لیتراکن، پدیده نوظهور معماری

در مشخصات تکنیکی لیتراکن حداقل فیبر موجود 4 درصد و حداکثر 5 درصد است و هر 4 درصد فیبر اپتیکی به کار رفته می‌تواند تنها 3 درصد نور تابیده شده را عبور دهد. این محصول در سال 2004 میلادی توسط معماری مجارستانی به نام آرن لوسونزی (Aron Losonczi) اختراع شد. او در ‌27 سالگی این محصول را اختراع کرد و توانست در سال 2006 میلادی برای افزایش تولید این محصول با شرکت‌های بزرگ مصالح نوین ساختمانی به توافق برسد. ساختار لیتراکن به گونه‌ای است که الیاف نوری شیشه‌ای که بین دو وجه اصلی بلوک بتونی قرار گرفته‌اند، نور را از بتون عبور می‌دهند. فیبرهای نوری به کار رفته در این بتون، قابلیت انعطاف‌پذیری زیادی دارند ولی تاثیر منفی روی مقاومت فشاری یا کششی بتون نمی‌گذارند و نوع آنها به شکلی است که می‌توانند نور را در بتون‌هایی که ضخامت آنها نزدیک به 20 متر می‌رسند نیز انتقال دهند.

لیتراکن در مواردی چون ساخت دیوارها، کف‌پوش‌ها، تزیینات دکوراسیون داخلی و برخی صنایع متفرقه استفاده می‌شود. متداول‌ترین استفاده آن در ساخت دیوارهای داخلی و خارجی است و ضخامت آن را با توجه به ضرایب ایستایی دیوار انتخاب و تولید می‌کنند. در دیوارها با عبور نور ضخامت دیوار کاملا مشخص است و همین خاصیت سنگینی و استحکام دیوار را در مکان‌های مختلف نشان می‌دهد. برای مثال راستای شرقی ـ غربی، بهترین حالت کاربری دیوارهای لیتراکنی را فراهم می‌سازد تا در زمان طلوع و غروب خورشید که اشعه آفتاب در راستای کمتری به دیوار می‌تابد میزان نور بیشتری نمایان باشد.

مصرف لیتراکن به عنوان کف‌پوش به این گونه است که از زمان طلوع آفتاب تا پیش از غروب مانند بتون معمولی به نظر می‌رسد ولی هنگام غروب با انعکاس رنگ‌هایی که در طول روز بر آنها تابیده درخشش چشمگیری را آغاز می‌کنند. یکی از مصارف مهم لیتراکن استفاده آن در دکوراسیون داخلی است. در این زمینه می‌توان فضایی دلنشین و آرامش‌بخش را با نورپردازی صحیح و مطلوب ایجاد کرد. لیتراکن به عنوان بلوک یا پانل، با ابعاد استاندارد 300 × 600 میلی‌متر و با ضخامت 500 ـ 25 میلی‌متر تولید می‌شود و در رنگ‌های سیاه، سفید و خاکستری در بازار موجود است.

دیوارهای ساخته شده از لیتراکن از پشت، نورپردازی می‌شوند و از اجسام محوطه تصویر بسیار زیبایی را به نمایش می‌گذارند، در حالی که می‌توان زیبایی‌های خارج از فضا را بدون جابه‌جایی به فضای مورد نظر هدایت کرد.

دیگر استفاده لیتراکن در طراحی لامپ لیتراکیوب (Litracub Lamp) است. به این صورت که تعدادی بلوک لیتراکنی را به صورت دلخواه روی هم می‌چینند (مثلا به شکل مکعب) و منبع نور را داخل آن قرار می‌دهند تا نور پس از عبور از بتون به فضای بیرون منتقل گردد و جلوه‌ای زیبا را به نمایش بگذارد.

در بحث مسلح کردن لیتراکن، در بعضی از انواع لیتراکن شیارهایی در داخل بتون ایجاد شده که میلگردها را به صورت افقی و عمودی از آنها رد می‌کنند و همان طور که گفته شد چون فیبرها خاصیت انعطاف‌پذیری دارند اطراف میلگردها را می‌پوشانند و از نمایان بودن آنها جلوگیری می‌کنند. به غیر از این انواع، عایق‌های حرارتی و صوتی متناسب با لیتراکن نیز تولید شده‌اند. در چنین آزمایشی موفقیت بتون مسلح لیتراکن به اثبات رسیده است.