در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
شهرها و جاذبهها
آخرین نفسهای کالشور
در حال حاضر شهرهای بزرگی در دنیا وجود دارند که در حاشیه رودخانهها و مسیلها توسعه یافتهاند. افزایش جمعیت شهری و نیاز روزافزون آنها به زیبایی و بالا رفتن آلودگیهای زیست محیطی، توجه به این مهم را دو چندان ساخته است. یکی از این رودها در ایران، رود کال شور است.
کال شور شهرستان سبزوار که بزرگترین و مهمترین کال مرکزی ایران به شمار میآید، یکی از مهمترین منابع طبیعی کشور است که متاسفانه بدون استفاده بهینه از آن، از حاشیه جنوبی شهر سبزوار عبور و در ادامه از طریق دشت خارتوران وارد دشت کویر میشود.
رود شور شهرستان سبزوار که در گویش محلی به کال شور معروف است، بزرگترین رودخانهای است که از شمال شرق کشور وارد حوزه آبخیز مرکزی ایران شده و به دشت کویر منتهی میشود. رودخانه کال شور از ارتفاعات 2600 متری کوههای کمر سیاه در شمال غرب تربتحیدریه سرچشمه گرفته و پس از طی مسافتی بیش از 440 کیلومتر به ارتفاع کمتر از 800 متری به دشت خارتوران و سپس دشت کویر وارد میشود. این کال که با شیب متوسط 2/1 درصد و از فاصله 5 کیلومتری از جنوب شهر سبزوار بدون استفاده عبور میکند چندی است مورد بیمهری دیار سربداران قرار گرفته و نقش هدایتکننده فاضلاب شهری را به دشت کویر و به مجاورت خارتوران و بزرگترین ذخیرهگاه زیست کره کشور داردکه گونههای نادر جانوری و گیاهی را در خود جای داده است.
خارتوران را آفریقای ایران لقب دادهاند. ذخیرهگاه زیست کره توران با مساحت یک میلیون و 470 هزار و 640 هکتار بزرگترین ذخیرهگاه زیست کره ایران است که بعد از سرنگتی آفریقا واقع در کشور تانزانیا دومین منطقه بیوسفر جهان به شمار میآید. کال شور سبزوار چندی است با ریخته شدن فاضلاب تصفیهخانه شهری که متاسفانه دقیقا در مجاورت کال ساخته شده دیگر آن چهره زیبای خود را از دست داده و بیشتر شبیه یک لجنزار میماند.
این کال در ادامه مسیر، دیگر از بلورهای سفید و شفاف نمک خود هیچ نشانی ندارد.
البته بعضی شنیدهها حاکی از این است که اداره آب و فاضلاب شهرستان سبزوار در مسیر کال و در یک مورد در نزدیکی روستای برآباد مقداری از آب کثیف فاضلاب را جهت کاشت نوعی گیاه تحقیقاتی به نام آتری پلکس و با هدف جایگزینی با درختچه طاق از کال خارج میکند و پس از آبیاری این نمونه به کال برمیگرداند که این امر نمیتواند جلوگیری کامل از ادامه حرکت پسابها تلقیشود و بیتوجهی مسوولان را به آلودگی این کال توجیه کند.
نه تنها بوی بد ناشی از رهاسازی این پسابها در ورودی جنوب شهر آزاردهنده است، بلکه با توجه به نزدیک بودن بسیاری از روستاهای شهرستان سبزوار به کال شور، بزودی شاهد نشت فاضلاب به سفرههای زیر زمینی آب آشامیدنی این روستاها خواهیم بود.
سعید علیآبادی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
