چاره ای برای پدیده کودک آزاری بیندیشیم

روی تخت دخترکی زیبا که به نظر 6-5ساله می آمد، نگاهش را به در اتاق دوخته بود، بی آن که پلکی بزند، با این که چند بهار از زندگی اش نمی گذشت ولی آسمان چشمانش را غم گرفته بود

کد خبر: ۲۰۷۸۵

، گویی یک دنیا غم در چشمانش رخنه کرده است وقتی از او پرسیدم که برای چه به بیمارستان آمده ، آسمان آبی چشمانش شروع به باریدن کرد، با همان لحن بچگانه اش می گفت که : «بابایی منو با سیگار سوزونده» او در حالی که آستین های لباسش را بالا زده بود و جای زخم ها و جراحت هایش را به من نشان می داد می گفت : «هم با بابایی قهرم و هم با مامانی» می گفت : مامانی منو گاز می گیره . گاهگاه چشم هایش را محکم به هم می بست و آخ بلندی می کشید، معلوم بود که احساس درد زیادی می کند، به او گفتم که روی تختش دراز بکشد، او آرام نگاهی به من کرد و سربربالش تخت گذاشت و چشم هایش را بست . با نگاهی به تیتر روزنامه ها می توان متوجه درصد بالای رو به رشد کودک آزاری و خشونت علیه کودکان در جامعه شد، فرزاد 5/1 ساله مشهدی ، دختر 7ساله جنوبی ، نوزاد 56روزه کرجی و زینب کوچولوی تهرانی ، محمد 10ساله کرجی که همگی آنها به نوعی مورد ضرب وشتم قرار گرفته بودند. کودکانی بدون این که بدانند گناهشان چه بوده زیر شکنجه قرار می گیرند و گاهی این آزار و اذیت ها به شدتی است که باعث از دست دادن اعضای بدن کودک می شود. پدیده کودک آزاری نه تنها در جامعه ما بلکه در سایر ملل نیز دیده می شود. شایع ترین کودک آزاری ها به شکل محروم کردن از تحصیل ، به کار گماردن های اجباری ، شکنجه و کتک ، آزار جنسی ، دزدیدن و مخفی کردن ، تحمیل ازدواج قبل از بلوغ یا با فردی که به آن علاقه مند نیست دیده می شود.حق کودک در اعلامیه حقوق کودک مصوب 1959 مورد تاکید قرار گرفته است . دین مبین اسلام نیز در موارد متعدد ، حقوق کودک را مورد توجه قرار داده است . آنچه که به عنوان حد شانس حقوق کودک پیش بینی شده ، عبارت است از حق تحصیل ، حق رشد، هماهنگی شخصیت کودک در محیط خانواده ، آزادی بیان ، آزادی عقیده ، آزادی در تفریحات مشروع ، انتخاب نام مناسب ، تغذیه مناسب و مراقبت های بهداشتی مناسب.
علل کودک آزاری

دکتر خسرو امیرحسینی ، روانشناس علل کودک آزاری را به 3دسته تقسیم می کند.
دسته اول : علتهای روانی ، برخی از بزرگسالان یا والدین به علت اختلالات رفتاری و شخصیتی از کودک آزاری لذت می برند و با آزردن کودک تسکین پیدا می کنند.
دسته دوم : علت های اجتماعی است که فقر اقتصادی خانواده ، محل زندگی خانواده ها، عدم اطلاع رسانی به خانواده ها درمورد حقوق کودک و دیگر این که عدم برخورد قاطع از سوی مقامات قضایی درمورد کودک آزاری ، باعث آن می شود.
دسته سوم : علت های فرهنگی ، جهل خانواده از حقوق کودک ، بدون این که خانواده در این رابطه آموزشی دیده باشد، و یا این که تربیت خانوادگی خودشان این طور بوده و از روشهای تربیتی کودک اطلاعی ندارند و درنهایت کم شدن میزان کنترل ازسوی خانواده نسبت به فرزندان .
دکتر شیرازی ، روانپزشک نیز دراین مورد می گوید: اغلب والدین کودک آزار سابقه محرومیت و تحت آزار قرار گرفتن در دوران کودکی را داشته اند که نیاز به درمان آثار کودک آزاری دوران کودکی خود را دارند. وی با تاکید بر این که فشارهای اجتماعی میزان کودک آزاری را افزایش می دهد می گوید: در طبقه های اقتصادی پایین جامعه ، خانواده ها با تعداد فرزندان زیاد و بیکاری ، فقر و اعتیاد درگیر ، و درنتیجه آستانه تحمل پذیری آنها بسیار پایین بوده و رفتارهای خشن و نامناسب با فرزندان در آنها بسیار است . دکتر شیرازی نیز دراین باره می گوید: در خانواده هایی که از سطح رفاهی و اقتصادی مناسبی برخوردارند، اصولا والدین به دلیل اختلالات شخصیتی و سوابق بیماری های روانی اقدام به آزار کودکان خود می کنند. دکتر شیرازی می گوید: کودکانی که مبتلا به معلولیت های مغزی یا فکری و یا بعضی بیماریهای روانپزشکی نظیر بیش فعالی هستند، بیشتر در معرض آزار و آسیب دیدگی از سوی والدین خود قرار می گیرند.
آثار کودک آزاری

