نیجریه و بحران نا آرامی‌ها

به گمان بسیاری از تحلیلگران، بازگشت آرامش و ثبات به نیجریه چندان دور از ذهن نیست چرا که دولت خواسته‌های شورشیان را قبول کرده و وعده داده است سرمایه‌گذاری خود را در منطقه افزایش دهد و شرایط را برای رشد این مناطق فراهم آورد .

البته شورشیان نیز تنها درخواست خود را رشد منطقه و ریشه‌کن کردن فقر عنوان کرده بودند و با قبول دولت به این امر بسیار محتمل به نظر می‌رسد که نا آرامی‌ها به پایان برسند.

نیجریه به عنوان یک کشور تولید کننده نفت همانند سایر کشورهای صادر کننده نفت از جایگاه ویژ‌ه‌ای در جهان برخوردار است. چاه‌های نفت نیجریه منابع انرژی نوینی را به روی جهانیان گشوده است. بر اساس آمارها ایالات‌متحده در حدود 16 درصد از نفت مورد نیاز خود را از آفریقا تامین می‌کند و در نظر دارد این میزان را تا 25درصد افزایش دهد.

این در حالی است که حدود 8 تا 10 درصد واردات نفت آمریکا از نیجریه تامین می‌شود، اما ناآرامی‌های نیجریه و حملات پیاپی به خطوط لوله نفتی و همچنین ربوده شدن کارکنان شرکت‌های خارجی شاغل در حوزه نفت موجب شده تولید نفت نیجریه تا یک سوم ظرفیت واقعی‌اش کاهش یابد.

این میزان کاهش درآمد عواقب سنگینی برای کشور به همراه داشته و موجبات افزایش فقر و بزهکاری را فراهم آورده است اما با آغاز روند صلح امید می‌رود دوباره تولید نفت در نیجریه رونق خود را بازیابد و شرایط برای تمام ساکنین این کشور تغییر کند.

با نزدیک شدن سال نو میلادی کسانی که به پایان یافتن درگیری‌ها و بازگشت آرامش امیدوار بودند امید‌های خود را به آرامی از دست می‌دهند و این موضوع به این خاطر است که دو فردی که بیشترین تاثیر را در شکل‌گیری روند صلح و اعلام آتش‌بس و مذاکره با شورشیان داشتند در حال حاضر قادر به ادامه این کار نیستند.

یارادوا (رئیس‌جمهور) به‌خاطر عارضه قلبی بیش از یک ماه است که برای معالجه در عربستان‌سعودی بسر می‌برد و همچنین تیمی الایبه، مشاور مخصوص او که بیشترین نقش را در متقاعد کردن شورشیان برای مذاکره ایفا کرد هم‌اکنون برای مداوای خود در لندن، پایتخت بریتانیا به‌سر می‌برد.

این عوامل باعث شده کار ادامه مذاکرات و روند صلح به دست سایر دولتمردان بیفتد اما به اعتقاد رهبران شورشی این دولتمردان اصلا قابل اعتماد نیستند و آنها چندان مایل به ایجاد آرامش در نیجریه نیستند و بیشتر مایلند شرایط به حالت اول خود بازگردد.

یکی دیگر از عواملی که روند صلح را چندان امیدوار کننده نمی‌نماید عدم وجود اتحاد و یکپارچگی در میان شورشیان است. از زمانی که نهضت آزادی دلتای نیجر آغاز شد هیچگاه اتحاد و یکپارچگی در بین شورشی‌ها تا بدین حد اندک نبوده است.

این جنبش در ابتدا به رهبری هنری اوکا، یک فعال اقتصادی آغاز شد. زمانی که او به اتهام خیانت، تروریسم و اقدام علیه امنیت ملی در سال 2007 دستگیر شد، شکاف میان شورشیان رو به افزایش گذاشت. وقتی در ماه جولای اوکا آزاد شد دیگر رهبران قدرت یافته نهضت اجازه ندادند که دوباره رهبری را بر عهده بگیرد و او را به حاشیه راندند.

عمق شکاف میان شورشیان زمانی آشکار شد که اوکا آخر هفته گذشته هشدار داد فرآیند صلح تاثیری در شرایط ایجاد نکرده است و تهدید کرد اگر دولت مردان اقدام عملی در راستای تحقق وعده‌های خود نکنند آنها در روند آتش‌بس خود تجدید نظر خواهند کرد.

شورشیان در پی این اظهارات حملاتی را به چند لوله انتقال نفت انجام دادند و با این کار بطور غیرمستقیم دولت را تهدید به حملات گسترده‌تر کردند اما چند ساعت پس از این اقدامات مک آنتونی، از فرماندهان دسته‌های نظامی شورشیان با اقدامات اوکا و طرفدارانش به‌شدت مخالفت کرده و اظهارات و اقدامات آنها را محکوم کرد.

او تاکید کرد: ما می‌خواهیم که مردم و دولت بدانند که این اقدامات توسط کسانی انجام شده است که دشمنان نهضت به شمار می‌آیند . ما کاملا واقفیم که روند صلح بسیار کند پیش می‌رود ولی رهبران شورشیان قصد توقف در مذاکرات را ندارند. آنها قصد دارند تا حصول نتیجه نهایی گفتگو ها وضعیت آتش‌بس را حفظ کنند.

این اظهارات نشان دهنده انفکاک و شکاف شدید میان شورشیان است که آینده نیجریه را در هاله‌ای از ابهام قرار می‌دهد. آنتونی در مصاحبه‌ای با روزنامه تایمز اعلام کرده بود به ثمر نشستن روند صلح تنها به سلامتی و بازگشت رییس‌جمهور بستگی دارد زیرا دولت بخاطر فساد فراوانی که در خود پرورانده قادر به انجام کاری موثر در این راستا نخواهد بود مگر اینکه برای ریشه‌کن کردن فساد دست به اقدامی اساسی و گسترده بزند.

منبع: اکونومیست
مترجم: فرزین تکلو