دردسرهای تایید نسخه‌های دارویی

گره از جایی به کارتان می‌افتد که متصدی بخش پذیرش داروخانه می‌گوید: چند قلم از داروهای نسخه شما به دلیل گرانقیمت بودن نیاز به تایید بیمه دارد و درست از همین‌جاست که مشکلات شما برای دریافت تاییدیه نسخه دارویی‌تان آغاز می‌شود.

متصدی بخش پذیرش که از شلوغی و ازدحام بیماران نسخه به دست، وقت سرخاراندن ندارد؛ با بی‌حوصلگی به شما می‌گوید 2 راه بیشتر ندارید: اول این‌که اگر می‌خواهید کار تایید نسخه‌تان سریع و بی‌معطلی انجام شود به یکی از داروخانه‌های بزرگ شهر مانند هلال احمر یا 13 آبان بروید و اگر به هر دلیل امکان چنین کاری را ندارید و ترجیح می‌دهید از همین داروخانه تایید داروهای‌تان را بگیرید، باید تا وصل شدن سیستم اینترنت داروخانه که فعلا قطع است، صبر کنید.

از نسخه‌نویسی خارج از فهرست دارویی، شیوه‌های نادرست قیمت‌‌گذاری دارو، کاهش داروهای تحت پوشش بیمه، درگیری بیماران با داروخانه‌ها و پزشکان، سرگردانی و ازدحام مردم در داروخانه‌های دولتی، گرانی داروها، عدم پوشش بیمه‌ای داروهای خارجی، کمیاب یا نایاب بودن برخی داروهای بیمه‌ای و هزاران چالش پیش روی نظام سلامت کشور که بگذریم، روند طولانی تایید نسخ دارویی بخصوص برای آن دسته از داروهای گرانقیمت و کمیاب یا داروهای بیماری‌های خاص، مشکل بزرگی است که بسیاری از بیمه‌شدگان مراجعه‌‌کننده به داروخانه‌های طرف قرارداد با بیمه‌های درمانی تامین اجتماعی و خدمات درمانی با آن دست به گریبانند. در این میان، سرگردانی و مشکلات بیماران خاص برای تایید نسخ دارویی و گرانی قیمت داروها خود حکایت دیگری است.

تایید به شیوه سنتی

تا چندی پیش که کار تایید برخی اقلام دارویی گرانقیمت یا کمیاب نسخ دارویی بیمه‌شدگان تحت پوشش بیمه‌های تامین اجتماعی و خدمات درمانی صرفا در داروخانه‌های مرکزی و بزرگ شهرها همچون هلال احمر و 13 آبان انجام می‌شد، مطالبه مدارک متعدد از بیماران و کندی روند اخذ مدارک مورد نیاز برای تایید نسخ دارویی بیمه‌شده‌ها موجب تشکیل صف‌های طویل در مقابل اتاق‌های استقرار کارشناسان سازمان‌های بیمه‌های درمانی برای تایید نسخ دارویی می‌شد.

این مشکلات بخصوص برای آن دسته از بیماران نسخه به‌دست شهرستانی یا همراهان آنها که مجبورند برای تهیه یک نسخه دارویی مسافت طولانی را از یک استان یا شهر دورافتاده دیگر طی کرده و با متحمل شدن هزینه به تهران سفر کنند به‌مراتب دشوارتر است، چراکه گاه به دلیل همراه نداشتن مدارک کافی برای تایید نسخه دارویی این بیماران مجبورند بدون رسیدن به نتیجه‌ای دست خالی به شهرستان خود بازگردند.

اینترنت‌های همیشه قطع

چنین مشکلاتی همچنان به قوت خود باقی است، اما با اقدامی که از چندی پیش، سازمان‌های بیمه‌ای درمانی و بخصوص سازمان تامین اجتماعی برای تایید نسخ دارویی بیمه‌شدگان خود انجام داده‌اند، مشکل جدیدی به مشکلات قبلی بیماران در روند تایید نسخ دارویی اضافه شده است.

این‌که امکان تایید نسخ دارویی علاوه بر داروخانه‌های مرکزی و بزرگ شهرها و بویژه تهران در دیگر داروخانه‌های سطح شهر از طریق سیستم اینترنت و با وصل شدن داروخانه‌ها به بیمه‌های مرکزی نیز فراهم شده، اگرچه اقدامی موثر در جهت ارائه خدمات مطلوب‌تر به بیمه‌شدگان است، اما اجرای سیستم جدید با نواقص و مشکلاتی همراه است که همین مساله سرگردانی و به سختی افتادن فراوان بیمارانی را که برای تایید نسخ دارویی خود به داروخانه‌ها مراجعه می‌کنند، رقم زده است.

سرگردانی در کار نیست!

درحالی‌که داروخانه‌های شهر و بویژه داروخانه‌های مرکزی و بزرگی همچون هلال احمر و 13 آبان هر روز شاهد حضور بیماران نسخه به‌دستی هستند که برای تایید نسخ دارویی خود با کارشناسان بیمه تامین اجتماعی و خدمات درمانی بر سر کم و زیاد به همراه داشتن مدارک مورد نیاز برای تایید فلان دارو سر و کله می‌زنند، رئیس اداره خدمات بیمارستانی دفتر ارزیابی خدمات سلامت سازمان بیمه خدمات درمانی، سرگردانی بیماران تحت‌پوشش بیمه خدمات درمانی برای تایید نسخ دارویی را قبول ندارد.

