شوراها، ضرورت ، کارکردها

یکی از دستاوردهای چشمگیر انقلاب اسلامی قید اصل مربوط به تشکیل شوراها در اصل قانون اساسی بود که تا مدتها بنا به دلایلی از جمله جنگ تحمیلی و... امکان اجرای آن میسر نشد.

کد خبر: ۲۰۲۰۸

در سایه حضور پر شور مردم و اهتمام مسوولان ، نخستین و اصیل ترین نهاد مدنی ایران در اسفند 1377 پا به عرصه وجود گذارد. از هر منظری تجربه شوراها را باید جدی گرفت . این نهاد بارسنگین ایفای نقش واسط میان مردم و دولت در امور اجرایی را بردوش می کشد و توفیق یا ناکامی احتمالی آن می تواند دیدگاه جامعه و مسوولان را در زمینه دفاع از ضرورت یا نفی شکل گیری دیگر نهادهای مدنی تحت تاثیر قرار دهد. تا زمانی که ساخت های کلان سیاسی ، اجتماعی در معرض تحولات تاریخی و دگردیسی های بنیانی قرار نگیرد، زیرساخت هایی نظیر شوراها نخواهند توانست تاثیر چشمگیری در تثبیت دمکراسی بگذارند و از سویی در صورت عدم توفیق ، کارکردهای موثر خود را از دست می دهند. از طرفی باید انتظارات افکار عمومی را درباره اختیارات و وظایف شوراها آنقدر بالا ببرند که گویی باز کردن تمامی گره ها و حل مشکلات موجود تنها در ید قدرت آنان است ؛ زیرا وظایف تعریف شده شوراها از جنسی است که این نهاد را به تنهایی عامل تعیین کننده در میزان بهره مندی شهروندان از مواهب توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی مبدل می کند. بنابراین ضروری است با نگاهی به گذشته و بررسی عملکرد شوراها و آسیب شناسی آن و ارائه پیشنهاد برای مشارکت بیشتر مردم در مسوولیت پذیری شهری مبادرت کرد. برخی معتقدند مجموعه ای از علتها سبب شده است که شوراها از نظر کارکرد و انتظارات دچار خدشه شوند، از جمله : نبود پشتوانه تجربه عملی و نظری قبلی در زمینه شوراهای اسلامی ، آشنایی نداشتن بیشتر مردم و حتی اعضای شورای شهر با حدود اختیارات و مسوولیت های قانونی خود، نقص و ابهام قوانین موجود در موضوع شوراها، انحراف برخی از شوراهای شهر از نقش مدنی خود و سوق دادن آنها به سوی چالشهای سیاسی ، ضعف ارتباط میان شوراها و تفاوت عمل در شوراها و اختلافات جدی میان اعضای شوراهای شهر و یا شهرداری و دیگر نهادها و سازمانهای دولتی و به دلیل این که شوراها به عنوان نمایندگانی که حق برنامه ریزی ، سیاستگذاری ، مشارکت مستقیم و غیرمستقیم در اجرای برنامه های توسعه جوامع محلی را داشته باشند، محسوب نمی شوند، محدودیت اختیارات شورای شهر و همچنین با آغاز شتابزده فعالیت شوراها دوره نخست و تناسب نداشتن قانون شوراها با مطالبات مردم از این نهاد نوپا برخی از شهروندان از کارکرد شوراها راضی نیستند و آن را با توقعات و انتظارات خود منطبق نمی بینند. در نتیجه مشارکت مردم در انتخابات آینده شوراها نسبت به دوره پیش را می توان با تمهیداتی که برای انتخابات آینده اندیشید، افزایش داد که افزایش اختیارات شوراهای شهر و روستا، افزایش تعداد اعضا و همچنین گسترده تر کردن حوزه مشارکت مردم در امور شهری و... از آن جمله اند.