شهر ما ،خانه ما نشد که نشد

توی اتوبان شهر، ماشین کناری سطح آسفالت را با سطل زباله اشتباه گرفته و به تذکر تو پوزخندی می‌زند و محکوم به فضولی می‌شوی؟ چه باید کرد وقتی که نگاهت را سال‌هاست از جوی شهر می‌دزدی، اگر شانس داشته باشی و موشی آن میان نترساندت، پشت سدی از زباله، آب جمع شده و زباله‌های غوطه‌ور حالت را به هم می‌زند؟ حالا که رسم شده در اعیاد مذهبی مردم به خیابان‌ها می‌آیند و شیرینی و شربت توزیع می‌کنند، چه باید کرد تا هزاران هزار لیوان و ظرف یک‌بار مصرف جلوی پایت نباشد؟

به نظرم بهتر است کمی رودربایستی را کنار بگذاریم، مشکل دقیقا به خودمان برمی‌گردد. ما که همه جا به فرهنگ والای خودمان مفتخریم لحظه ریختن زباله کنار ساحل، جوی آب، رودخانه، دریا و حتی در کوچه و خیابان محل زندگیمان به تنها چیزی که فکر نمی‌کنیم همین فرهنگ است.

از ماست که بر ماست و این بار انگشت اتهام، سمت هیچ نهاد دولتی و غیردولتی نمی‌چرخد. توقع این‌که مسوولان در پی پاکسازی مدام محیط زیست و شهر و آبادی باشند، دور از منطق و انصاف است.

جریمه ریختن غیرقانونی زباله به مکان‌های عمومی در شهری مانند تورنتوی کانادا 380 دلار است، یعنی دست‌کم بیش از نیمی از حقوق کارمندان و کارگران ایرانی. این جریمه دقیقا نشان‌دهنده اهمیت موضوع است.

حالا تصور کنید همین جریمه در کشور ما قانون شود، بی‌شک تحملش را نداریم، اتفاقا تحمل زباله را هم نداریم اما خودمانیم هنوز یاد نگرفته‌ایم زباله‌هایمان را تو خیابان، کنار جاده‌ و ... نریزیم.

حالا چند سالی است که ریختن زباله از جرایم راهنمایی و رانندگی محسوب می‌شود. برابر ماده 206 قانون آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی، ریختن هرگونه آشغال،‌ زباله، مایعات، ‌نخاله مصالح ساختمانی، شیء و آب دهان از درون خودرو به سطح معابر تخلف و ممنوع است زیرا باعث انحراف وسایل نقلیه درحال حرکت از مسیر اصلی می‌شود و جریمه آن 15هزار تومان است. اما این قانون هم انگار چندان نتوانسته بازدارنده باشد. انبوه زباله‌های شهری و بین شهری گواه این مطلب است.

پس می‌ماند کار فرهنگی که دست رسانه‌ها را می‌فشارد. البته مدارس، دانشگاه‌ها، برنامه‌های بازآموزی کارمندان و فضاهایی اینچنینی باید متولی خاصی در این حوزه پیدا کنند. فعلا که شهر ما خانه ما نشده است.

مستوره برادران نصیری 
گروه جامعه