جرج بوش و اتحادیه اروپا

اروپای به اصطلاح "قدیمی" را قدیمی‌ترین اعضای اتحادیه‌ اروپا تشکیل دادند که آلمان و فرانسه پیشتاز آن‌ها بودند. در آن هنگام، این دو کشور از اعزام نیروی نظامی به عراق امتناع ورزیدند. از نظر گرهارد شرودر و ژاک شیراک سران وقت این دو کشور، رئیس‌جمهوری آمریکا با این اقدام نظامی خود، موازین بنیادین حقوق بین‌الملل را نادیده گرفته است. در واقع ایالات متحده‌ آمریکا بعنوان قدرتمندترین عضو سازمان ملل و دکترین امنیتی بوش، با نقض این موازین، حقوق بین‌الملل را بی‌معنا جلوه داد.

تقسیم جهان به دوست و دشمن

بدین سان با شرکت برخی کشورهای عضو اتحادیه‌ اروپا در جنگ عراق و امتناع برخی دیگر، جرج دبلیو بوش موفق شد در اتحادیه‌ اروپا شکاف بیافکند. وی در سپتامبر 2001 گفته بود: « هر ملتی و هر منطقه‌ای باید تصمیم خود را بگیرد: یا با ماست، یا با تروریست‌ها».

این سخنانی است که بوش پس از رویدادهای تروریستی 11 سپتامبر 2001 بر زبان جاری کرد. آن هنگام فقط شش ماه از انتخاب او بعنوان رئیس‌جمهوری کشورش می‌گذشت. این تقسیم جهان به دوست و دشمن برای چندین سال به شاخص و معیار سیاست خارجی و دیپلماسی آمریکا بدل شد، حتی در رابطه با اتحادیه‌ اروپا.

شکاف عمیق

در مناقشه بر سر جنگ عراق در سال 2003، شکاف میان ایالات متحده‌ آمریکا و مهم‌ترین شرکای اروپایی‌اش عمیق ترشد. این شکاف به درون اتحادیه‌ اروپا نیز ایجاد شد. صدراعظم وقت آلمان، گرهارد شرودر در اوایل سال 2003 درباره‌ این شکاف در اتحادیه‌ اروپا گفت: « شکاف ایجاد شده در اتحادیه‌ اروپا حاصل سیاست‌های من نیست. در مسئله‌ عراق 15 وزیر خارجه‌ اروپایی، از جمله آلمان، سیاست اروپایی مشترکی را به تصویب رساندند. این سیاست را باید درست تنظیم کرد. از آن‌ گذشته، این امر نشان می‌دهد که ما در آغاز تدوین یک سیاست خارجی مشترک هستیم».

شرودر و شیراک، که چه از نظر سیاست‌های حزبی و چه شخصا، نسبت به یکدیگر بیگانه بودند، در مسئله‌ عراق خطوط مشترکی را علیه جرج بوش اتخاذ کردند. ژاک شیراک در آن هنگام گفته بود: « در این رابطه، ما دلیلی نمی‌بینیم منطق خود را که منطق صلح است، تغییر دهیم و به سمت یک منطق جنگ چرخش کنیم».

وزیر دفاع وقت بوش، دونالد رامسفلد این شکاف و چنددستگی را به درون پیمان ناتو کشاند و گفت: « وقتی از اروپا سخن می‌گوییم، شما به آلمان و فرانسه فکر می‌کنید. ولی من نه! من فکر می‌کنم که این اروپای قدیمی است. امروز اگر شما به ناتو در اروپا بنگرید، آنگاه درخواهید یافت که مرکز ثقل ما به سوی شرق جا به جا شده است».

ادعای مسلح بودن صدام حسین به سلاح کشتار جمعی هرگز ثابت نشد و هنگامی که در سال 2004 ویدئوهای شکنجه‌ زندانیان ابوغریب انتشار یافت، مشخص شد که بوش اعتبار خود را در اروپا بکلی از دست داده است.

نگاه‌ها معطوف به بحران مالی و انتخابات آمریکا

امروز، در پاییز 2008 نه بوش و نه عراق، دیگر موضوع اصلی اروپا نیستند. تمام نگاه‌ها به‌سوی بحران مالی جهانی و جانشین احتمالی بوش، یعنی باراک اوباما یا جان مک‌کین معطوف است.

حال اگر اروپایی‌‌ها می‌توانستند انتخاب کنند، کدام یک از این دو را ترجیح می‌دهند؟ فابیان سولیگ از "مرکز دیپلماسی اروپایی" که یک اتاق فکر مستقل مستقر در بروکسل است، با اطمینان می‌گوید: « هم در میان مردم و هم در میان سیاستمداران اروپایی می‌توان مشاهده کرد که آن‌ها نسبت به اوباما بطور کلی نظری مثبت دارند.

دویچه وله