توافق هسته‌ای در وین

در پایان روز نخست این نشست در وین بود که سایت‌های داخلی از اقدام جمهوری اسلامی ایران به حذف فرانسه از گفتگوهای وین خبر دادند. فردای آن روز هم منوچهر متکی وزیر امور خارجه کشورمان رسما اعلام کرد که ایران سوخت مورد نیاز خود را از طریق آمریکا و روسیه تامین می‌کند.

جمهوری اسلامی ایران، علت این مساله را کوتاهی فرانسه نسبت به تعهدات قبلی خود در قبال تهران اعلام کرد چرا که پاریس با توجه به خلف وعده‌هایی که در گذشته در معاهدات مختلف با ایران داشته سابقه خوبی از خود در مشارکت با کشورمان به جا نگذاشته است.

یکی از مهم‌ترین پیمان شکنی‌های پاریس در ارتباط با تهرانبه کارخانه غنی سازی اوردیف در فرانسه برمی گردد که به قراردادی در قبل از انقلاب اسلامی مربوط می‌شود.

ایران از گذشته در کارخانه اوردیف سهم داشته و بر اساس قراردادی که میان پاریس و تهران منعقد شده است، 10 درصد از سهام این کارخانه متعلق به ایران است اما طرف فرانسوی با نقض قرارداد خود، سهم ایران را بلوکه کرده است.

به گفته ابوالفضل ظهره وند، مشاور دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان در حال حاضر با توجه به سهامی که ما پیش از انقلاب خریده ایم، چند تن مواد اولیه و گاز هگزافلوراید اورانیوم داریم که می‌توانیم آنها را برداریم یا بفروشیم اما این مواد در حال حاضر تحت کنترل فرانسوی هاست.

وی با اشاره به مواضع خصمانه پاریس علیه کشورمان در ماه‌های اخیر گفت: چگونه می‌توان به کشوری که این گونه قراردادهای قانونی خود را زیر پا می‌گذارد، اعتماد کرد و این در حالی است که مواضع آنها در ماه‌های اخیر نیز این روند را بدتر کرده است.

ظهره وند همچنین به مواضع نیکلا سارکوزی، رئیس جمهور فرانسه در خصوص پرونده هسته‌ای کشورمان اشاره کرد و افزود: مواضع سارکوزی در ماه‌های اخیر به صورت علنی علیه ما بوده و فرانسوی‌ها حتی در امور داخلی ما دخالت کرده‌اند؛ به گونه‌ای که کاملا غیرقابل اعتماد هستند.

سارکوزی در میان روسای جمهوری کشورهای غربی همواره تندترین مواضع را نسبت به پرونده هسته‌ای کشورمان داشته و بارها بصراحت جمهوری اسلامی ایران رابا اتهام تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای، تهدید به حمله نظامی کرده است.

اما با تمام این حرف‌ها، کنار آمدن فرانسه با این مساله که از گفتگو با ایران کنار گذاشته شده است، برای پاریس کاری بسیار دشوار بود و پس از اعلام این مساله بود که تقلای این کشور برای ادامه حضور در فهرست کشورهای طرف قرارداد ایران جهت تهیه سوخت آغاز شد.

فرانسه، اولین تولید‌کننده سوخت هسته‌ای در جهان است و در این زمینه آمریکا و روسیه در مکان‌های بعد از این کشور قرار می‌گیرند. شاید از همین روست که پاریس با این حدت و شدت تلاش کرد تا خود را در قرارداد تامین سوخت ایران شریک کند، چرا که حضور در همین قراردادهاست که می‌تواند رتبه این کشور را در مقام نخست تولیدکنندگان سوخت حفظ کند.

بر همین اساس، از روز سه‌شنبه و پس از اعلام رسمی حذف فرانسه، تلاش‌های این کشور آغاز شد و منابع مطلع از مذاکرات وین، از فشار شدید نماینده فرانسه بر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای جا دادن نام این کشور در متن پیش‌نویس توافق‌نامه نهایی خبر دادند.

فرانسه: جبران می‌کنیم

در نهایت فرانسه برای بقا در توافق‌نامه تامین سوخت رآکتور تهران، با دوری جستن از کوتاهی‌های گذشته خود در عمل به تعهدات هسته‌ای سابق با ایران، اعلام کرد؛ پاریس برای تصحیح رفتار گذشته و پایبندی به تعهدات جدید، متعهد است.