دکتر امیرحسینی آثار و طبعات منفی آزارشونده را به چند دسته تقسیم می کند :
دسته اول : فرار فرزندان از خانواده است که در پسرها بیشتر و در دخترها کمتر اثرگذار است.
دسته دوم : گسترش اختلالات روانی همچون افسردگی ، اضطراب ، ترس ، ضعف اعتماد به نفس ، شب ادراری و...
دسته سوم : گرایش به اعتیاد و افزایش بزهکاری در جامعه است که باعث سلب اعتماد و رشد خشونت و پرخاشگری در جامعه می شود. یک روانشناس کودک عواقب تنبیه بدنی در کودکان را وخیم دانسته و می افزاید برای تنبیه کودکان می توان ، آنها را از چیزهای مورد علاقه شان محروم کرد، این روانشناس در ادامه اظهار می دارد: قهر و لجبازی والدین با کودک سبب پایین آمدن اعتماد به نفس آنها می شود، ضمن آن که این رفتار در آینده سبب ناهنجاری های رفتاری در کودکان می شود.
کودک آزاری در قوانین کشور

دکتر امیر حسینی درمورد جرم بودن و یا نبودن کودک آزاری می گوید، در قوانین کشور ما کودک آزاری جرم محسوب می شود و به تقاضای اقوام ، قیم یا مدعی العموم این قوانین به اجرا درمی آید. وی اظهار می کند : جرم در ارتباط با کودک آزار غیر والدین تا حدودی در قوانین کشور ، شفاف است اما درمورد والدین کودک آزار، مقداری ابهام وجود دارد. در قوانین ، به والدین حق تادیب داده شده که منظور از تادیب فرهیختن کودک ، آموزش دادن به کودک و آماده کردن او برای پذیرش مسوولیت های اجتماعی و بزرگسالی است . یک حقوقدان دراین مورد می گوید: از آنجایی که کودک آزاری در منزل رخ می دهد این عمل در جای خود یک نوع خشونت خانگی محسوب می شود. وی در مثالی می افزاید: وقتی یک نامادری درصدد شکنجه کودک برمی آید طبیعی است که کودک خردسال نمی تواند شکایت کند و سرپرست قانونی او یعنی پدر نیز یا معمولا شکایت نمی کند یا اگر هم شکایت کند به احتمال زیاد شکایت خود را در مراحل بعدی پس می گیرد ، زیرا حاضر نیست شاهد زندانی شدن همسرش باشد. بن بست پیش رو، همواره این است که در چنین مواردی چه باید کرد؛ این وکیل دادگستری در تشریح لایحه جدید می گوید: دراین لایحه کودک آزاری جرم عمومی تلقی می شود و برای رسیدگی به جرایمی که علیه کودکان صورت می گیرد نیاز به شاکی خصوصی نیست . وی این بحث را از نقاط قوت لایحه جدید دولت ذکر می کند و اظهار امیدواری می کند که توسط مجلس شورای اسلامی به تصویب نهایی برسد. دکتر امیر حسینی افزایش آگاهی های عمومی را از طریق آموزش خانواده ها در مدارس ، مطبوعات ، صداوسیما یکی از راهکارهای مهم می داند و می گوید: امروزه بیشتر مردم جامعه به دلیل شرایط سخت اقتصادی و اجتماعی از خانواده غافل شده اند و بیشتر فردگرایی اشاعه می شود، درحالی که برای ایجاد یک خانواده ایده آل باید به فکر تحکیم خانواده بود و در فرزندان فرهنگ مشارکت جویی را تقویت کرد. قانونگذار هم باید دراین مورد با دقت و وسواس بیشتری در حمایت از حقوق کودکان عمل نماید. یک روانشناس نیز می گوید: والدین و خانواده ها باید محیط خانه را از هرگونه اضطراب دور نگه دارند و برای این کار باید به والدین و خانواده ها در این خصوص آموزش لازم داده شود.