زلزله خواهد آمد، باید آماده بود

در پی زلزله‌ و به دلایل گفته شده، تخریب‌های گسترده به وجود می‌آید که از یک سو تلفات انسانی بالا به دنبال دارد و از سوی دیگر خسارات مالی فراوان برجای می‌گذارد. از سوی دیگر به علت تأخیر در تشخیص محل دقیق وقوع زلزله (که ناشی از عدم پایش شبانه‌روزی و دائمی سامانه‌های لرزه‌نگاری کشور بوده ‌است) ساعات طلایی کمک‌رسانی از دست می‌رود و نتیجه آن بالا رفتن تلفات است.

در کنار این موضوع به علت ناآشنایی مردم با عملیات پناهگیری درست هنگام وقوع زلزله و اقدامات ایمنی پس از وقوع زلزله آسیب‌های جانی باز هم بالاتر می‌رود و اگر کسانی هم از موج اول زلزله جان سالم به در برند به علت ناآشنایی مردم با عملیات خودامدادی و نداشتن امکانات برای این منظور، تا زمان رسیدن نیروهای امدادی تعداد زیادی از مجروحان و مصدومان جان خود را از دست خواهند داد.

وقتی نیروهای امداد به هر طریق به محل می‌رسند مشکل دیگری بروز پیدا می‌کند،‌ چرا که به علت عدم کفایت بخشی از نیروهای آموزش دیده برای امدادرسانی و نبود برخی تجهیزات لازم، تمام نیروهای امدادی حاضر شده در منطقه زلزله زده نخواهند توانست با کارایی بالا به کمک‌رسانی بپردازند و در این میان نگرانی‌های امنیتی هم مزید بر علت می‌شود، چرا که نیروهای انتظامی به علت عدم آموزش برای شرایط خاص پس از زلزله‌های بزرگ و ویرانی‌های گسترده در تامین امنیت منطقه با مشکل مواجه خواهند شد و سرانجام آنها که از کابوس زلزله نجات یافته‌اند به علت نبود طرح از پیش برنامه‌ریزی شده برای اسکان موقت و بازسازی و بازتوانبخشی جامعه با تأخیر در اسکان و مشکلات متعدد دیگر مواجه می‌شوند و علاوه بر صرف هزینه‌های اضافی و افزایش نارضایی مردم آسیب‌دیده، پیامدهای نامطلوب اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی برای سال‌ها مردم و منطقه را مورد تهدید قرار می‌دهد.

با توجه به این واقعیت‌هاست که باید با بیان اصول کاهش خطرپذیری لرزه‌ای و اقدامات لازم برای کاهش خطرپذیری که می‌توان مجموعه آنها را «ارتقای آمادگی» نیز نامید، پرداخته ‌شود و سپس با تأکید بیشتر بر بخش آمادگی برای رویارویی و مهار بحران، سناریوهای بحران را که از ملزومات مدیریت موفق سانحه است، تهیه و در خصوص پیش‌نیازهای این سناریوها، مطالبی بیان و اجرا کرد.

محمود حسینی
دانشیار پژوهشکده مهندسی سازه