سونامی خورشیدی واقعیت دارد

سال‌ها پیش وقتی فیزیکدانان خورشیدی دلایلی مبنی بر وجود امواج شدید ناشی از گردش پلاسمای گرم در امتداد خورشید ارائه کردند در ارتباط با دریافتشان دچار شک و تردید شدند. اندازه پدیده مشاهده شده سرسام‌آور و گیج‌کننده بود. بزرگ‌تر از خود زمین بود و از مرکز یک الگوی دایره‌شکل با محیطی حدود میلیون‌ها کیلومتر به طور موج‌دار حرکت می‌کرد.

کد خبر: ۳۰۷۰۷۳

ناظران باور دارند که این قضیه ممکن است خطای چشم بوده و شبحی از پدیده‌های دیگر باشد، ولی به یقین یک موج واقعی نیست. جو گارمن، یکی از متخصصان فیزیک خورشیدی در مرکز پرواز فضایی گدارد می‌گوید: امروز ما می‌دانیم که سونامی‌های خورشیدی واقعیت دارند.

وجود سونامی‌های خورشیدی به وسیله فیلم گرفته شده از سوی فضاپیمای STEREO در فوریه 2009 وقتی لکه خورشیدی 11012 به شکل اتفاقی فوران کرد به تایید رسید.

این انفجار، ابرگازی یک میلیون تنی را در فضا پرتاب کرد و باعث ایجاد سونامی در سطح خورشید شد. این امواج توسط فضاپیمای STEREO از 2 موقعیت مختلف ثبت شد و نمای بی‌نظیری از این اتفاق را برای محققان به وجود آورد. محققان معتقدند قطعا این یک موج است، اما نه موجی از آب، بلکه موجی غول‌پیکر از پلاسمای گرم و امواج مغناطیسی. نام فنی و تخصصی این امواج به طور خلاصهMHD است.

STEREO دنباله‌ای به بلندی 100 هزار کیلومتر را مشاهده کرد که با سرعت 560 هزار مایل بر ساعت به سمت خارج در حرکت بود که انرژی آن معادل 2400 مگاتن تی. ان. تی بود. سونامی‌های خورشیدی پیش از این در سال 1997 توسط رصدخانهSOHO کشف شده بود. در ماه می همان سال یک ابرگازی)CME( از ناحیه‌ای فعال در سطح خورشید شروع به وزیدن کرد و این رصدخانه سونامی‌ای را که از محل انفجار بلند شده بود، ثبت کرد.

محققان شگفت‌زده شدند. آیا این یک موج است یا سایه‌ای بالای سر ابرCME ؟ تنها ثبت این واقعه توسطSOHO برای پاسخ به پرسش کافی نبود. نه تنها برای اولین موج مشاهده شده از این دست که برای تمامی اتفاقات مشابه ثبت شده از سوی این رصدخانه بود. این سوال تا سال 2006 و پرتابSTEREO همچنان باقی ماند و در سال 2009 به جواب رسید. سونامی‌های خورشیدی خطر مستقیمی برای زمین محسوب نمی‌شوند، با وجود این موضوع مهمی برای مطالعه هستند. ما می‌توانیم با استفاده از آنها شرایط خورشید را تشخیص دهیم. همچنین امواج سونامی می‌تواند در پیش‌بینی آب و هوای فضایی به ما کمک کند.