آشفتگی ایالا‌ت متحده بعد از جنگ

چند ماه پیش از این واقعه، در اجلاس تولید و مصرف‌کنندگان آسیایی انرژی در دهلی، هند آرمان خود برای ایجاد شبکه گاز 4/22 میلیارد دلاری آسیا و نظام امنیتی خط لوله نفت را علنی کرد که در سرتاسر آسیا از حوزه‌های سیبری از طریق آسیای مرکزی تا غول‌های انرژی خاورمیانه، امتداد یافته و همچنین دولت‌های مصرف‌کننده را به هم مرتبط می‌کند.

از این گذشته کشورهای آسیایی، ذخایری به ارزش بیش از 2 تریلیون دلار در اختیار دارند که بیشتر آن به دلار است، ولی دوراندیشی تنوع را اقتضا می‌کند. بازار تجاری نفت آسیا به یورو اولین گامی است که مورد نظر قرار دارد. تاثیر این مساله بر سیستم مالی بین‌الملل و توازن قدرت جهانی می‌تواند بسیار چشمگیر باشد.

ایالات متحده، هند را به عنوان ضعیف‌ترین حلقه در زنجیره در حال ظهور آسیا در نظر می‌گیرد و فعالانه تلاش دارد از طریق تکان دادن هویج هسته‌ای و وعده منزلت و قدرت جهانی در ائتلاف با خود، دهلی نو را از روند تشکیل یک ائتلاف منطقه‌ای جدید، دور کند.

اگر قرار است که این برنامه آسیایی به موفقیت دست یابد، هند مجبور خواهد بود تا در برابر این وسوسه‌ها ایستادگی کند.

فرد ویر، خبرنگارکهنه‌کار از مسکو گزارش می‌دهد مسایل مشابهی در رابطه با سازمان همکاری‌های شانگهای نیز مطرح می‌شود که در سال 2001 به عنوان عامل موازنه روسیه و چین در برابر توسعه قدرت ایالات متحده به سوی آسیای مرکزی شوروی سابق تاسیس شد و هم‌اکنون با سرعت به سوی یک جبهه امنیتی منطقه‌ای تکامل می‌یابد که بزودی خواهد توانست اعضای جدیدی همچون هند، پاکستان و ایران را نیز به جمع خود اضافه کرده و شاید به اتحادیه نظامی آسیا برای رقابت با ناتو تبدیل شود.

این دورنما که ممکن است اروپا و آسیا به سوی استقلال بیشتری حرکت کنند، پس از جنگ جهانی دوم برنامه‌ریزان ایالات متحده را به طور جدی آشفته ساخته و از سوی دیگر تداوم شکل‌گیری نظام سه‌قطبی همراه با تعاملات جدید جنوب  جنوب و مشارکت فزاینده اتحادیه اروپا با چین، نگرانی‌های برنامه‌ریزان ایالات متحده را به طرز چشمگیری افزایش داده است.

دستگاه‌های اطلاعاتی ایالات متحده پیش‌بینی می‌کنند ایالات متحده در عین کنترل نفت خاورمیانه بنا به دلایل سنتی مجبور خواهد شد عمدتا بر منافع با ثبات‌تر حوزه آتلانتیک (آفریقای غربی، نیمکره غربی)‌اتکا کند.

کنترل نفت خاورمیانه دیگر یک مساله تضمین شده نیست و از سوی دیگر،تحولات نیمکره غربی این‌گونه انتظارات را مورد تهدید قرار داده و سیاست‌های دولت بوش نیز، ایالات متحده را به طور چشمگیری در عرصه جهانی منزوی کرده است.

دولت بوش حتی در بیزار کردن کانادا از خود موفق به یک شاهکار فوق‌العاده شده، جوئل برینکلی گزارش می‌دهد که به دلیل این که واشنگتن با تصمیمات پیمان نفتا که مورد حمایت کانادا بودند مخالفت کرد، روابط کانادا با ایالات متحده، متشنج‌تر و ستیزه‌جویانه‌تر از همیشه است.

شاید تا حدودی به این دلیل، کانادا بسختی برای تحکیم روابط خود با چین تلاش می‌کند [و] بعضی مقامات می‌گویند که کانادا ممکن است بخش اعظمی از تجارت خود بویژه نفت را از ایالات متحده به سوی چین متوجه کند. وزیر منابع طبیعی کانادا گفت که در عرض چند سال آینده، یک چهارم نفتی که کانادا هم‌اینک به ایالات متحده می‌فرستد، امکان دارد به جای امریکا به چین ارسال شود.

اثر: نوام چامسکی‌
مترجم: یعقوب نعمتی  ورو جنی‌