چالش‌های روابط چین و آمریکا

چین و آمریکا اگرچه دارای روابط بزرگ اقتصادی و تجاری گسترده‌ای با یکدیگر هستند اما اختلافات عمیق سیاسی و نظامی دو کشور بر سر موضوعات مختلف بین‌المللی همیشه روابط پکن و واشنگتن را تحت‌الشعاع قرار داده است.

حضور نیروهای آمریکایی در اقصی نقاط جهان از جمله شبه‌جزیره کره، گسترش سلاح‌های هسته‌ای و کشتارجمعی توسط آمریکا، دخالت در امور داخلی کشورها، مساله نقض حقوق بشر در چین و... از جمله موضوعاتی است که همواره پکن و واشنگتن را رودر روی هم قرارداده است.

واشنگتن همواره پکن را به نقض حقوق بشر متهم کرده است و با پیش کشیدن مسائلی مثل دالایی لاما در تبت و استقلال تایوان تلاش کرده چین را در موضع انفعال قرار دهد.

اگرچه سفرهای هیات‌های تجاری و اقتصادی دوکشور به پکن و واشنگتن در سطوح بالا و با رویکرد مثبت صورت می‌گیرد اما تاکنون این مراودات نتوانسته است بر دیدگاه‌های سیاسی ونظامی دوکشور بویژه واشنگتن تاثیر مثبتی داشته باشد.

در زمان حاضر مجموع سرمایه‌گذاری آمریکا در چین بیش از 48 میلیارد دلار است درحالی که حجم مبادلات دوجانبه دوکشور از 33 میلیارد دلار در سال 1992 به 230 میلیارد دلار در سال 2004 رسیده است. این درحالی است که کسری تجاری آمریکا با چین درسال 2005 حدود 202 میلیارد دلار بوده است.

هرچند روابط تجاری آمریکا و چین گسترده و روبه رشد است اما این روابط نیز فارغ از اختلاف و برخورد نیست. پایین بودن ارزش یوان (پول چین) در مناسبات تجاری آمریکا و چین، صادرات کالاهای ارزان چینی به آمریکا و موضوع دامپینگ از جمله مسائلی است که در روابط تجاری دو کشور وجود دارد تا موضوع به سازمان تجارت جهانی کشیده شود.

پکن و واشنگتن با وجود برخوردهای مختلف،‌ پیوسته منافع خود را در همکاری با یکدیگر می‌جویند و این پدیده در دوره باراک اوباما، رئیس‌جمهوری فعلی آمریکا نمود آشکارتری یافته است. اوباما با توجه به افزایش قدرت جهانی چین معتقد است که آمریکا باید همکاری توام با رقابت را با پکن داشته باشد و چین را در مسیر یک قدرت جهانی مسوولیت‌پذیر سوق دهد.

هنگامی که هنری کیسینجر، وزیر خارجه پیشین آمریکا در سال 1971 بصورت مخفی برای برقراری روابط بین چین و آمریکا به پکن سفر کرد شاید هیچکس تصورش را هم نمی‌کرد حزب کمونیست حاکم چین رابطه با واشنگتن را بر همکاری با روس‌ها ترجیح دهد.

در داخل چین رابطه عشق تنفر نسبت به ایالات‌متحده وجود دارد. از یک طرف محصولات آمریکایی و فرهنگ آن کشور نسبت به محصولات داخلی اولویت دارد از طرف دیگر چینی‌ها از مداخله واشنگتن در امور داخلی دیگر کشورها خشمگین بوده و از افزایش قدرت آنها نگران هستند.

منبع: ایرنا