خلیج مکزیک زنگ خطری برای خلیج فارس

متخصصان انواع روش‌ها را برای مهار نشت نفت به کار گرفتند و سرانجام پس از کش و قوس‌های فراوان با استقرار یک حفاظ پوششی 73 تنی روی محل فوران، موفق به مهار آن شدند، ولی پس از چند روز مجدد خبر از نشت نفت از بستر دریا داده شد.

به گفته کارشناسان، این حادثه علاوه بر خسارات اقتصادی و از بین رفتن 17 هزار فرصت شغلی در مناطق ساحلی، ابعاد و پیامدهای مخرب زیست‌محیطی گسترده‌ای بر جای گذاشته است که تبعات آن سال‌ها به طول خواهد انجامید. وخامت ناشی از آن به حدی است که نفت تا عمق شن‌های ساحلی برخی نقاط نیز نفوذ کرده و نگرانی گسترده ساحل‌نشینان 5 ایالت جنوبی آمریکا را سبب شده است. تصاویر منتشر شده از این رویداد خصوصا آلودگی حیوانات دریایی و پرندگان آغشته به نفت و آب‌های آلوده گواهی بارز بر عمق این فاجعه هستند.

اما در این سوی جهان و در پهنای خلیج فارس هم‌اکنون سکوها و چاه‌های نفتی متعددی وجود دارند که توسط کشورهای مجاور آن در حال بهره‌برداری هستند.

وجود هزاران کیلومتر خطوط لوله انتقال نفت که بعضا به دلیل شوری آب دچار پوسیدگی شده و نشت ذرات نفتی را در پی دارند، صدور 50 درصد نفت خام جهانی توسط نفت‌کش‌ها از طریق تنگه هرمز و تبعات مترتب بر آن، بروز آلودگی‌های نفتی در مراحل اکتشاف و استخراج، مبین این موضوع است که آلاینده‌های نفتی هم‌اکنون بزرگ‌ترین عامل تهدیدکننده زیستگاه‌های دریایی خلیج فارس هستند. باید توجه داشت وقتی نفت و مشتقات آن وارد دریا می‌شود، تغییر شیمیایی زیادی نمی‌کند، به همین دلیل اجزای تشکیل‌دهنده آن می‌تواند اثرات مخربی روی زندگی آبزیان بر جای گذارد.

وجود ترکیبات سمی ناشی از احتراق نفت که بعضا سرطان‌زا هستند وارد آب شده و با راهیابی به بدن آبزیان وارد چرخه غذایی انسان نیز می‌شوند، ضمنا فتوسنتز گیاهان آبزی بر اثر قرار گرفتن ذرات نفتی روی سطح آب متوقف شده و اختلال در تنفس موجودات دریایی و مرگ آنها را باعث خواهد شد. از دیگر سو عوامل مخرب دیگری چون اجرای پروژه‌های پتروشیمی، ایجاد بنادر و مستحدثات در دریا که ارزیابی دقیق زیست‌محیطی ندارند و ورود پساب‌ها و فاضلاب‌های صنعتی و شهری به آب‌های ساحلی را نباید نادیده انگاشت، چراکه مجموعا باعث وارد آمدن آسیب‌های جدی به اکوسیستم منطقه و زیست‌بوم‌های دریایی خواهند شد.

بی‌شک هیچ کس مخالف توسعه متوازن و استفاده از منابع عظیم خدادادی و کسب درآمد نیست، اما اصرار بر توسعه بدون ملاحظه و بی‌توجهی به معیارهای زیست‌محیطی به خودی خود عامل نابودکننده بسیاری دیگر از ثروت‌های خدادادی خواهند شد و با تداوم روند فعلی با توجه به محصور بودن خلیج فارس، امکان بروز فاجعه زیست‌محیطی در آن دور از انتظار نخواهد بود، چراکه هم‌اکنون نیز اخباری مبنی بر تهدید اکولوژی خلیج فارس ازجمله مرگ مرجان‌ها و آبزیان را شاهد هستیم.

بنابراین به منظور پیشگیری از وقوع چنین رویدادی باید تمام کشورهای ذی‌نفع بخصوص کشورهای منطقه با اتخاذ راهکارهای اساسی و عملی مبتنی بر روش‌های علمی و با همراه کردن شرکت‌های نفتی و صنایع فعال در حوزه خلیج‌فارس، اقدام مشترکی را برای حفظ و احیای ذخایر دریایی و ممانعت از وقوع حوادثی مشابه خلیج مکزیک به عمل آورند، چراکه گنجینه خلیج فارس متعلق به همه جهانیان است و باید در نگه داشتن آن کوشا بود.