محمد مهدی تدین در گفتگو با جام‌جم معتقد است: برای جلوگیری از سرگردانی و اتلاف وقت بیمه‌شدگان اطلاع‌رسانی‌های لازم در شعب بیمه‌ای این سازمان و داروخانه‌های بزرگ و مرکزی انجام شده که برای تایید برخی نسخ دارویی چه مدارکی را به همراه داشته باشند، ضمن این‌که سامانه 143 بصورت 24 ساعته و سایت اینترنتی سازمان بیمه خدمات درمانی آماده پاسخگویی به بیمه‌شدگان این سازمان است.

تایید بیمه فقط برای بیماری‌های خاص

وی به‌عنوان یکی از سازمان‌های بیمه‌ای درمانی با تاکید بر این‌که تنها 20 درصد داروهای موجود در فهرست پوشش بیمه خدمات درمانی که مصوب شورای عالی بیمه را داشته و بیشتر شامل داروهای بیماران خاص هستند، نیاز به تایید بیمه دارد، می‌گوید: هم اکنون برای تایید آن دسته از نسخ دارویی تحت پوشش بیمه که نیاز به تایید دارند در داروخانه‌های بزرگ همچون 13 آبان و هلال احمر، کارشناسان سازمان بیمه خدمات درمانی مستقر شده‌اند، اما از آنجا که در داروخانه‌های سطح شهر تعداد داروهایی که نیاز به تاییدیه بیمه دارند در روز به چند مورد هم نمی‌رسد، ضرورتی برای استقرار کارشناسان بیمه در این داروخانه‌ها وجود ندارد، ضمن این‌که به دلیل کمبود نیرو انجام چنین کاری نیز امکان پذیر نیست.

تدین در پاسخ به این پرسش که چرا روند تایید برخی نسخ دارویی طولانی و پر پیچ و خم است، می‌گوید: اگرچه طی سال‌های اخیر، تلاش کرده‌ایم تعداد داروهایی که نیاز به تایید بیمه دارند، در فهرست تعهدات بیمه‌ای کاهش دهیم، اما برخی داروها که در فهرست تعهدات بیمه خدمات درمانی قرار دارند، مانند داروهای هورمون رشد برای تایید نیاز به اخذ مدارکی از بیمار دارند یا داروی بیماران ام.اس باید پس از تشکیل کمیسیون ویژه به تایید بیمه برسد.

پاسخ جالب تامین اجتماعی

هنگامی‌که تلاش‌های یک هفته‌ای ما برای گفتگویی هرچند کوتاه با یکی از مسوولان سازمان تامین اجتماعی درخصوص موضوع این گزارش به نتیجه نرسید و برای انجام مصاحبه هربار به یکی از معاونت‌های سازمان تامین اجتماعی پاس‌کاری می‌شدیم، در نهایت چاره‌ای نداشتیم جز این‌که این گزارش را بدون اظهارنظری از سوی سازمان تامین اجتماعی تکمیل کنیم، اما با تاکید روابط عمومی این سازمان مبنی بر دادن فرصتی کوتاه به منظور هماهنگی بیشتر برای مصاحبه، مجددا چند روز دیگر برای تکمیل این گزارش دست نگه داشتیم.

سرانجام معاونت درمان سازمان تامین اجتماعی بدون این‌که امکان طرح پرسش برای خبرنگار ما به‌طور تلفنی یا حتی حضوری با مسوول مربوط را فراهم آورند، به‌صورت کتبی آن هم در 4 خط درحالی به این انتظار 10‌روزه برای گفتگو با مسوولان سازمان تامین اجتماعی پایان داد که متن ارسالی هیچ ارتباطی با موضوع این گزارش و پرسش‌های ما درخصوص دلایل طولانی بودن روند تایید نسخ دارویی، قطع بودن مداوم سیستم اینترنت داروخانه‌ها و در نتیجه معطلی بیماران نسخه به دست نداشته است.

معاونت درمان سازمان تامین اجتماعی در پاسخ مکتوب خود آورده است: دفاتر رسیدگی به اسناد پزشکی هیچ‌گونه پرداخت اینترنتی به داروخانه‌های طرف قرارداد نداشته و فقط فرآیند تایید نسخ دارویی از طریق اینترنت انجام می‌شود. پرداخت این دسته از نسخ دارویی همزمان با سایر اسناد دارویی پس از انجام مراحل رسیدگی و تامین تنخواه مالی از سوی اداره کل امور مالی انجام می‌شود.

ضرورت به‌کارگیری سیستم‌های جدید

دیگر زمان تایید نسخ دارویی به شیوه سنتی که همان مراجعه بیماران به داروخانه‌ها و ساعت‌ها سرگردانی و اتلاف وقت و به همراه آوردن ده‌ها مدرک ریز و درشت برای تایید یک نسخه دارویی است، سر آمده و زمان آن فرا رسیده که برای تایید نسخ دارویی روش‌های به‌روزتری جز مراجعه حضوری بیماران به‌کار گرفته شود. هرچند مسوولان بیمه‌های درمانی معتقدند اطلاع‌رسانی لازم برای جلوگیری از اتلاف وقت و سرگردانی بیماران برای تایید نسخ دارویی انجام شده، اما شواهد بیانگر این است که هنوز بسیاری از بیماران در داروخانه‌ها برای دریافت تاییدیه نسخ دارویی باید هفت خوان رستم را بگذرانند که این امر ضرورت اطلاع‌رسانی بیشتر از سوی سازمان‌های بیمه‌ای تامین اجتماعی و خدمات درمانی را آشکار می‌سازد.

پوران محمدی