قرار دارد چون که آب‌های گرم اقیانوسی به طور بالقوه‌ای به زیر فلات قاره یخ رخنه کرده است و فرآیند ذوب شدن را تسریع می‌کنند. ضمن این که این ناحیه جایی است که تاکنون دست بشر به آن نرسیده و احتمالا هیچ‌گاه نخواهد رسید. البته قبل از آن که SIR برای مأموریت جنوبگان به خدمت گرفته شود برای یک رانش آزمایشی در اواخر امسال یا اوایل 2012 برنامه‌ریزی می‌شود و چنانچه همه چیز خوب پیش برود حدود یک سال بعد برای انجام یک سری از مأموریت‌ها روانه خواهد شد. این ربات زیردریایی با وزنی حدود 997 کیلوگرم و قطری 55 سانتی‌متری برای مانور حرکتی مناسب از میان حفره‌ها، در سراسر مأموریت پیمایش و نمونه‌گیری خود ـ که پیش‌بینی می‌شود هر نوبت تا 10 روز طول بکشد ـ از سوی یک مرکز کنترل سطحی هدایت و توان بخشی می‌شود. ادوات و تجهیزات علمی همراه آن شامل 5 دوربین، یک بازوی رباتیک برای نمونه‌برداری و مجموعه‌ای از دیگر ابزارآلات و حسگرها برای ردیابی جریان‌ها، نمونه آب، سنجش فاصله‌ها و نقشه برداری بستر دریا خواهد بود. ضمن این که برای زیست‌شناسان علاقه‌مند به جوامع میکروبی زنده زیر یخ نیز نتایج سودمندی درپی خواهد داشت، چرا که همیشه ورود به مکان‌های جدید مترادف کشف گونه‌های جدید است.

مترجم: مهریار میرنیا

منبع: Discovery