به گزارش واحد مرکزی خبر و به گفته منابع آگاه، نماینده فرانسه در مذاکرات وین همچنین خواستار وساطت مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نزد تهران شد تا پاریس بتواند در قرارداد تامین سوخت رآکتور تهران حضور داشته باشد.

یک منبع آگاه دیگر نزدیک به مذاکرات وین تاکید کرد: فرانسه با این اقدام درپی تصحیح رفتار گذشته و اصلاح کارنامه خود در تعامل هسته‌ای با ایران است تا در نتیجه تهران بپذیرد پاریس یکی از طرف‌های قرارداد با ایران برای تامین سوخت هسته‌ای رآکتور تحقیقاتی تهران باشد.

مذاکرات در مجموع سازنده بود

اگر چه فرانسه با این پیگیری‌ها ظاهرا موفق شده است به توافقاتی با کشور روسیه برسد تا در تهیه سوخت ایران نقش داشته باشد، اما جمهوری اسلامی ایران، مسکو را به عنوان اجراکننده قرارداد خود معرفی کرده و بر عزم جدی خود برای حذف گفتگوی مستقیم با فرانسه تاکید می‌ورزد.

علی‌اصغر سلطانیه، نماینده‌ دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پس از پایان مذاکرات وین در زمینه انتقال سوخت به رآکتور تهران، با اشاره به تهیه متن پیش‌نویس موافقت‌نامه در این مذاکرات به ایسنا گفت: ما اعلام کرده‌ایم این پیش‌نویس باید بررسی شود و فعلا درخصوص موافقت یا مخالفت با آن صحبتی نمی‌کنیم.

وی درخصوص این‌که «نام فرانسه در متن پیش‌نویس موافقت‌نامه‌ مذکور آمده، درحالی که ایران در پایان روز اول مذاکرات، از خارج کردن نام فرانسه از مجموع کشورهای پیشنهاددهنده خبر داده بود» گفت: بعد از آن‌که روسیه و آمریکا برای ارائه‌ سوخت به ایران اعلام آمادگی کردند، آژانس اعلام کرد فرانسه نیز می‌خواهد در این خصوص همکاری داشته باشد.

وی افزود: فرانسه در مذاکرات وین حضور داشت اما ما در ابتدای مذاکرات با مرور سابقه‌ فعالیت‌های هسته‌ای این کشور در ایران و انتقاداتی که بنده نسبت به نقض تعهدات فرانسه در 30 سال گذشته در قبال ایران مطرح کردم، گفتیم تمایلی به حضور فرانسه در این مذاکرات و قرارداد احتمالی نداریم.

سلطانیه ادامه داد: ما اعلام کردیم تمایلمان این است که همکاری‌هایمان در چارچوب یک قرارداد با روسیه باشد و در متن پیش‌نویس موافقت‌نامه، ضمن آن‌که کشورهای دیگر از جمله آمریکا و فرانسه نامشان ذکر شده است، اما طرف قرارداد اصلی روسیه خواهد بود و فرانسه یا هر کشور دیگری می‌تواند در ذیل این کشور وارد شود.

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، این مذاکرات را در مجموع سازنده و موفق دانست و گفت: ما مطالب و نظرات خود را مطرح کردیم و براساس صحبت‌هایی که شد، مدیر کل آژانس که تمام‌مدت در مذاکرات حضور داشت و هماهنگ‌کننده‌ آن بود در جمع‌بندی، متنی را به عنوان موافقت‌نامه‌ همکاری طبق استانداردهایی که آژانس با کشورهای مختلف دارد، تنظیم کرد و بنا به درخواست ایشان تا پایان روز جمعه کشورهای شرکت‌کننده نظراتشان را به مدیر کل ارائه می‌کنند.

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ادامه داد: اولین بار است که آژانس به وظیفه‌ اصلی خود مبنی بر ایجاد تسهیلات میان کشورهای عضو در چند سال گذشته عمل می‌کند و ما از این رویداد به عنوان یک عضو آژانس حمایت می‌کنیم.

همه طرف‌ها در این مذاکرات کمک کردند

محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در جمع خبرنگاران، نشست وین را مذاکراتی برای دستیابی به مدالیته تامین سوخت مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی تهران خواند و یادآور شد: این رآکتور در زمینه‌های انسان‌دوستانه و تولید ایزوتوپ‌های مورد استفاده در پزشکی فعالیت می‌کند.

به گزارش ایرنا، البرادعی با اشاره به ضرورت برگزاری این نشست به عنوان یک اقدام اعتمادساز و بازشدن راهی برای مذاکره افزود: همه طرف‌ها در این مذاکرات کمک کردند.